Η αμαρτία φέρνει τις συμφορές

- Έριξες φάρμακο για τις κάμπιες;

- Έριξα, Γέροντα.

- Τόσες καλόγριες ούτε μια κάμπια δεν μπορείτε να σκοτώσετε! Στην Κατοχή, όταν είχε πέσει ακρίδα, είχαν βγάλει εδώ στην Χαλκιδική την Αγία Ζώνη από την Μονή Βατοπεδίου και η ακρίδα έπεφτε σύννεφα-σύννεφα στην θάλασσα. Στην Ήπειρο, θυμάμαι, ήταν σαν το χιόνι. Κάναμε όλοι προσωπική εργασία· με τα σεντόνια την μαζεύαμε και μετά την πετούσαμε. Ήταν και η πείνα..., μην τα ρωτάς! Τα σιτάρια είχαν ξαναδώσει, αλλά είχαν σακατευθεί.

Οι ακρίδες, οι πόλεμοι, η ανομβρία, οι αρρώστιες είναι μάστιγα. Όχι ότι ο Θεός θέλει να παιδαγωγήσει έτσι τον άνθρωπο, αλλά είναι συνέπεια της απομακρύνσεως του ανθρώπου από τον Θεό. Όλα αυτά συμβαίνουν, γιατί ξεφεύγει ο άνθρωπος από τον Θεό. Έρχεται η οργή του Θεού, για να θυμηθεί ο άνθρωπος τον Θεό και να ζητήσει βοήθεια. Δεν είναι ότι ο Θεός τα κανονίζει έτσι και βγάζει μια διαταγή να έρθει κάποια συμφορά στον άνθρωπο, αλλά ο Θεός βλέπει μέχρι πού θα φθάσει η κακία των ανθρώπων και ότι δεν θα αλλάξουν, και γι' αυτό επιτρέπει να συμβεί μια συμφορά, για να συνετισθούν. Όχι ότι τα κανόνισε έτσι ο Θεός.

Στον Ιησού του Ναυή (Ι. Ναυή ιγ' 1-2 και Κριτ. γ' 1-4) είχε πει ο Θεός να μην εξαφανίσουν μια φυλή, τους Φιλισταίους, γιατί αυτή θα ήταν μάστιγα για τους Εβραίους, όταν θα ξεχνούσαν τον Θεό. Όταν λοιπόν οι Εβραίοι απομακρύνονταν από τον Θεό, είχε δικαιώματα ο διάβολος και έβαζε τα «ξαδέρφια» του, τους Φιλισταίους, και ορμούσαν στους Εβραίους. Έπαιρναν τα παιδιά των Εβραίων και τα χτυπούσαν πάνω στην πέτρα, για να τα σκοτώσουν. Κάποτε όμως που οι εχθροί ήρθαν, χωρίς να φταίνε οι Ισραηλίτες, πολέμησε γι' αυτούς ο Θεός. Έριξε χαλάζι σαν πέτρες (Ι. Ναυή ι' 11.) και τους εξόντωσε, γιατί τότε οι Ισραηλίτες δικαιούνταν τη θεία επέμβαση.

Πόσες υποσχέσεις είχε δώσει ο Θεός για τον Ναό του Σολομώντος, και όμως πόσες φορές κάηκε, ρήμαξε. Όταν ξέφευγε ο λαός του Ισραήλ, οι Προφήτες φώναζαν-φώναζαν οι Ισραηλίτες τίποτε! Ανέπαυαν τον λογισμό τους: «Αφού, όταν έκτισε ο Σολομών τον Ναό, έδωσε τόσες ευλογίες ο Θεός και είπε ότι από εδώ θα ευλογούνται και θα αγιάζονται όλοι οι άνθρωποι (Γ΄ Βασ. θ' 1-9), άρα θα μείνουν όλα αυτά, και τα τείχη μας και ο Ναός μας. Τέτοια υπόσχεση έδωσε ο Θεός»! Ό Θεός έδωσε τέτοια υπόσχεση, αλλά εφόσον και οι Ισραηλίτες θα ζούσαν σωστά. Είχε δώσει Χάρη στον Ναό του Σολομώντος, αλλά, όταν οι Ισραηλίτες δεν τηρούσαν τις εντολές, επέτρεπε και καιγόταν ή καταστρεφόταν ο Ναός και, όταν μετανοούσαν, πάλι τον έχτιζαν. Όταν λ.χ. ξέφυγαν επί βασιλέως Σεδεκίου, έρχεται ο Ναβουχοδονόσορ, βάζει φωτιά στον Ναό του Σολομώντος, γκρεμίζει και τα τείχη, τους δένει και τους πηγαίνει στη Βαβυλώνα αιχμάλωτους (Δ΄ Βασ. κδ' κ.ε.). Φυσικά, πήγαν και αυτοί που δεν έφταιγαν αλλά αυτοί είχαν καθαρό μισθό. Οι άλλοι που έφταιγαν πολύ, ξόφλησαν. Όσοι έφταιγαν λίγο και ταλαιπωρήθηκαν, είχαν και λιγάκι μισθό. Όταν ένας γίνεται αιτία να έρθει η οργή του Θεού και να ταλαιπωρηθούν και άλλοι που δεν έφταιγαν, ακόμη και μισθό να έχουν, αυτό είναι εγκληματικό, γιατί οι άλλοι θα κληρονομούσαν την Ουράνια Βασιλεία χωρίς να βασανισθούν, ενώ τώρα βασανίζονται.

