Η μέγιστη απόδειξη της αγάπης Του

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΤΙΣ ΣΤΡΑΤΕΣ

Τι είναι ο σταυρός του Χριστού; Η απόδειξη του Θεού για τον άνθρωπο. Όταν έχομε λογισμούς ή σκέψεις ότι ο Θεός δεν μας αγαπά ή μας ξέχασε ή μας βασανίζει ή ό,τι άλλο, ας σκεπτόμεθα τον σταυρό και τον Εσταυρωμένο. Αυτό είναι η μέγιστη απόδειξη της αγάπης. Κι αν μας αδικούν, κι αν μας δυσκολεύουν, κιαν μας αρπάζουν τα υπάρχοντα, κι αν απειλείται η ζωή μας, κι αν μας τραυματίζουν, κι αν μας πονάνε ψυχικά ή σωματικά, ας μεταφερόμεθα σ' Εκείνον που αδίκως εσφάγη και αδίκως απέθανε για την δικαίωσιν και την σωτηρίαν ημών και για τας αμαρτίας ημών. Σχετικοποιείται, λοιπόν, κάθε πόνος, κάθε αδικία, κάθε τι αντίθετο που γίνεται σ' εμάς, όταν σκεφτούμε και επισκεφθούμε νοερά τον τίμιο και ζωοποιό σταυρό. Γι' αυτό και η Εκκλησία μας, στα μέσα της αγίας και μεγάλης Τεσσαρακοστής, τον προβάλλει, τον υψώνει να τον δούμε, να πάρουμε δύναμη, να παρηγορηθούμε, να χαρούμε, να δοξολογήσουμε και να ασφαλιστούμε.

Ο τίμιος και ζωοποιός σταυρός άνοιξε τις στράτες, και προς τον ουρανό και προς τους ανθρώπους. Η μία του διάσταση, η κάθετη, συμβολίζει και εκφράζει δυναμικά και πραγματικά την διάνοιξη της οδού προς τον ουρανό, γιατί με την παράβασή μας, με την υποτίμηση που κάναμε στον εαυτό μας, εγίναμε εχθροί του Θεού. Το λέει ο μέγας απόστολος Παύλος, «εχθροί του Θεού όντες απηλλάγημεν διά του θανάτου του υιού αυτού». Δεν λέει «εχθρός ημών ο Θεός ων», αλλά «εχθροί ημείς όντες υπάρχοντες», ενώ είμαστε εχθροί του Θεού. Ο Θεός δεν εχθρεύεται, εμείς γινόμαστε εχθροί Του. Εμείς Του βάζουμε τα οπίσθια, εμείς Τον αρνούμεθα. Εκείνος ποτέ δεν μπορεί να αρνηθεί τον εαυτό του, που είναι η αυτοαγάπη, η αυτοζωία, η αυτοκαλοσύνη και τα πάντα, Γι' αυτό και μας δέχεται ξανά και μας συγχωρεί και μας κρατάει κοντά του και μας ελεεί, ημέρα και νύχτα, σε σημείο που εξοργίζει και τον σατανά ακόμη. Του λέει αυτός: «αυτοί δεν σε θέλουνε, αυτοί σε αρνούνται, αυτοί σου βάζουν τα οπίσθια, αυτοί σε βρίζουν, αυτοί καταπατούν τις εντολές σου. Κι εσύ λοιπόν ακόμα τους αγαπάς, ακόμα τους θέλεις, ακόμα τους συγχωρείς;» Ε, αυτός είναι ο Χριστός μας, τι να κάνουμε; Γι' αυτό και ο Ιησούς Χριστός μας είναι το παν. Είναι η πρώτη και η στερνή μας αγάπη, το άλφα και το ωμέγα, η αρχή και το τέλος. Το λέμε αυτό πολλές φορές, γιατί είναι το κέντρο και η ουσία. Και έγινε κατάδικος στον Γολγοθά για να γίνει καταδικός του καθενός. Κι αυτό ακριβώς ενστερνίζεται η αγία του Εκκλησία. Αυτή του την αγάπη, αυτό το μεγαλείο. Γι' αυτό και τον έχει Νυμφίο της, κι όπως αγαπάει η νύμφη τον νυμφίο, έτσι και η νύμφη Εκκλησία, δηλαδή εμείς και οι άγιοι, αγαπούμε τον Χριστό μας.

Είδατε πώς εκφράζεται η Εκκλησία με όρους αγαπητικούς, με όρους ερωτικούς, με όρους τρυφερούς, με όρους στοργικούς. Απευθύνεται στην αγάπη μας, γιατί, μόνο αν κερδίσεις την αγάπη κάποιου, τα κέρδισες όλα. Αν δεν την κερδίσεις, κι όλα τ' άλλα να τα έχεις, δεν έχεις τίποτα. Οι απόστολοι δεν είχαν τίποτα. Είχαν όμως την αγάπη στον Χριστό και στους ανθρώπους, αλλά και την αγάπη του Χριστού και των ανθρώπων και, όπως λέει ο μέγας Παύλος, «ως μηδέν έχοντες και τα πάντα κατέχοντες».

αρχιμ. Ανανίας Κουστένης

Πηγή: Έκφραση, τεύχ. 133, Μάρτιος 2012, έκδ. Ορθόδοξου Πνευματικού Κέντρου Αγίου Γεωργίου Μακρή, σ. 4-6.

Η εντολή της αγάπης πάνω από κάθε έννοια εκδίκησης

Η ΑΓΑΠΗ ΝΙΚΑ ΤΑ ΟΠΛΑ, Η ΑΓΑΠΗ ΜΑΚΡΟΘΥΜΕΙ, ΧΡΗΣΤΕΥΕΤΑΙ 

Ἦταν τό Καλοκαίρι τοῦ 1974. Τά τουρκικά στρατεύματα εἰσβάλλουν στήν Κύπρο καί σκορποῦν τό θάνατο. Στή Μόρφου συμβαίνει ἕνα συνταρακτικό γεγονός. Τοῦρκοι στρατιῶτες συλλαμβάνουν δεκαπέντε χριστιανούς. Τούς φέρνουν στήν αὐλή τοῦ σπιτιοῦ τοῦ Ἑλληνοκυπρίου δασκάλου καί ἐκεῖ τούς καταδικάζουν σέ θάνατο. 

Ἑτοιμάζουν τά ὄπλα καί στρέφουν τούς αἰχμαλώτους, ἄνδρες, γυναῖκες καί μικρά παιδιά, στόν τοῖχο. Θρῆνος, κλαυθμός καί ὀδυρμός πολύς. Τραγικές στιγμές γιά τούς μελλοθανάντους. Περιμένουν μέσα σέ κλίμα φόβου καί ἀγωνίας τόν Τοῦρκο ἀξιωματικό νά ἔλθει καί νά διατάξει τό ‘’πυρ’’ γιά νά τούς φονεύσει. Στρέφουν τότε τό νοῦ τους καί τή καρδιά τους μέ θερμή προσευχή στήν ἐλπίδα τῶν ἀπελπισμένων, στή Παναγία μας.  

Ὁ Τοῦρκος ἀξιωματικός ἔρχεται, κοιτάζει τούς στρατιῶτες του μέ τά ὅπλα, κοιτάζει βλοσυρός καί τούς μελλοθανάτους Ἑλληνοκυπρίους. Ρίχνει μία ματιά πρός τά πάνω καί βλέπει μία κληματαριά νά ἁπλώνεται καί νά σκεπάζει τήν αὐλή. Βλέποντας τά ὡραῖα σταφύλια ζητάει ἕνα τσαμπί, γιά νά παρατείνει σκόπιμα τήν ἀγωνία τῶν αἰχμαλώτων μελλοθανάτων. 

Τήν ὥρα πού ἑτοιμάζεται νά τό φάει, ἀκούγεται δυνατή ἡ φωνή τοῦ δασκάλου: Μή τό φᾶς, προχθές τό ράντισα μέ δηλητηριώδη φάρμακα. Θά πεθάνεις!  