Πρέπει να ξέρουμε ότι οι πιστοί πού τηρούν τις εντολές του Θεού δέχονται τη Χάρη του Θεού, και ο Θεός -πώς να πει κανείς;- είναι υποχρεωμένος να τους βοηθάει μέσα σ' αυτά τα δύσκολα χρόνια. Στην Αμερική είχα ακούσει πως παρουσιάσθηκε μια νέα αρρώστια (ο Γέροντας εννοεί το έιτζ), ειπώθηκε τον Νοέμβριο του 1984. Πολλοί που ζουν μια αφύσικη, αμαρτωλή ζωή, μολύνονται από αυτήν και πεθαίνουν. Τώρα έμαθα ότι παρουσιάσθηκε και εδώ αυτή η αρρώστια. Βλέπετε, δεν καταστρέφει ο Θεός τους ανθρώπους· μόνοι τους εξαφανίζουν το σόι τους και καταστρέφονται. Δεν είναι δηλαδή ότι τους τιμωρεί ο Θεός, αλλά την τιμωρία τη δημιουργούν μόνοι τους με την αμαρτωλή ζωή τους. Και βλέπει κανείς να εξαφανίζονται εκείνοι οι άνθρωποι που δεν έχει νόημα η ζωή τους.

- Γέροντα, γιατί δεν βρίσκεται το φάρμακο του καρκίνου; Δεν επιτρέπει ο Θεός ή οι άνθρωποι δεν επικαλούνται τη θεία βοήθεια;

- Το κακό είναι ότι και να βρεθεί το φάρμακο για τον καρκίνο, θα βγει άλλη αρρώστια. Ήταν η φυματίωση· βρήκαν το φάρμακο για τη φυματίωση, παρουσιάσθηκε τώρα αυτή. Και αν βοηθήσει σ' αυτή, θα βγει άλλη αρρώστια. Οι ίδιοι οι άνθρωποι θα γίνουν αιτία να παρουσιασθεί κάποια άλλη μετά, και δεν έχει τελειωμό!

Πηγή: Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι Α': Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1998, σ. 112-116.

Αποδελτίωση: Πεμπτουσία (12/5/2011)

Το θέλημα του Θεού

Ο Κύριος απαίτησε από τον Αβραάμ να Του προσφέρει -σ' Αυτόν, στον Θεό του- το μοναδικό του γυιο, να θυσιάσει τον Ισαάκ. Πόσο σκληρό θα ήταν αυτό!

Απαίτησε το παιδί για να του το επιστρέψει και, διά του Ισαάκ, να του εξασφαλίσει απογόνους περισσότερους κι από τους κόκκους της άμμου της θάλασσας. Το ίδιο και με τον Ιώβ. Η ζωή των απίστων φαίνεται πολλές φορές ευτυχισμένη, ενώ ο Θεός μοιάζει να αντιστέκεται στις προσευχές των πιστών που τον ικετεύουν να τους δώσει την ευτυχία. Γιατί συμβαίνει αυτό; Πρέπει εδώ να αντιληφθούμε μια απόδειξη της αγάπης Του. Όσοι δεν πιστεύουν, πράγματι, δεν περιμένουν τίποτε από τον Θεό, αλλά κι ο Θεός δεν τους παίρνει τίποτε. Ό,τι παίρνουν, θεωρούν ότι έρχεται από μόνο του, δεν βλέπουν κανένα δώρο ως υπερφυσικό, καμιά θεία παρέμβαση.