Ὁ Τοῦρκος ἀξιωματικός μένει ἄναυδος καί γεμάτος κατάνυξι τόν ἐρωτά: Καλά ἀφοῦ τό ξέρεις ὅτι σέ λίγο θά δώσω διαταγή νά σᾶς σκοτώσουν, γιατί δέν μέ ἄφησες νά τό φάω καί ἔτσι νά μέ ἐκδικηθεῖς;  

Καί ὁ δάσκαλος τοῦ ἀπάντησε μέ εἰρήνη καί γαλήνη:  
Εἶμαι Ὀρθόδοξος Χριστιανός καί τώρα πρόκειται νά φύγω ἀπό τό κόσμο αὐτό καί νά παρουσιασθῶ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Δέν θά ἤθελα νά βαρύνω τή ψυχή μου μέ μιά τόση βαριά ἁμαρτία καί νά μή προειδοποιήσω κάποιον, ἔστω καί τόν ἐχθρό μου γιά τό θανάσιμο κίνδυνο πού διατρέχει, καταργώντας ἔτσι τήν μεγάλη ἐντολή τῆς ἀγάπης καί συγνώμης πρός αὐτόν.  

Ὁ Τοῦρκος ἀξιωματικός συγκλονίζεται γιά μία ἀκόμη φορᾶ καί στρέφεται στούς στρατιῶτες τοῦ λέγοντας: 

Ἄν ἔβρισκα ἕναν τέτοιο Τοῦρκο, τόσο πιστό καί μέ τόση ἀγάπη πρός τούς ἐχθρούς, θά ἔδινα καί τή ζωή μου ἀκόμα. Μαζέψτε τά ὄπλα καί ἀφῆστε τούς ὅλους ἐλεύθερους!  

Πηγή: περιοδικό Λυχνία, φ. 178, 5/98, έκδ. Ι. Μ. Πρεβέζης.

Αποδελτίωση: Το εκκλησάκι της Παναγίας (12/3/2010)

«Ο Ιερέας»: Μεταξύ σοβιετικής καταπίεσης και γερμανικής κατοχής

ΡΩΣΙΚΗ ΤΑΙΝΙΑ: Ο ΙΕΡΕΑΣ - ΠΟΠ

Κάποιες φορὲς λέμε πὼς ἡ εἰρηνικὴ ζωὴ μᾶς εἶναι γεμάτη ἀπὸ μικροὺς θανάτους, ὅταν μᾶς τυχαίνουν ἀπογοητεύσεις, ματαιώσεις καὶ ἀπώλειες, ὅταν ὅμως ὁ πόλεμος φθάνει στὴν πατρίδα σου, μπαίνει στὴ γειτονιά σου καὶ περνᾶ τὴν πόρτα τοῦ σπιτιοῦ σου, τότε ἡ ζωὴ γεμίζει ἀπὸ τὴν ὀσμὴ τοῦ θανάτου ποὺ ἀνατρέπει παρελθὸν καὶ μέλλον, διαλύει ὄνειρα καὶ ἐπιδιώξεις καὶ σκοτώνει ἀγαπημένα πρόσωπα. Ἡ μοναξιὰ τελικά, εἶναι τὸ ἀντίτιμο τῆς ἐπιβίωσης. 

Ἡ ταινία ΠΟΠ, σὲ σκηνοθεσία τοῦ Vladimir Khotinenko, βασίζεται σὲ ἀληθινὰ γεγονότα στὴ διάρκεια τοῦ Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Τὸ 1941 κατὰ τὴ Γερμανικὴ εἰσβολὴ στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση, ὑπῆρξε κάποια χαλάρωση λόγω τοῦ πολέμου, τῆς ἀπὸ δεκαετίες ἐπίσημης σοβιετικῆς ἀντιθρησκευτικῆς πολιτικῆς καὶ παράλληλη ἐνθάρρυνση ἀπὸ πλευρᾶς τῶν Γερμανῶν τοῦ Ὀρθόδοξου ρωσικοῦ κλήρου, γιὰ ἐπαναλειτουργία τῶν ναῶν στὰ σοβιετικὰ ἐδάφη ποὺ εἶχαν καταλάβει. Ἦταν ἕνα μέτρο τῶν κατακτητῶν ναζί, νὰ ἐμφανισθοῦν σὰν ἀπελευθερωτὲς τοῦ ρωσικοῦ λαοῦ ἀπὸ τὸν ἄθεο κομμουνισμὸ τῶν μπολσεβίκων. 

Ὁ Μητροπολίτης Sergey Voskresensky, συνέστησε τότε μία Ὀρθόδοξη Ἱεραποστολὴ ἀπὸ ἱερεῖς τῶν Βαλτικῶν Δημοκρατιῶν καὶ τὴν ἀπέστειλε στὴν κατεχόμενη περιοχὴ Pskov τῆς Ρωσίας. Ἀργότερα ἡ ἱεραποστολὴ κατηγορήθηκε γιὰ συνεργασία μὲ τοὺς Γερμανοὺς καὶ τοὺς ἱερεῖς ποὺ συμμετεῖχαν, τοὺς κατηύθυναν σὲ στρατόπεδα ἐργασίας. Ἕνας ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς τῆς ἀποστολῆς, ὁ Πατέρας Aleksandr Ionin, ἔγραψε τὰ ἀπομνημονεύματά του, μαρτυρία τῶν ὅσων διαδραματίσθηκαν τότε, στὰ ὁποῖα στηρίχθηκε τὸ βιβλίο καὶ στὴ συνέχεια τὸ σενάριο τῆς ταινίας αὐτῆς ἀπὸ τὸν Alexandr Segen. 

Ο Aleksandr Ionin (Sergey Makovetsky), ζοῦσε σὲ ἕνα χωριὸ τῆς Λετονίας πρὶν ἀπὸ τὴ ναζιστικὴ εἰσβολή, μαζὶ μὲ τὴ γυναίκα τοῦ Matushka Alevtina (Νίνα Usatova). Σὲ κομμουνιστικὸ καθεστώς, μὲ τὸν φόβο τοῦ  Πολέμου νὰ ἐπεκταθεῖ ἀπὸ στιγμὴ σὲ στιγμὴ στὰ μέρη τους, μὲ τὴ θρησκεία νὰ βρίσκεται σὲ ἀνοικτὸ ἢ καλυμμένο διωγμό, μὲ τὴ φτώχεια καὶ τὴν ἀνασφάλεια νὰ συντονίζουν τὴ λιτὴ ζωὴ τοῦ χωριοῦ, ὁ ἱερέας Aleksandr ἔπρεπε νὰ παλεύει συνειδητὰ ὅλη μέρα, γιὰ νὰ διατηρήσει ζωντανὸ τὸ ἦθος τῆς ὀρθόδοξης ἀγωγῆς καὶ πίστης του.

 

Ὅλα τριγύρω ρευστά, ἀστάθμητα, ἀλλὰ ἡ μικρὴ ἑβραία Hava ἐπιμένει καὶ τελικὰ βαπτίζεται Χριστιανὴ μὲ τὸ ὄνομα Εὕα (Liza Arzamasova).

Ἕνα μικρὸ κορίτσι, παίρνει τὴν τύχη του στὰ χέρια του καὶ ἀκολουθώντας στὴ συνέχεια τὸν ἱερέα καὶ τὴ Ματούσκα Ἀλεβτίνα  στὸ Πσκόβ, προσδιορίζει ἔτσι τὸ μέλλον του. Στὴν οὐσία, ὅταν δὲν διστάζουμε νὰ ἀκολουθήσουμε τὶς καλὲς καὶ ἀγαθὲς παρορμήσεις μας, ὅταν δὲν τὶς ἀναστέλλουμε μὲ ὀρθολογισμὸ καὶ ὑπολογισμό, ὁ Θεὸς εὐλογεῖ τὴν προαίρεση, τὴν ἀπόφαση καὶ τὴν πράξη καὶ παρίσταται βοηθὸς καὶ ὁδηγὸς στὸ δρόμο μας.