Καθένας μας εδώ κάτω έχει έναν προορισμό, που έχει χαραχτεί γι' αυτόν ήδη από τη δημιουργία του κόσμου. Αυτός ο προορισμός έχει τη μορφή μιας δυνατότητας και δεν θα τον αποφύγουμε, παρά μόνο αν αντισταθούμε στο θέλημά του Θεού. Το ποιοι είμαστε και πού είμαστε δεν είναι αδιάφορο στα μάτια του Θεού. Κάθε πρόσωπο είναι πολύτιμο γι' Αυτόν. Γι' αυτό, αν, ενώ μας οδηγεί, εμείς δεν συνειδητοποιούμε ότι είναι Αυτός στο τιμόνι, δεν θα γνωρίσουμε ποτέ την ευτυχία.

Άγιος Δημήτριος Κλεπινίν

Πηγή: Ελέν Αρζακοφσκί-Κλεπινίν, Η ζωή θα είναι αγάπη - Και η αγάπη θα είναι ζωή: Η ζωή του π. Δημητρίου Κλεπινίν, εκδ. Ακρίτας, σ. 119-120.

Τιμώρησέ με!

Ένας αδελφός έκανε συνεχώς αυτή την προσευχή στο Θεό:
- Κύριε, δεν έχω φόβο Θεού! Στείλε μου λοιπόν κεραυνό ή καμιάν άλλη τιμωρία ή αρρώστια ή δαιμόνιο, μήπως κι έτσι έρθει σε φόβο η πωρωμένη μου ψυχή.

Άλλοτε πάλι παρακαλούσε κι έλεγε:
- Ξέρω πώς έχω πολύ αμαρτήσει ενώπιόν Σου, Δέσποτα, και πώς είναι αναρίθμητα τα σφάλματά μου. Γι αυτό και δεν τολμώ να Σου ζητήσω να με συγχωρέσεις. Αν όμως είναι δυνατόν, συγχώρεσέ με για την ευσπλαχνία Σου. Αν πάλι είναι αδύνατον, τουλάχιστον τιμώρησέ με στη ζωή αυτή και μη με κολάσεις στην άλλη. Κι αν είναι και τούτο ακόμη αδύνατον, στείλε μου εδώ ένα μέρος της τιμωρίας και αλάφρωσέ μου εκεί την κόλαση. Άρχισε μόνο από τώρα να με τιμωρείς. Αλλά τιμώρησέ με σπλαχνικά, όχι με την οργή Σου, Δέσποτα.

Έτσι λοιπόν μετανοούσε έναν ολόκληρο χρόνο κι αυτά έλεγε με δάκρυα ικετευτικά, ολόθερμα και ολόψυχα, λειώνοντας και τσακίζοντας σώμα και ψυχή με νηστεία και αγρυπνία και άλλες κακουχίες.
Μια μέρα καθώς καθόταν καταγής, όπως συνήθιζε, θρηνώντας και φωνάζοντας σπαραχτικά, από την πολλή του λύπη, νύσταξε κι αποκοιμήθηκε.

Και να! Παρουσιάζεται μπροστά του ο Χριστός και του λέει με φωνή γεμάτη ιλαρότητα:
- Τι έχεις, άνθρωπέ μου; Γιατί κλαίς έτσι;
Ο αδελφός Τον αναγνώρισε και αποκρίθηκε έντρομος:
- Γιατί έπεσα, Κύριε!
- Ε, σήκω!
- Δεν μπορώ, Δέσποτα, αν δεν μου δώσεις το χέρι Σου!
Τότε Εκείνος άπλωσε το χέρι Του, έπιασε τον αδελφό και τον σήκωσε.

Μα κι όταν αυτός σηκώθηκε, συνέχισε να θρηνεί.
- Γιατί κλαις, άνθρωπέ μου; Γιατί είσαι λυπημένος; του ξαναλέει ο Κύριος με απαλή και ιλαρή πάλι φωνή.
- Δεν θέλεις, Κύριε, να κλαίω και να λυπάμαι, απάντησε ο αδελφός, που τόσο πολύ Σε πίκρανα, αν και απόλαυσα τόσα αγαθά από Σένα;
Εκείνος άπλωσε ξανά το χέρι Του, τ΄ ακούμπησε στο κεφάλι του αδελφού και του είπε:
- Μη λυπάσαι πια. Γιατί αν έδωσα το αίμα μου για σένα, πολύ περισσότερο θα δώσω συγχώρηση και σε σένα και σε κάθε άλλη ψυχή που γνήσια μετανοεί.

Μόλις συνήλθε ο αδελφός από την οπτασία, ένιωσε την καρδιά του γεμάτη χαρά. Έτσι πληροφορήθηκε πώς ο Θεός τον ελέησε. Κι από τότε ζούσε με πολλή ταπείνωση, ευχαριστώντας Τον.

Πηγή: Ψήγματα Ορθοδοξίας (5/5/2011)

Δεν έχω Θεό!

Στον ταχυδρόμο Ηλία Κ. για την απόδειξη του Όντος Θεού 

Ένας φίλος σας, σας λέει ασταμάτητα ότι δεν υπάρχει Θεός! Αυτό σας βασανίζει σαν μαστίγωμα. Μάχεστε για την ψυχή σας και τη ζωή σας. Καλά καταλάβατε: εάν δεν υπάρχει ζωντανός και παντοδύναμος Θεός, δυνατότερος από τον θάνατο, τότε ο θάνατος είναι ο μόνος παντοδύναμος θεός. Τότε όλα τα ζωντανά πλάσματα στον κόσμο είναι παιχνιδάκια στα πόδια του παντοδύναμου θανάτου, σαν μικρός ποντικός στα πόδια πεινασμένης γάτας. Μια φορά αναστατωμένος είπατε στον κακομοίρη φίλο σας: «Ο Θεός υπάρχει, εσύ δεν υπάρχεις!» Και δεν κάνατε λάθος. Αφού εκείνοι οι οποίοι χωρίζονται από τον αιώνιο Ζωοδόχο σ' αυτόν τον κόσμο, θα είναι χωρισμένοι και στον άλλον. Και έτσι ούτε εδώ ούτε εκεί δεν θα ξέρουν για τον θαυμαστό Δημιουργό όλων των πλασμάτων. Αλλά ο χωρισμός από Εκείνον είναι χειρότερος από το να μην υπάρχει.

Στη θέση σας εγώ θα του έλεγα ακόμα και το εξής:

Λανθασμένα λες, φίλε, ότι δεν υπάρχει ο Θεός. Ενώ ορθά θα λες εάν πεις: «Δεν έχω Θεό». Αφού εσύ από μόνος σου βλέπεις, ότι οι υπόλοιποι άνθρωποι γύρω σου Τον αισθάνονται, γι' αυτό και σου λένε ότι υπάρχει Θεός. Λοιπόν, δεν είναι ότι δεν υπάρχει Θεός αλλά εσύ δεν Τον έχεις. 

Μιλάς λανθασμένα, όπως ο άρρωστος που θα έλεγε ότι δεν υπάρχει υγεία στον κόσμο. Αυτός μπορεί μόνο να πει δίχως να ψεύδεται: «Εγώ δεν είμαι υγιής», ενώ θα ψευδόταν αν έλεγε: «Δεν υπάρχει γενικώς υγεία στον κόσμο».

Μιλάς λανθασμένα, όπως και ο τυφλός που θα έλεγε ότι δεν υπάρχει φως στον κόσμο. Υπάρχει φως, όλος ο κόσμος είναι γεμάτος από φως, αλλά αυτός, ο κακόμοιρος τυφλός, δεν έχει φως. Εάν θα ήθελε να μιλήσει σωστά, το μόνο που θα μπορούσε να πει είναι: «Εγώ δεν έχω φως».

Μιλάς λανθασμένα, σαν τον ζητιάνο που θα έλεγε ότι δεν υπάρχει χρυσός στον κόσμο. Υπάρχει ο χρυσός στη γη και κάτω από τη γη. Όποιος λέει ότι δεν υπάρχει χρυσός γενικώς λέει ψέματα. Θα έλεγε αλήθεια, εάν έλεγε: «Εγώ δεν έχω χρυσό».

Μιλάς λανθασμένα, όπως και ο κακοποιός που θα μας έλεγε ότι δεν υπάρχει καλοσύνη στον κόσμο. Σε εκείνον τον ίδιο δεν υπάρχει καλοσύνη, όχι στον κόσμο. Γι' αυτό δεν θα έκανε λάθος εάν θα έλεγε: «Εγώ δεν έχω καλοσύνη».