Στὸ Πσκὸβ ἐπικρατεῖ μία νόθα κατάσταση. Τὴν ἀπόρριψη τῶν σοβιετικῶν συμβόλων ἀπὸ τὴν ἐκκλησία, τὴν ἀνεύρεση στὸ ποτάμι τῆς παλιᾶς καμπάνας, τὴν προετοιμασία τοῦ Ναοῦ, ἀκολουθοῦν μικρὰ κομμάτια ζωῆς ἀποσπασματικῆς, μὲ στρατιωτικὴ βία καὶ πολιτικὲς σκοπιμότητες, μὲ δραματικὲς ἐξομολογήσεις καὶ ἐκδικήσεις, μὲ προδοσίες καὶ συγχώρηση, ὁ πόλεμος ξεπερνᾶ τοὺς ἐχθρούς, τοὺς δοσίλογους, τοὺς ἀμετανόητους καὶ τοὺς νεκροὺς καὶ γίνεται καθημερινὸς τρόπος ζωῆς, ἀφομοιώνεται κι ἐνσωματώνεται σὰν τὸ ψωμὶ τῆς ἀνέχειάς τους καὶ ἀλλοιώνει τοὺς χαρακτῆρες καὶ τὶς ψυχές. Ρῶσοι καὶ Γερμανοὶ στρατιῶτες, τοπικὴ polizai τῶν ναζὶ μὲ ρώσους ἀστυνομικούς, ρῶσοι παρτιζάνοι καὶ γερμανικὸ στρατόπεδο, αἰχμάλωτοι καὶ κατακτητές, διαμορφώνουν τὸ πρόσωπο τοῦ χάους, τῆς ἀντίθεσης καὶ τῆς ταραχῆς,  τὸ πρόσωπο τοῦ πολέμου.

 

Ἐδῶ εἶναι ἡ καταστροφή, μαζὶ καὶ ἡ εὐκαιρία. Ὁ καθένας τὶς βλέπει μὲ τὰ δικά του μάτια. Ν’ ἀκολουθήσουμε τὴ ματιὰ τῆς μικρῆς Εὕας; Ἐκείνη ἀκολουθεῖ τὰ ὄνειρά της, μπορεῖ καὶ βλέπει μὲ τὴν ἀθωότητά της, μακρύτερα ἀπὸ τὸν πόλεμο. 

Νὰ δοῦμε μὲ τὰ μάτια τῆς Ματούσκα Ἀλεβτίνα; Ὁ ρεαλισμὸς καὶ ἡ λογική της γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῆς κάθε στιγμῆς, χωρὶς ἀμφισβητήσεις καὶ χωρὶς σκεπτικισμό, ἀλλὰ μὲ πολλὴ ἀγάπη, ἔφεραν στὴν ἐπιφάνεια τὸν πραγματικὸ ἑαυτό της. Μὲ ἑπτὰ υἱοθετημένα ὀρφανὰ ἐκτός της Εὕας, μετέχει κι΄ ἀντιμετωπίζει τὰ προβλήματα μὲ θάρρος, ὑπομονή, στοργὴ καὶ αὐταπάρνηση ποὺ θὰ φθάσει στὴν ὁλοκληρωτικὴ θυσία. 

Ἡ εὐλογία τοῦ Κυρίου, μᾶς παρέχει ἄφθονες εὐκαιρίες. Σὲ σκληρὲς περιστάσεις, ἀκόμα περισσότερες. Τέτοιες ὧρες ποὺ ὑπερβαίνουν τὶς δυνατότητές μας, δὲν προλαβαίνεις νὰ ὑποδυθεῖς τὸν καλό, τὸν αὐτάρκη, τὸν ἀποφασιστικό. Εἶσαι αὐτὸς ποὺ εἶσαι. Δὲν προλαβαίνεις νὰ ἐπιλέξεις, νὰ μπεῖς σὲ δίλημμα. Λὲς μόνο, ὄχι μὲ λόγια, μὲ τὴν καρδιά, μὲ λαχτάρα: «Κύριε, βρίσκομαι σὲ ἀδιέξοδο. Δὲν ἔχω τὴ δύναμη γιὰ ἐπιλογή, δὲν θέλω νὰ κάνω λάθος. Κύριε, ἡ βούλησή μου εἶναι δική Σου. Δῶσε τὴ λύση ποὺ θὰ φέρει καὶ πάλι γαλήνη στὴν καρδιά μου, ποὺ θὰ μὲ κρατήσει κοντὰ στὴν ἀγάπη Σου, χωρὶς τύψεις, ἐνοχὲς καὶ ἀμφιβολίες». Καὶ ἀκολουθεῖς τὴν καρδιά σου, στὸ δρόμο ποὺ θὰ σοὺ ὑποδείξει ὁ Θεός.

Τὰ μάτια τοῦ ἱερέα δὲν εἶναι διαφορετικά, εἶναι ὅμως στραμμένα ὅλο καὶ περισσότερο στὸν Γολγοθά. Ὅλοι ἐπιθυμοῦμε τὴν ἀγάπη τοῦ Ἰησοῦ, ὅμως ὁ ἱερέας μετέχει καθημερινὰ στὴ θυσία τῆς ἀγάπης αὐτῆς. Τῆς ἀγάπης ποὺ κάνει τὸν ἴδιο νὰ αἰσθάνεται αὐξημένη εὐθύνη γιὰ ὅλο τὸ ποίμνιό του. Γιὰ τὰ παιδάκια ποὺ ὀρφάνεψαν, γιὰ τὸν νεαρὸ ποὺ οἱ Γερμανοὶ τοῦ σκότωσαν τὴν ἀγαπημένη τοῦ Μάσα, γιὰ τὴ συμπάθεια ποὺ ὀφείλει σὲ κάθε πονεμένο ἀδελφό, γιὰ τὴ βοήθεια ποὺ προσπαθεῖ μὰ δὲν τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ προσφέρει στοὺς αἰχμαλώτους. Ἀλλὰ ὅταν ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ πόνου καὶ τοῦ θανάτου τὸν κατακλύζει καὶ τὸν πνίγει μὲ συναισθήματα ἄρνησης, θὰ ἔχει τὴ δύναμη νὰ ψάλλει ἐξόδιο ἀκολουθία γιὰ τοὺς προδότες;    

Τὰ νοήματα τῶν γεγονότων ὅμως θὰ ζυμωθοῦν σιγὰ-σιγὰ μὲ τὸν χρόνο, θὰ ἀφομοιωθοῦν σὲ κάποιο στρατόπεδο καταναγκαστικῆς ἐργασίας Γκούλαγκ. 

Ἡ δοκιμασία τοῦ ἱερέα δὲν τελείωσε. Ἡ δοκιμασία κανενὸς ἀνθρώπου δὲν τελειώνει ποτὲ ὅσο ζεῖ, ὅμως ὁ ἱερέας δὲν ξεχνᾶ, συνεχίζει νὰ ἔχει στραμμένο τὸ βλέμμα του στὸν Ἰησοῦ, ἀκόμα καὶ μέσα στὸν ἐξαναγκασμὸ τῶν Γκούλαγκ καὶ ἀκόμα περισσότερο ὅταν ἡ θύελλα ἔχει κοπάσει.

Τὰ χρόνια πέρασαν. Ἡ Ματούσκα Ἀλεβτίνα λείπει πάντα ἀπὸ τὴ ζωή του. Καμιὰ ἀγαπημένη εἰκόνα ἀπὸ παλιὰ δὲν θὰ ἀναβιώσει, νὰ τὸν συγκινήσει ξανά. Ἡ μοναξιὰ εἶναι τὸ τίμημα τῆς ἐπιβίωσης, γιὰ αὐτοὺς ὅμως ποὺ περιορίζουν τὸ πνεῦμα τους στὰ στενὰ ὅρια τοῦ κόσμου τούτου. Γιὰ τὸν ἱερέα δὲν ὑπάρχει μοναξιά. Μέσα στὴν προσευχή, νιώθει τὴ ζωντανὴ παρουσία τοῦ Θεοῦ στὴν καρδιά του, νιώθει τὴν ἀγάπη Του καὶ μαζί της, τὴν παρουσία ὅλων τῶν ἀγαπημένων του. Καὶ δὲν εἶναι ἡ φαντασία ποὺ δημιουργεῖ μία ψευδαίσθηση, δὲν εἶναι ἡ αὐθυποβολὴ ποὺ τοῦ δίνει τὴν αἴσθηση τῆς κοινωνίας, τῆς συντροφικότητας, εἶναι ἡ ἀγάπη ποὺ κρατᾶ ἀνοιχτούς τους δρόμους τῆς καρδιᾶς. Κι’ ἐκεῖ βαθιὰ στὴν ψυχή, τὸ ἐκλεπτυσμένο ἀπὸ τὶς δοκιμασίες πνεῦμα, δέχεται τὶς ἀπαντήσεις τῆς νοερῆς ἐπικοινωνίας.