Κατά τον ίδιο τρόπο, γείτονά μου, λανθασμένα μιλάς όταν λες ότι δεν υπάρχει Θεός! Αφού εκείνο που εσύ δεν έχεις, δεν σημαίνει πως δεν το έχουν και οι άλλοι, ούτε ότι δεν υπάρχει γενικώς. Ποιος σε εξουσιοδότησε να μιλάς εν ονόματι ολόκληρου του κόσμου; Ποιος σου έδωσε το δικαίωμα, την αρρώστια σου να την αποδίδεις σ' όλους και την ανέχειά σου να την επιβάλεις σ' όλους; 

Εάν όμως ομολογήσεις και πεις: «Δεν έχω Θεό», τότε λες την αλήθεια και εκφράζεις την ομολογία σου. Αφού υπήρχαν και υπάρχουν εξαίρετοι άνθρωποι, που όντως δεν έχουν Θεό. Όμως ο Θεός τους έχει, τους έχει έως την τελευταία τους πνοή. Εάν και στην τελευταία τους πνοή δηλώσουν ότι δεν έχουν τον Θεό, τότε και ο Θεός δεν θα τους έχει πια. Και τους απογράφει στα έξοδα. Γι' αυτό σε παρακαλώ, φίλε μου, για την ψυχή σου, για την αιώνια ζωή και για τη βασιλεία του Θεού, ένεκεν των δακρύων και πληγών του Χριστού, σε παρακαλώ, μεταμόρφωσε την πεισματική σου εξομολόγηση σε μετανοητική εξομολόγηση. Και εκείνα που έπειτα απ' αυτό πρέπει να πράξεις, θα σου τα πει η Εκκλησία, ρώτα!

Ειρήνη και ευλογία από τον Κύριο.

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς (2009), Δρόμος δίχως Θεό δεν αντέχεται: Ιεραποστολικές Επιστολές Α', εκδ. «Εν πλω», σ. 300-302

πβλ. Ι. Μητρ. Καισαριανής, Βύρωνος, Υμηττού (25/2/2007)

Όταν ο Θεός «πονά» και «κλαίει»

Ο Θεός αποτελεί πάντοτε το επίκεντρο του ενδιαφέροντος όλων των ανθρώπων. Όμως, υπάρχει, δυστυχώς, μεγάλη άγνοια γύρω από το πρόσωπο του Θεού. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, βέβαια, δεν προβληματίζονται για την ύπαρξη του Θεού. Δεν ψάχνουν να Τον βρουν. Τον πιστεύουν. Τον προσεγγίζουν. Επικοινωνούν μαζί Του. Αγνοούν, όμως, την ασύλληπτη αγάπη Του για τον άνθρωπο. Ο Θεός αγαπά ακόμη και όσους Τον αρνούνται και Τον εγκαταλείπουν. Δεν αρνείται να ευλογεί ακόμη και αυτούς που Τον πολεμούν. Το κάνει για να γνωρίσουν την αγάπη και την καλοσύνη Του και να θελήσουν να γίνουν κι αυτοί σαν τον Θεό, άνθρωποι της αγάπης.

Ο Θεός είναι αγάπη. Όντως αγάπη. Και πρέπει να πιστεύεις κι εσύ [...] ότι μέσα σ' αυτόν τον άπειρο ωκεανό της αγάπης Του, έχεις κι εσύ μια θέση. Μην έχεις την άποψη ότι ο Θεός είναι αντίπαλός σου και εχθρός σου. Ότι δεν κάνει τίποτε άλλο ο Θεός, παρά να περιμένει με το πρώτο παράπτωμά μας, να εξακοντίσει τους κεραυνούς της οργής Του. Ο Θεός δεν είναι χωροφύλακας. Ο Θεός τρέχει πίσω από τον άνθρωπο, όχι για να τον συλλάβει, για να τον τιμωρήσει, αλλά για να του πει ότι τον αγαπά. Ο Θεός είναι αγάπη. Δεν τιμωρεί, αλλά σώζει. Πόσο έχει παρεξηγηθεί ο Κύριός μας από τους ανθρώπους! Πόσο κακό έχει κάνει σε πολλούς η άγνοια και η λανθασμένη ερμηνεία του Ευαγγελίου Του! Πόσοι μένουν μακριά από τον Σωτήρα Χριστό, τον Θεό! «Ένας λόγος, για τον οποίο πρέπει να ικετεύουμε τον Θεό, να παρατείνει την ιστορία είναι για να δοθεί δυνατότητα στους ανθρώπους να γνωρίσουν σωστά τον Θεό και την άπειρη αγάπη Του. Ο άνθρωπος θα παύσει να εχθρεύεται τον Θεό και να Τον πολεμά, όταν νιώσει ότι ο Θεός είναι ένα φιλικό Πρόσωπο, που τον αγαπά και θέλει να σχετισθεί μαζί του, με μια σχέση αιώνιας αγάπης.»

Ο Θεός είναι πατέρας. «Πάτερ ημών...» Πατέρα μας, μας Τον αποκάλυψε ο Χριστός, ο Σωτήρ ημών. Και τι άλλο σημαίνει πατέρας, παρά αγάπη;

Η καρδιά του Θεού κτυπά συνεχώς για τον άνθρωπο, «υπέρ ου Χριστός απέθανε» (Ρωμ. ιδ' 15). «Τόση είναι η αγάπη του Θεού, ώστε "μετανοεί", όταν ο άνθρωπος μετανοεί. Ο Θεός "πονά", όταν ο άνθρωπος πονά. Ο Θεός "κλαίει", όταν ο άνθρωπος κλαίει, ο Θεός της πίστεώς μας είναι "Πατέρας", ο Θεός είναι ευσπλαγχνικός και "οικτίρμων". Ο Θεός μας είναι νους αγάπης.» (Επισκ. Ευθ. Στυλιανού, Η Αγάπη, σ. 67)

Ο Θεός της πίστεώς μας είναι ο Τριαδικός Θεός: «Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα», που είναι η ΑΓΑΠΗ. «Ἐν τούτῳ ἐφανερώθη ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἐν ἡμῖν, ὅτι τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἀπέσταλκεν ὁ Θεὸς εἰς τὸν κόσμον, ἵνα ζήσωμεν δι' αὐτοῦ.» (Α' Ιω. δ' 9)

Ο Υιός του Θεού για σένα, αγαπητέ μου, έγινε άνθρωπος, για σένα υπέφερε, για σένα σταυρώθηκε, για σένα αναστήθηκε, για τη δική σου σωτηρία. Για να σε διδάξει, πώς θεάρεστα να ζεις.

«Ο Θεός», λέει ο Μέγας Βασίλειος, «δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά την επιστροφή του και τη σωτηρία του. Ούτε χαίρεται, όταν χάνονται οι άνθρωποι από τις αμαρτίες τους, αλλά θέλει όλοι να σωθούν και να γνωρίσουν την αλήθεια και την αγάπη Του.» (Α' Ευχή εις την Ακολουθίαν της Θείας Μεταλήψεως)

πρωτοπρεσβ. Νικόλαος Παναγή (2011), Ο Θεός Αγάπη εστίν, 

εκδ. «Ορθόδοξος Ζωή», Λευκωσία, σ. 5-7

Κόλαση είναι το μαρτύριο του να μην αγαπάς

Ο Θεός ως πατέρας όλων των ανθρώπων δέχεται κάθε αμαρτωλό πίσω στην αγκαλιά Του. Δεν υπάρχει ανθρώπινη αμαρτία που ο Θεός να μην τη συγχωρεί όταν ο άνθρωπος το θελήσει και το ζητήσει. Για την Εκκλησία μεγαλύτερη αμαρτία είναι η απελπισία, η αντίληψη ότι ο άνθρωπος μπορεί να κάνει κάτι που ο Θεός δεν μπορεί να συγχωρήσει. Όμοια με τον Θεό, που ποτέ δεν παύει να αγαπά και να συγχωρεί τον αμαρτωλό, πρέπει και οι άνθρωποι να συμπεριφέρονται με ανάλογο τρόπο.