Ὅποιος ἔχει τὴν αἴσθηση τοῦ Θεοῦ, δὲν νοιώθει ποτὲ ἀπελπισία καὶ μοναξιά. Ἡ ἐγρήγορση δὲν εἶναι μόνο γιὰ τοὺς ἱερεῖς, οὔτε μόνο γιὰ νὰ μᾶς προστατεύει ἀπὸ τὶς ὕπουλες δαιμονικὲς ἐνέδρες, μᾶς δίνει ἀκόμα τὴν ἱκανότητα νὰ διακρίνουμε τὶς εὐκαιρίες ποὺ μᾶς παρέχει ὁ Θεὸς γιὰ νὰ βρισκόμαστε κοντά Του καὶ τὴ δυνατότητα ἐπίσης, νὰ κατανοοῦμε ἄμεσα τὰ μυστικὰ μηνύματά Του στὴν καρδιά μας.  

Πηγή: Ρωμαίικο Οδοιπορικό (9/12/2011)

Ολόκληρη η ταινία με ελληνικούς υποτίτλους

Να μη σας προφθάσει οργισμένους!

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΡΕΤΗΣ

Θέλεις να μάθεις τη σημασία της αρετής; Τα εξής παραγγέλλει ο Θεός στους ανθρώπους: «Κανείς από σας ας μη διατηρεί στην καρδιά του κακία για τον αδελφό του» και «κανείς ας μη συλλογίζεται την κακίαν του άλλου».

Βλέπεις; Δεν λέει μόνο, συγχώρεσε το κακό του άλλου, αλλά μην το έχεις ούτε στη σκέψη σου, μη το συλλογίζεσαι, άφησε όλη την οργή, εξαφάνισε την πληγή. Νομίζεις, βεβαίως, ότι με την εκδικητικότητα τιμωρείς εκείνον που σε έβλαψε. Γιατί εσύ ο ίδιος σαν άλλο δήμιο εγκατέστησες μέσα σου το θυμό και καταξεσκίζεις τα ίδια σου τα σπλάχνα.

Έχεις αδικηθεί πολύ και στερήθηκες πολλά εξαιτίας κάποιου, κακολογήθηκες και ζημιώθηκες σε πολλά σοβαρά θέματά σου και γι αυτό θέλεις να δεις να τιμωρείται ο αδελφός σου; Και εδώ πάλι σου είναι χρήσιμο να τον συγχωρήσεις.

Γιατί, εάν θελήσεις, εσύ ο ίδιος να εκδικηθείς και να επιτεθείς εναντίον του είτε με τα λόγια σου, είτε με κάποια ενέργειά σου, η με την κατάρα σου, ο Θεός όχι μόνο δεν θα επέμβει κατ' αυτού -εφόσον εσύ ανέλαβες την τιμωρία του- αλλά επιπλέον θα σε τιμωρήσει ως θεομάχο.

Άφησε τα πράγματα στο Θεό. Αυτός θα τα τακτοποιήσει πολύ καλύτερα απ' ό,τι εσύ θέλεις. Σε σένα έδωσε μόνο την εντολή να προσεύχεσαι για τον άνθρωπο που σε λύπησε...

Εμάλωσες με κάποιον και κρατάς μέσα σου κακία. Μην προσέλθεις στη Θεία Κοινωνία!

Θέλεις να προσέλθεις; Συμφιλιώσου πρώτα και τότε να έλθεις να εγγίσεις τα Άχραντα Μυστήρια!

Αυτά δεν τα λέγω εγώ, αλλά ο ίδιος ο Κύριος. Αυτός για να σε συμφιλιώσει με τον Πατέρα, δεν αρνήθηκε ούτε να σφαγιασθεί, ούτε το αίμα Του να χύσει. Και συ, για να συμφιλιωθείς με τον συνάνθρωπό σου, ούτε μια λέξη δεν καταδέχεσαι να βγάλεις από το στόμα σου; Και διστάζεις να τρέξεις πρώτος;

Άκουσε τι λέει για όσους κρατούν τη στάση αυτή: «Αν προσφέρεις το δώρο σου στο θυσιαστήριο και εκεί θυμηθείς ότι ο αδελφός σου έχει κάτι εναντίον σου... πήγαινε πρώτα να συμφιλιωθείς με τον αδερφό σου».

Αν έβλεπες ένα μέλος του σώματός σου αποκομμένο, δεν θα έκανες τα πάντα για να το ενώσεις με το σώμα σου; Αυτό κάνε και για τους αδελφούς σου. Όταν τους δεις να έχουν αποκοπεί από την αγάπη σου, τρέξε γρήγορα και περιμάζεψέ τους. Μην περιμένεις εκείνους να έλθουν, σπεύσε εσύ πρώτος, για να λάβεις τα βραβεία!

Ένα μόνο εχθρό διαταχθήκαμε να έχουμε, τον διάβολο. Με αυτόν να μη συμφιλιωθείς ποτέ, προς τον αδελφό σου όμως ποτέ να μην έχεις βαριά καρδιά.

Κι αν ακόμη συμβεί κάποια μικροψυχία, ας είναι παροδική, ας μην υπερβαίνει το διάστημα της ημέρας.

«Η δύση του ηλίου να μη σας προφθάσει οργισμένους», λέει ο Απόστολος.

«... Άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».

Βλέπεις; Ο Θεός εσέ τον ίδιο έκανε κριτή της συγχωρήσεως των αμαρτημάτων σου.

Αν συγχωρήσεις λίγα, λίγα θα σου συγχωρηθούν.

Αν συγχωρήσεις πολλά, θα σου συγχωρηθούν πολλά. Αν τα συγχωρήσείς με ειλικρίνεια και με όλη σου την καρδιά, με τον ίδιο τρόπο θα συγχωρήσει και τα δικά σου ο Θεός.

Αν, μετά τη συγχώρηση, κάνεις και φίλο σου τον εχθρό σου, έτσι θα διάκειται και ο Θεός απέναντί σου.

Ποίας, λοιπόν, τιμωρίας δεν είναι άξιος εκείνος, που ενώ πρόκειται να κερδίσει δέκα χιλιάδες τάλαντα, εάν χάσει εκατό μόνο δηνάρια, ούτε και τα λίγα και μικρά δεν συγχωρεί, αλλά στρέφει εναντίον σου τα ίδια τα λόγια της προσευχής;

Γιατί όταν λες στο Θεό «συγχώρεσέ μας όπως και εμείς συγχωρούμε τους εχθρούς μας» και κατόπιν εσύ δεν συγχωρείς, για τίποτε άλλο δεν παρακαλείς το Θεό, παρά να σε στερήσει από κάθε απολογία και συγγνώμη...

Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Αποδελτίωση: Ψήγματα Ορθοδοξίας (13/1/2011)

Έσχατος εχθρός του ανθρώπου

«Έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος», διακηρύττει ο απόστολος Παύλος. «Έσχατος εχθρός καταργείται ο θάνατος», μας υπενθυμίζει με τρομερή ενάργεια και ψυχική ένταση ο π. Αλέξανδρος Σμέμαν. Κι ίσως εδώ έγκειται η μεγάλη αξία του έργου του: στο ότι έφερε στο παρόν τη χαρά, την ελπίδα, το φως και την καθαρότητα της πλέριας αγάπης του Ευαγγελίου. Μπροστά σ' αυτήν τη χαρά και την ελπίδα του Χριστού, που τόσο ουσιαστικά ο π. Σμέμαν παροντοποίησε με το δικό του τρόπο και κήρυξε με τα βιβλία του «έως εσχάτου της γης», ο θάνατος είναι ο έσχατος εχθρός που καταργείται, που νικιέται κατά κράτος, που καταπίεται «εις νίκος» και καταπνίγεται από το ξεχείλισμα της ανόθευτης χαράς.

Με λόγο απλό, άμεσο και ζωντανό, ο μεγάλος αυτός θεολόγος της Ορθόδοξης Εκκλησίας επιχειρεί να αφυπνίσει αλλοτριωμένες «θρησκευτικές» συνειδήσεις, τονίζοντας με έμφαση πως ο θάνατος δεν είναι ο «φίλος» που μας εισάγει στον χώρο της ψυχικής αθανασίας, αλλά ο εχθρός που κατανικήθηκε με την Ανάσταση του Χριστού και θα καταργηθεί ολοκληρωτικά με τη μέλλουσα ανάσταση των σωμάτων. Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου στιγματίζεται μια αντίληψη που ανεπίγνωστα κυριαρχεί στις συνειδήσεις πολλών χριστιανών. Η αντίληψη πως ο θάνατος είναι η απελευθέρωση της ψυχής από τον κόσμο της οδύνης και η έξοδός της προς τον κόσμο της αθανασίας. Όμως μια τέτοια αντίληψη παραθεωρεί το γεγονός της ενσάρκωσης και στην ουσία υποτιμά τον ίδιο τον Σωτήρα Χριστό, ο οποίος σαρκώθηκε για να μας προετοιμάσει όχι για έναν «άλλο» μεταθανάτιο κόσμο, αλλά για να εξαγιάσει αυτόν ακριβώς εδώ τον κόσμο, εγκαινιάζοντας τη Βασιλεία του Θεού.