Η ανταπόκριση ή όχι του ανθρώπου στην αγάπη του Θεού δημιουργεί την κόλαση ή τον παράδεισο. Κόλαση είναι η ανικανότητά μου να αγαπήσω τον συνάνθρωπο, η αδυναμία μου να τον θεωρήσω ως αδελφό και φίλο. Η αυτοκαταδίκη μου στην απομόνωση και τον ατομικισμό εισάγει την εμπειρία της κόλασης. Ο Θεός δεν είναι τιμωρός. Τιμωρός γίνεται ο εγωκεντρισμός μου, που μου στερεί την αίσθηση της οικειότητας με τον Θεό και τον συνάνθρωπο. Μήπως ο πατέρας δεν κάλεσε και τον μεγάλο γιο για να εισέλθει στη γιορτή και να ευφρανθεί; Ο ίδιος ο μεγαλύτερος γιος δεν ήθελε και γι' αυτό προγεύεται το μαρτύριο της κόλασης: να μην μπορεί να συμμετάσχει στη χαρά, να ζει στον τόπο της αγάπης και να αρνείται να αγαπήσει. Κόλαση είναι ο αυτοακρωτηριασμός των υπαρκτικών μου δυνατοτήτων. Ενώ είμαι δημιουργημένος για να αγαπώ και να αγαπιέμαι, αρνιέμαι την αγάπη ως γνώμονα ζωής και έτσι η ζωή μου ολόκληρη μετατρέπεται σε βάσανο και ταλαιπωρία. Όπως αριστοτεχνικά το συνόψισε ο Θεόδωρος Ντοστογιέφσκι στο αριτούργημά του «Αδελφοί Καραμάζοφ», «κόλαση είναι το μαρτύριο του να μην αγαπάς». Την κόλαση αυτή γεύεται καθημερινά ο έγκλειστος στη φιλαυτία πεπτωκώς άνθρωπος. Εθελούσια αποκομμένος από κάθε βαθύ υπαρξιακό δεσμό, βιώνει συνεχώς τη μοναξιά, την αποξένωση, την ανωνυμία. Κόλαση είναι η ελεύθερη εκλογή του ανθρώπου να απομακρύνεται από τον Θεό, την πηγή και το πλήρωμα της αγάπης. Αντίθετα, παράδεισος είναι η ανταπόκριση στην αγάπη του Θεού, η εμπειρία της ένωσης μαζί Του. Τελικά, παράδεισος και κόλαση είναι η στάση μας απέναντι στην αγάπη. Η αποδοχή της είναι παράδεισος και ζωή. Η άρνησή της είναι κόλαση και θάνατος. Η εκλογή επαφίεται στον άνθρωπο.

Σταύρος Σ. Φωτίου (2002), Ορθόδοξα μηνύματα: Ερμηνεία ευαγγελικών περικοπών, εκδ. Εργαστηρίου Χριστιανικής Αγωγής, Λάρνακα, σ. 108-109

Μας τιμωρεί ο Θεός;

Μερικές φορές οι πνευματικοί φεύγουν από το εξομολογητήριο με μια βαθιά αίσθηση λύπης. Η λύπη τους οφείλεται συχνά στη συνειδητοποίηση ότι έχουμε επιτρέψει στους πιστούς μας να αποκτήσουν και να ζουν με εικόνες του Θεού που είναι οικτρά παραμορφωμένες, εικόνες που πολύ λίγη σχέση έχουν με Εκείνον που αποκαλύπτει τον εαυτό Του στη Γραφή και στη λατρεία της Εκκλησίας. (...)

Πολλοί Χριστιανοί, τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση, πάσχουν από μια εικόνα του Θεού που παραπέμπει στην περίοδο της μεσαιωνικής σχολαστικής θεολογίας. Τον αντιλαμβάνονται -και Τον τρέμουν- ως εκδικητικό κριτή που, θυμωμένος από την αμαρτωλότητά μας, απαιτεί από μας κάποια μορφή εξευμενισμού: μια πληρωμή που θα διασκεδάσει τη θεία οργή. (...) Είναι πεπεισμένοι ότι για να σωθούν από την αιώνια καταδίκη, πρέπει να εξιλεωθούν προσωπικά για τις αμαρτίες τους μέσα από κάποιο έργο που θα προσφέρουν οι ίδιοι: ίσως πρέπει να συσσωρεύσουν πολλές καλές πράξεις, ώστε να ισοφαρίσουν τα λάθη τους στη ζυγαριά της Θείας Δικαιοσύνης ή να σηκώσουν κάποιο προσωπικό σταυρό για να εξαγνιστούν από την ενοχή και να ελευθερωθούν από τη συνέπεια της αμαρτίας, που είναι ο θάνατος. (...)

Αντιδρώντας στο παραπάνω σκεπτικό, άλλοι υιοθετούν τη θρησκεία της εποχής μας που θέλει "να νιώθουμε καλά", και η οποία απορρίπτει κάθε έννοια αμαρτίας και αποβάλλει ως αλλόκοτη και άσχετη κάθε απειλή θείας δίκης ή τιμωρίας. (...)

Όπως συμβαίνει τόσο συχνά όταν τα πράγματα πολώνονται, η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Πολλοί Ορθόδοξοι -και ασφαλώς και πολλοί άλλοι Χριστιανοί- αναγνωρίζουν και τιμούν την υπόσχεση του ευαγγελίου για απόλυτη άφεση των αμαρτιών που εξομολογηθήκαμε εν μετανοία. Γνωρίζουν από τις Γραφές, τη Θεία Λατρεία και την προσωπική εμπειρία ότι εμείς δεν μπορούμε να σώσουμε τους εαυτούς μας και ότι αυτό το πραγματοποίησε ο προαιώνιος Υιός και Λόγος του Πατρός με τη σταυρική Του θυσία και την Ανάστασή Του (...) Ωστόσο, κρυφά μέσα τους -συνειδητά ή όχι- φιλοξενούν την έννοια ότι η όποια προσωπική τους ταλαιπωρία -σωματική, συναισθηματική ή πνευματική- είναι αποτέλεσμα της ανάγκης του Θεού για δίκαιη ανταπόδοση. Θεωρούν ότι η άφεση εξαρτάται από τη δική τους μετάνοια, η οποία αναπόφευκτα θα περιλαμβάνει κάποια "εξιλέωση" εκλαμβανόμενη ως μια μορφή τιμωρίας. Πρέπει όμως να πούμε ότι στον βαθμό που η εξιλέωση εκλαμβάνεται ως μέσο με το οποίο θα ελευθερωθούμε από τις συνέπειες της αμαρτίας και όχι ως ένα παιδαγωγικό εργαλείο που θα μας βοηθήσει στην αναζήτηση της αγιότητας, τότε έχουμε παρανοήσει τον ίδιο τον πυρήνα του ευαγγελίου και βρισκόμαστε έξω από τα όρια της Ορθοδοξίας.

Η λέξη μετάνοια στην ουσία σημαίνει στροφή, αλλαγή κατεύθυνσης ή προσανατολισμού. Από τη στιγμή που αυτός ο αναπροσανατολισμός ξεκινά, μπαίνουμε στο μονοπάτι που συχνά σφραγίζεται από αγώνα κάποτε δε και από πόνο. (...) Όπως και κάθε "επιτίμιο" που μπορεί να βάλει ένας πνευματικός πατέρας, είναι μια κλήση και μια ενθάρρυνση προς την αληθινή μετάνοια, προς εκείνη την καινούργια πορεία που μας οδηγεί μέσα από τους αγώνες και τους πειρασμούς της ζωής για να μας σπρώξει τελικά στην ανοιχτή αγκαλιά του Θεού της άπειρης φιλανθρωπίας και του ελέους.

Μπορούμε λοιπόν να απαντήσουμε στο αρχικό μας ερώτημα με ένα απλό "όχι". Όχι, ο Θεός δεν μας τιμωρεί. Μέσα από κάθε γεγονός και κάθε εμπειρία μάς οδηγεί, μας σωφρονίζει, μας εξαγνίζει και μας δυναμώνει, με μόνη Του έγνοια να μας συμπεριλάβει για μία αιωνιότητα μέσα στην πληρότητα της αγάπης Του.

Η τελευταία κουβέντα ανήκει στον Ευαγγελίστη Ιωάννη, τον αγαπημένο Μαθητή, που ίσως γνώριζε τον Ιησού καλύτερα από κάθε άλλο απόστολο.Ενώπιον της φοβερής ημέρας της Κρίσεως, δηλώνει ότι πρέπει να "έχωμεν παρρησίαν" όχι στα έργα μας ή σε ό,τι ως εξιλέωση μπορεί να υποφέραμε, αλλά στην αγάπη του Θεού: "ο φόβος ουκ έστιν εν τη αγάπη, αλλ' η τελεία αγάπη έξω βάλλει τον φόβον. Ότι ο φόβος κόλασιν έχει...". Ο δρόμος για τη Βασιλεία των Ουρανών δεν περνάει μέσα από την τιμωρία, μέσα από τον πόνο που επιβάλλει ένας θυμωμένος Θεός, του οποίου η δικαιοσύνη υπερβαίνει το έλεος. Περνά μέσα από την αγάπη: την άπειρη, αυτοπροσφερόμενη αγάπη την οποία ο Θεός έχει για μας και στην οποία εμείς απαντούμε με την αδιάλειπτη μετάνοιά μας και με την αγάπη μας προς Αυτόν και προς τους αδελφούς μας.

π. Ιωάννης Μπρεκ, Στα χέρια του Θεού: Κείμενα πίστης και ελπίδας,
εκδ. Εν πλω, σ. 125-130.