Ο Χριστιανισμός υπερβαίνει την εξάρτηση του ανθρώπου από τον κόσμο με τη μετατροπή του ίδιου του κόσμου σε ζωή. Και ζωή σημαίνει μετοχή Θεού. Αν ο κόσμος παύει να μεταστοιχειώνεται σε κάτι, αν η ζωή παύει να μεταμορφώνεται σε κοινωνία με το Απόλυτο Νόημα, την Απόλυτη Ομορφιά, την Απόλυτη Καλοσύνη, τότε αυτός ο κόσμος δεν χάνει μόνο το νόημά του, αλλά μετατρέπεται σε θάνατο.

Θέλοντας ο άνθρωπος να παρηγορηθεί, έπλασε το όνειρο ενός «άλλου» κόσμου, απαλλαγμένου από τον θάνατο. Και στον βωμό αυτού του ονείρου θυσίασε αυτόν εδώ τον κόσμο παραδίδοντάς τον αμαχητί στον θάνατο. Μόνο με την ολοκληρωτική μας επιστροφή στη χριστιανική κατανόηση του θανάτου, θα κατορθώσουμε ν' ακούσουμε και πάλι τη χριστιανική διακήρυξη του θανάτου εν τη Αναστάσει.

Σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, όταν έρχεται το τέλος, ο Χριστός παραμένει μόνος επάνω στον Σταυρό. Κι ακόμα, προβλέποντας όσα πρόκειται να ακολουθήσουν, λέει: «εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν» (Ιωάν. ιε' 20), «ἐν τῷ κόσμῳ θλῖψιν ἔξετε» (Ιωάν. ιστ' 33). Η αποστολή με την οποία μας επιφορτίζει, η αξίωση που έχει από μας είναι μόνο μια. Να σηκώσουμε και να κουβαλήσουμε τον Σταυρό μας καθώς γνωρίζουμε τι συνεπάγεται αυτός ο Σταυρός. 

Η Εκκλησία μάς καλεί να ακολουθήσουμε σιωπηλά και επίμονα κάθε βήμα του Χριστού προς το πάθος, τη σταύρωση και τον θάνατο. Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τα βήματα του Χριστού, καθώς σηκώνει τον Σταυρό του στον δρόμο προς τον Γολγοθά. Κι ίσως έτσι μας αποκαλυφθεί για μια ακόμα φορά κάτι αιώνιο και σημαντικό για τις ψυχές μας.

Φ. + Γ. Σ.

Πηγή: περιοδικό Καθ' οδόν, τεύχ. 36, 2012, έκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Λεμεσού, σ. 18.

Πώς θα κάνουμε καρπό;

Όταν εγώ ασχολούμαι με το Θεό, τότε και ο Θεός ασχολείται με μένα! Πώς ο Θεός ασχολείται με εμένα; Μας το επεξηγεί, λέγοντας :

«Εγώ είμαι η άμπελος· σεις είσθε τα κλήματα. Το κλήμα, το κάθε φυτό, αν δεν μένει στο χωράφι, αν δεν τρέφεται από το χωράφι, δεν εξακολουθεί να ζει. Γεωργός είναι ο Πατέρας. Εκείνος φροντίζει και καλλιεργεί το αμπέλι Του. Συ, για να ζεις στο αμπέλι, πρέπει να είσαι κλήμα. Τότε θα κάνεις καρπό, για σένα καλό».

Όταν ο Θεός ασχολείται με το αμπέλι Του, για σένα φροντίζει!

Και όταν συ ασχολείσαι με το Θεό, πάλι για σένα είναι καλό. Γιατί ψάχνοντας για το Θεό, ψάχνοντας να βρεις τρόπο, να γίνεις κλήμα Του μέσα στο αμπέλι Του, ψάχνεις να βρεις τρόπο, να πάρεις κάτι.

Αν ο Θεός πάψει να ασχολείται με σένα, τότε συ σαν κλήμα, που δεν παίρνει ζωή από το αμπέλι, θα ξεραθείς, θα πάψεις να έχεις ζωή. Και χωρίς ζωή, κλήμα ξερό, πώς θα κάνεις καρπό;

Όταν συ μπαίνεις στο αμπέλι του Θεού, συ κερδίζεις, όχι ο Θεός. Και, όταν συ βγαίνεις από το αμπέλι του Θεού, βγαίνεις έξω από τη ζωή του Θεού και φυσικά χάνεις.

Γι’ αυτό έλεγε ο Χριστός· Μείνετε σε μένα, κοντά Μου, για να κάνετε καρπό! Δηλαδή, για να έχει αξία η ύπαρξη και η ζωή σας. 


Τα άδηλα και κρύφια

Να προσεύχεσθε και για τους εχθρούς σας. Να ζητείτε από το Θεό, όχι να πεθάνουν, αλλά να διορθωθούν, να πάψουν να έχουν άσχημα αισθήματα. «Κύριε, ενώπιόν Σου πάσα η επιθυμία μου». Ένα θέλω, ένα ποθώ. Όλα όσα αναμοχλεύονται να θέλεις να τα βλέπεις!

Τι λαχταρώ εγώ, και Συ δεν το ξέρεις; 

Τι με κάνει και στενάζω, και Συ δεν το ξέρεις;

Πώς θα μπορούσε να ισχύει κάτι τέτοιο, αφού ο κάθε πόθος μου και η κάθε επιθυμία μου, και ο κάθε στεναγμός μου, «από Σου ουκ απεκρύβη»; Τον στεναγμό της καρδιάς μου άνθρωπος κανένας δεν τον βλέπει κανένας δεν τον αισθάνεται!

Τι μας λένε τα λόγια αυτά; Όπου πόθος και λαχτάρα, εκεί και στεναγμός. Όμως αυτά, συνήθως δεν γίνονται αισθητά σ’ εμάς! Αλλά του Θεού, δεν του ξεφεύγει τίποτε! Πόσο θα το ήθελα, Θεέ μου, όλα τα έργα μου, και τα άδηλα και κρύφια μου, να θέλεις να τα βλέπεις! 


Η Εκκλησία κι εγώ
Η εκκλησία είναι Οίκος του Θεού. Εγώ θέλω να κάνω την εκκλησία «σπίτι μου». Στο δικό μου σπίτι, μπαίνω να μείνω εγώ σωματικά. Στο σπίτι του Θεού μπαίνω, για να έλθει και να μείνει μέσα μου και μαζί μου ο Θεός πνευματικά.

Ο άνθρωπος, τότε μόνο αρχίζει να αισθάνεται, ότι ο Κύριος είναι αγαθός όταν ο Θεός έλθει και αρχίσει να μένει μέσα του. Τότε ο Θεός τον γεμίζει ειρήνη και χαρά.

Και αντίθετα, όσο ο άνθρωπος δεν αφήνει το Θεό να μπει να κατοικήσει μέσα του, ήταν και εξακολουθεί να είναι άθλιος, δυστυχισμένος, ταλαίπωρος!

Ο άσωτος υιός, έμενε «μαζί» με τον πατέρα του! Αλλά δεν «Τον άφηνε» τον πατέρα του να μπει μέσα του! Και έτσι, ζώντας χωρίς Θεό, κατάντησε ταλαίπωρος και φτωχός, να βόσκει χοίρους!

Τότε κατάλαβε το λάθος του, γύρισε κοντά Του και Του ζήτησε να εισέλθει στον «οίκο του Πατέρα του». Όχι για να λύσει το πρόβλημά του, να φάει και να κοιμηθεί αλλά για να μπει ο Πατέρας του μέσα του, στην καρδιά του και να τον κάνει κατοικία Του, ανάπαυσή Του, και χαρά Του.

Άγιος Αυγουστίνος

Πηγή: Θησαυρός Γνώσεων και Ευσέβειας (22/7/2011)

Η ειρήνη του Χριστού

Χριστός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι δι' αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ Πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ· ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι. (Εφεσ. β' 14-22)

Η ειρήνη του Χριστού
Ο Απόστολος [ενν. της Κυριακής ΙΓ' Λουκά] μάς μιλάει για την ειρήνη του Χριστού, την ειρήνη της αγάπης, την ειρήνη του Σταυρού του· την ειρήνη εκείνου που ήλθε για να αποκαταστήσει την ειρήνη ανάμεσα στον Θεό Πατέρα και τον αυτοεξορισμένο από την πατρική αγάπη άνθρωπο. Επί αιώνες φαινόταν ακατάλυτο «το μεσότειχον της έχθρας», καθώς φύλακας και φρυκτωρός του ήταν ο διάβολος, που επιχαίρει όταν λείπει η ειρήνη από τις καρδιές των ανθρώπων. Ο Θεός της ειρήνης, όμως, καθώς ψάλλουμε ήδη στις καταβασίες της μεγάλης εορτής που πλησιάζει, ονομάζει παιδιά του όλους τους ειρηνοποιούς αυτού του κόσμου, και προχωρεί ακόμη περισσότερο μακαρίζοντας τους πράους, τους ανθρώπους δηλαδή που τους χαρακτηρίζει η πραότητα, η μητέρα της ειρήνης, και αποκαλώντας τους κληρονόμους της γης. Όχι βεβαίως τυχαία· σύμφωνα με τη λογική του κόσμου, αν ψάξουμε όλα τα είδη του πολέμου, είτε μεταξύ λαών, είτε σε διαπροσωπικό επίπεδο, πάντοτε επικρατεί ο νόμος του ισχυρότερου, το μεγάλο και δυνατό ψάρι τρώει το μικρό και αδύναμο, η φωτιά και το σίδερο νικούν και κατακυριεύουν έθνη και εδάφη, ανθρώπους και συνειδήσεις. 

Ο Χριστός επομένως κομίζει μια διαφορετική ειρήνη, που ξεκινά από την καρδιά των ανθρώπων και απλώνεται παντού· την ειρήνη των γνήσιων τέκνων του Θεού, που δεν χωρίζεται από τον ίδιο τον Χριστό. Ο Χριστός, η αγάπη δηλαδή, είναι το κριτήριο, και η αγάπη του δεν γνωρίζει την αδικία, δεν ανέχεται την υποκρισία, δεν επιχαίρει για τον πόνο του αδελφού, αλλά αντίθετα αγωνιά για την περιπέτεια, τον πόνο και τη δυστυχία του.

Η μόνη λύση
Να λοιπόν τι λείπει από τις καρδιές των διαπραγματευτών και των μάγων της ειρήνης, με αποτέλεσμα το αυθεντικό αυτό αγαθό να έχει γίνει τόσο δυσεύρετο. Ο άνθρωπος που αγαπά τον Χριστό είναι κατεξοχήν ειρηνικός και ειρηνοποιός· ο άνθρωπος που αγαπά τον Χριστό δεν έχει εχθρούς. Εχθρεύεται και μισεί την αμαρτία, αυτό δηλαδή που τον χωρίζει από τον Θεό και τον συνάνθρωπό του. Εργάζεται επομένως ώστε να εξαλείφεται ό,τι τον χωρίζει από τον Θεό και την εικόνα του, και αυτή είναι ουσιαστικά η εργασία της ειρήνης. Εάν λοιπόν ποθούμε πραγματικά την ειρήνη στον κόσμο και τη ζωή μας δεν έχουμε παρά να αγαπήσουμε λίγο περισσότερο τον Χριστό.

Αρχιμ. Α.Α.

Πηγή: Φωνή Κυρίου, έκδ. Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρ. φύλ. 48 (3052), 27/11/2011

Είναι υπέρβαση η Αγάπη!

Κατεβάστε και ακούστε ολόκληρη την ομιλία του πατρός Ανδρέα Κονάνου πατώντας τον ακόλουθο σύνδεσμο:

Αγάπη για πάντα (15.3.2011)

----- + -----

Να αποδεχόμαστε ότι δεν είναι όλα για όλους. Και δεν σημαίνει κάτι που δεν αρέσει σε μένα, ότι δεν πρέπει ν' αρέσει σε κανέναν. Και το αντίθετο. Δεν σημαίνει κάτι που αρέσει σε μένα, θα πρέπει ν' αρέσει και σε σένα με το ζόρι. [...] Γι' αυτό έχουμε το δικαίωμα να κάνουμε τις επιλογές μας, τι θ' ακούσουμε, ποια εκπομπή θ' ακολουθήσουμε, τι μας αρέσει, ποια μουσική θα ακούσουμε. Και να κάνουμε την επιλογή μας, να είμαστε ελεύθεροι. Δεν μπορούμε ν' αλλάξουμε τους άλλους, έτσι δεν είναι; Αλλ' αυτό που πρέπει να μας ενώνει όλους, παρ' όλες αυτές τις διαφορές, παρ' όλες αυτές τις αντιλήψεις, τη διαφορετικότητά μας, θα πρέπει να 'ναι νομίζω η αγάπη. Η αγάπη να μη χάνεται απ' τις ψυχές μας. Η αγάπη να 'ναι πάντα ανάμεσά μας. Η αγάπη σαν συνεκτικός δεσμός να μας κρατά ενωμένους και να μη νιώθουμε αντίπαλοι σε κανένα θέμα.

Δεν είμαστε αντίπαλοι, με κανένα και για κανένα ζήτημα της ζωής μας. Μας ενώνει ο κοινός πόλος, ο κοινός εχθρός -ο θάνατος-, ο κοινός καημός -η ζωή, η Ανάσταση, η επιθυμία για ευτυχία και χαρά. Όλοι οι άνθρωποι στο βάθος επικοινωνούμε στα βασικά θέματα. Λοιπόν, να 'χουμε αγάπη. Να έχουμε αγάπη μεταξύ μας, παρ' όλο που εσύ είσαι διαφορετικός και διαφορετική κι εγώ είμαι διαφορετικός. Ο καθένας έχει τον χαρακτήρα του.

Τι είπε ο Χριστός μας; «Έτσι θα καταλάβουν όλοι ότι είστε μαθητές μου, αν έχετε αγάπη μεταξύ σας.» Δεν είπε, ας πούμε, ότι θα καταλάβουν όλοι ότι είστε μαθητές μου αν ακούτε όλοι την ίδια μουσική, αν έχετε όλοι τις ίδιες ακριβώς απόψεις, αν ζείτε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Έχετε τον χαρακτήρα σας· εσύ αλλιώς, εγώ αλλιώς. Ακόμα και μέσα στη Θεία Λειτουργία ο καθένας βιώνει αλλιώς την προσευχή του. Αλλού σκιρτά η δική σου ψυχή, αλλού συγκινείται η δική μου. Αλλού του άλλου, έτσι δεν είναι; Αλλά όλοι εκείνη την ώρα νιώθουμε αγάπη! Έτσι θα καταλάβουν, λέει, όλοι ότι είστε μαθητές μου, αν έχετε αγάπη μεταξύ σας. Το πιο δύσκολο, το πιο δύσκολο να κρατήσουμε την αγάπη, να κρατήσουμε την αγάπη...  

Πώς θα γίνει ν' αγαπάμε; Πώς θα γίνει ν' αγαπάμε αν πρώτα δεν έχουμε μάθει πώς γίνεται αυτό; Είναι δύσκολο να αγαπάς...

Εσύ αγαπάς; Αγαπάς. Έχεις στο μυαλό σου κάποια πρόσωπα που τ' αγαπάς και λες αγαπώ αυτόν, αγαπώ αυτήν, έχω αδυναμία εδώ, έχω αδυναμία εκεί, πεθαίνω για τον τάδε, λατρεύω την τάδε, κι αυτό θεωρείται όλο αυτό αγάπη, όλα αυτά δεν τα βάζουμε κάτω από την ίδια λέξη: Αγάπη, αγάπη, αγάπη...

Είναι δύσκολο να πεις τη λέξη «σ' αγαπώ». Είναι δύσκολο, είναι άθλος, είναι κορυφή η αγάπη, είναι υπέρβαση η αγάπη. Δεν είναι κάτι απλό, δεν είναι κάτι συνηθισμένο. [...]

Λες αγαπώ, για παράδειγμα. Αλλά, αγαπώ καμιά φορά θα πει «σ' έχω ανάγκη»! Αυτό δεν είναι αγάπη. Στην πραγματικότητα έχουμε ανάγκη κάποιους ανθρώπους. Δεν είναι ότι τους αγαπάμε. Αγαπώ θα πει θέλω το καλό αυτού που αγαπώ, νοιάζομαι γι' αυτόν. Αν δω ότι κάπου θα προκόψει, θέλω την προκοπή του, ακόμα κι αν αυτό δεν με συμφέρει εμένα. Θέλω το παιδί μου να προοδεύσει επειδή το αγαπώ και δεν με νοιάζει πού θα πάει. Ας πάει να σπουδάσει σ' όποιο μέρος του κόσμου θέλει! Εγώ το αγαπώ και θέλω το δικό του το καλό. Κι αφού το δικό του το καλό είναι ν' ανοίξει τα φτερά του και να φύγει από κοντά μου, θα το σεβαστώ, επεδή το αγαπώ. Μα θα μου λείψει! Μα τα μάτια μου δεν θα το βλέπουν... Τα χέρια μου δεν θα το αγγίζουν... να το χαϊδέψω, να το αγκαλιάσω, να 'ναι κοντά μου... ο άνθρωπός μου, το παιδί μου, οποιονδήποτε αγαπώ και τον θέλω κοντά μου, για μένα! Και λέει ο άλλος, πώς για μένα, αφού αυτή τη στιγμή μιλάμε για την αγάπη! Να μάθω ν' αγαπώ όχι για τον εαυτό μου!

Όταν αγαπάς σκέφτεσαι αυτόν π' αγαπάς. Σκέφτεσαι το καλό αυτού που αγαπάς. Αυτό είναι το δύσκολο. [...]

«Αγάπη» με όρους... [...] Σ' αγαπώ αν με βγάλεις αυτοπρόσωπο! [...] Η αξία ενός ανθρώπου για να τον αγαπήσεις αυτόν τον άνθρωπο απορρέει από τον αν πέρασε (ενν. τις εξετάσεις), αν έχει πτυχία, αν είναι ικανός στα γράμματα; Όχι, αγαπητέ μου! Αγαπάω τον άλλον ό,τι και να κάνει, όπως μας αγαπάει ο Θεός.

Έλεγα σ' ένα παιδί, όταν αμαρτάνεις πώς νιώθεις τον Θεό απέναντί σου; Να με κοιτάει παράξενα, μου λέει. Να λυπάται και να μου θυμώνει. Κάποιος άλλος μου λέει, νιώθω τον Θεό να με τιμωρεί. Και οι άγιοι μάς λένε ότι εμείς όταν αμαρτάνουμε κι όταν αμαρτήσαμε στη ζωή μας νιώθαμε τον Θεό να μας αγκαλιάζει πιο θερμά, πιο ζεστά, με περισσότερη αγάπη· γιατί τότε το είχαμε πιο πολλή ανάγκη!

Ο Θεός αγαπά το κάθε πλάσμα Του, αγαπά και σένα, αγαπά και μένα, όχι μόνο όταν πάμε καλά, αλλά κι όταν δεν πάμε καλά, κι όταν κάνουμε λάθη, κι όταν πέφτουμε! Κι όταν είσαι άσωτος, σ' αγαπάει ο Θεός! Σ' αγαπάει ο Θεός. Έχεις αξία στα μάτια Του όχι επειδή είσαι καλός ή επειδή είσαι κακός, αλλά επειδή είσαι το πλάσμα της αγάπης Του, το πλάσμα των χειρών Του. Έχεις αξία.

Κι είσαι σε μια πορεία που παλεύεις κι αγωνίζεσαι και δεν σε κρίνει ο Θεός, γιατί ξέρει αυτό που σήμερα είσαι είναι ένα στιγμιότυπο της ζωής σου, είναι μια φάση της ζωής σου, είναι μια δυσκολία της ζωής σου. Παλεύεις, προσπαθείς· δεν τα καταφέρνεις... σ' αγαπάει πάλι ο Θεός! Είσαι σαν ένας πίνακας τον οποίο παρατηρεί ο Θεός και βλέπει την προσπάθειά σου να συνεργαστείς με τη χάρη Του και να πάρεις τα πινέλα Του και να ζωγραφίσεις μες την καρδιά σου το πρόσωπό Του, το πρόσωπο του Θεού, το πρόσωπο της αγάπης του Χριστού. Δεν μπορείς, κάνεις λάθη. Αλλού μουντζουρώνεις, αλλού τα σβήνεις, αλλού τα κάνεις όλα άνω κάτω. Κι ο Θεός τι λέει; Στο τέλος περιμένω να δω τον τέλειο πίνακα... Δεν βιάζομαι. Ξέρω ότι σήμερα έκανες ένα λάθος. Ξέρω ότι σήμερα το σχέδιο είναι στην πορεία. Δεν βγάζω συμπεράσματα για σένα. Σε σέβομαι. Δεν σε συγκρίνω, λέει ο Θεός. [...] Δεν μας συγκρίνει. Αγαπά τον καθένα τελείως προσωπικά. [...]

Έτσι μας αγαπά ο Θεός, γιατί βλέπει ότι είμαστε άνθρωποι που προσπαθούμε σιγά-σιγά να Του μοιάσουμε, προσπαθούμε σιγά-σιγά να πάρουμε αγάπη απ' την αγάπη Του, ζωή απ' τη ζωή Του, φως απ' το φως Του. Και ξέρει, γνωρίζει. Γι' αυτό αγαπάει. Όταν δεν αγαπάς θα πει ότι δεν γνωρίζεις. Όποιος γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει στον άλλο, τον αγαπάει. Όποιος γνωρίζει ότι ο άλλος απέναντί μου  δεν είναι ο εχθρός μου κι ας νομίζω ότι είναι ο εχθρός μου -κάτι άλλο μου φταίει, θα τον αγαπήσω τον άνθρωπο αυτό. Θα την αγαπήσεις αυτή που σε πόνεσε πάρα πολύ, που σε πλήγωσε πάρα πολύ, αν καταλάβεις ότι το πρόβλημά σου δεν είν' αυτή κι αυτός, αλλά κάτι μέσα σου που ακόμη δεν έχει θεραπευτεί. Μια πληγή ανοικτή μέσα σου που ακόμα δεν έχει κλείσει. Ένας πόνος μέσα σου που ακόμα δεν έχει ανακουφιστεί, που δεν έχει ηρεμήσει. Δεν έχουμε εχθρούς. Δεν υπάρχει εχθρός που ν' αξίζει τον κόπο να τον μισήσεις. Δεν υπάρχει εχθρός σ' αυτόν τον κόσμο. Όποιος σου 'κανε μεγάλο κακό, αν ψάξεις τη ζωή του, το πώς και το γιατί, τα κίνητρά του, τα παιδικά του χρόνια, το πώς ένιωσε, το γιατί έφτασε σ' αυτό το σημείο, θα δεις ότι δεν είν' εχθρός σου. Δεν είναι εχθρός σου. Δεν είναι αντίπαλός σου. [...]

Γι' αυτό σου λέω, ρώτα τον Θεό: «Θεέ μου, αυτόν τον άνθρωπο που μισώ εγώ, Εσύ τον μισείς;» Θα σου πει ο Χριστός «Όχι! Εγώ τον έχω συγχωρέσει στον Γολγοθά και τώρα συγχωρώ τους πάντες και αγαπώ τους πάντες.» «Μα πώς τον αγαπάς;» Θα σου πει ο Θεός: «Βλέπω άλλα πράγματα που εσύ παιδί μου ακόμα δεν τα 'χεις δει! Βλέπω, παιδί μου, ότι αυτός είναι πολύ πονεμένος άνθρωπος. Βλέπω ότι αυτός σου φέρθηκε έτσι, όχι επειδή είναι κακός, αλλά επειδή αμύνεται, φοβάται. [...] Αν μπορούσες να δεις τη φοβία της ψυχής του, το άγχος της καρδιάς του, το ανειρήνευτο της συνείδησής του, δεν θα τον μισούσες, θα τον αγαπούσες. [...] Αυτός, παιδί μου, έχει ανάγκη από την αγάπη σου. Έχει ανάγκη από στήριγμα κι όχι από εκδίκηση.» [...] Δεν εκδικείται (ενν. ο Θεός). Αλλά ο Θεός απαντά πάντα με αγάπη κι αυτό αφοπλίζει τους ανθρώπους. [...]

Κανείς δεν είναι κακός, αρκεί να δώσει και στον κακό το ερέθισμα να βγάλει καλοσύνη, αρκεί να του πατήσεις τα κατάλληλα κουμπιά μες στην ψυχή του για ν' ακουστεί αυτή η μελωδία της αγάπης. Φαίνεται πατάς λάθος πλήκτρο. Πατάς λάθος πλήκτρο, βγαίνουν παραφωνίες, ακούγονται υστερίες, φωνές, βρισιές, κακίες, αλλά μέσα σ' αυτόν βρίσκεται ένας όμορφος κόσμος, που ακόμα δεν μάθαμε να τον αποκαλύπτουμε, να τον ξεσκεπάζουμε, να τον ανακαλύπτουμε.

Δύσκολα αυτά το ξέρω. Δύσκολα γιατί δεν έχουμε κι εμείς νιώσει όλοι μας αγάπη πολλή στη ζωή μας. Σου λέω, ας πούμε, ν' αγαπήσεις κάποιον αλλά λες «πώς ν' αγαπήσω; πώς ν' αγαπήσω;». Οι πιο πολλοί από μας έχουνε μπερδέψει την αγάπη με τις ανάγκες τις προσωπικές μας.  

Μου 'πε κάποτε ένα παιδί κάτι που μ' εντυπωσίασε πολύ. Μου λέει αγαπώ μια κοπέλα πάρα πολύ και την εκτιμώ πάρα πολύ και τη θαυμάζω πάρα πολύ και τη θέλω πάρα πολύ. Και τι κάνεις, του λέω, γι' αυτό; Μου λέει, «ΤΙΠΟΤΑ»!  Δεν θα το μάθει, λέει, ποτέ. Γιατί; Γιατί, μου λέει, αγαπάει άλλο κι επειδή την αγαπώ γι' αυτό δεν της μιλώ. Επειδή την αγαπώ, γι' αυτό ποτέ δεν μπαίνω στη ζωή της. Κι ας είμαστε μαζί, λέει. Τελειώνουμε το Πανεπιστήμιο και είχα σκοπό να την πλησιάσω για να κάνουμε οικογένεια, χωρίς κάτι το αμαρτωλό, βιαστικό, ανήθικο, με πολύ υγιή κίνητρα. Όταν κατάλαβα, λέει, ότι έχει άλλον στο μυαλό της, την άφησα στην ησυχία της. Την αγαπώ και γι' αυτό δεν της μιλώ! Την αγαπώ και γι' αυτό την αποφεύγω!

Αυτό θα πει αγαπώ. Να σκέφτομαι το καλό αυτού που αγαπώ. Κι αφού το καλό στην περίπτωση αυτή είναι να μην αναστατώσεις μια καρδιά, να σεβαστείς την ξεχωριστή πορεία που θέλει να χαράξει κάποιος, η αγάπη σ' οδηγεί να κάνεις στην άκρη και να κάνεις την αγάπη σου μέσα σου ένα δάκρυ, ένα διαμάντι, ένα πόνο που θα βγάλει ύδωρ ζων, που θα ξεχυθούν μέσα σου νερά θεϊκής χάρης στην καρδιά σου κι ας φαίνεται πως την αγάπη σου δεν την εκδηλώνεις, δεν τη δείχνεις. Βαθαίνει αυτή η αγάπη μέσα σου. Γίνεσαι άνθρωπος πολύ ευαίσθητος, πολύ αληθινός, πολύ ποιητικός, πολύ τίμιος, κι αυτό θ' ανταμειφθεί κάποια στιγμή. [...]

Αγάπη θα πει δόσιμο, θα πει θέλω ν' ανοίξεις τα φτερά σου, θέλω το καλό σου. «Ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν, ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι» (Ιωάν. γ' 30) είπε ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος όταν είδε τον Κύριο. [... ] Επειδή Τον αγαπώ δεν πειράζει να πάω εγώ στην άκρη, γιατί όπου και να πάω μπροστά Του απλώνεται τόσο φως που δεν υπάρχει άκρη, που δεν υπάρχει ίσκιος. Πάντα μες στο φως θα είμαι όταν αγαπώ Αυτόν. [...]

Χαίρομαι μ' αυτόν που αγαπώ. Τον αγαπώ κι από μακριά. Τον αγαπώ κι ας φαίνεται ότι εγώ σβήνω, εξαφανίζομαι, τον αγαπώ κι από απόσταση και το νιώθω στην καρδιά μου. Κι αφήνω χώρο στον άλλο ν' ανασάνει, αφήνω χώρο να κινηθεί, να νιώσει ελεύθερος. Δεν με νοιάζει αν μιλάει με άλλους ή με άλλες, δεν σκανδαλίζομαι, δεν ζηλεύω, δεν λειώνω, δεν υποφέρω. Κι αυτό ξέρεις τι κάνει τον άνθρωπό σου; Να σ' αγαπά ακόμα πιο πολύ! Να μην ξεκολλά από πάνω σου! Γιατί δεν ξεκολλά; Γιατί εσύ τον αφήνεις να ξεκολλήσει! Όταν αφήνεις κάποιον να ξεκολλήσει από πάνω σου, δεν ξεκολλά. Όταν τον τραβάς με το ζόρι, γίνεσαι απωθητικός και απωθητική. [...]

Αν τον αγαπάς, κοίτα μέσα σου. Βρες την ομορφιά σου. Μάθε να τον αγαπάς στ' αλήθεια και να προσεύχεσαι γι' αυτόν. Και να νιώθεις αυτό που νιώθει αυτός, δηλαδή να λες «τώρα αυτό που του κάνω τον ευχαριστεί; Τ' ότι τον πρήζω, τον κουράζω, τον καταπιέζω, του αρέσει; Το ότι γίνομαι ψυχαναγκαστική σύζυγος ή ψυχαναγκαστικός σύζυγος αρέσει στη γυναίκα μου;» Όταν διαβάζεις το Ευαγγέλιο, να μην το διαβάζεις τυπικά. [...] Λέει ο Χριστός «ό,τι θέλετε να κάνουν σε σας, κάντε το κι εσείς στους άλλους». [...]

Η αγάπη πάει μαζί με την ελευθερία. Σ' αγαπώ και σ' αφήνω ελεύθερη και σ' αφήνω ελεύθερο να κάνεις ό,τι θέλεις! Και λες κι εσύ, τόση αγάπη με κάνεις και σε θέλω πιο πολύ, που με σέβεσαι. Πάντως ο Θεός αυτό κάνει. Μας σέβεται κάθε στιγμή της ζωής μας, μας επιτρέπει, δεν μας εκδικείται. Σ' αφήνει να κάνεις την αμαρτία σου, την κίνησή σου, την απομάκρυνσή σου. [...]

Και τι λέει ο Χριστός; Και σήμερα πάλι σ' αγαπώ κι ας ήσουν ό,τι ήσουν χτες. Και σήμερα σου δίνω ευκαιρία να κάνεις πάλι τις επιλογές σου. Κι όταν πέφτει η βροχή δεν ξεχωρίζει λέει ο Χριστός μας τους καλούς και τους κακούς, όλους τους δροσίζει, όλα τα σπίτια τα ποτίζει, όλα τα χωράφια. Παντού πέφτει η βροχή. Γίνεσθε, λέει, οἰκτίρμονες, καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί. Να 'χεις δηλαδή σπάγχνα οικτιρμών, συμπάθεια, αγάπη προς όλους, καλοσύνη, κατανόηση. Τι ωραία πράγματα αυτά. Πόσο δύσκολα φυσικά όλ' αυτά. [...]

Μου 'πες μια μέρα πληγώθηκα απ' την αγάπη. Αγάπησα και πληγώθηκα. Και δεν ξέρω αν θυμάσαι τι σου απάντησα. [...] Η αγάπη αυτή καθαυτή ποτέ δεν πληγώνει! Η αγάπη είναι ζωή. Η αγάπη είναι φως. Η αγάπη είναι ανάσα της καρδιάς μας, είναι δυνατή κυκλοφορία του αίματος [...] γεμίζεις ζωής όταν αγαπάς. Η αγάπη δεν σε πληγώνει. Παρ' όλ' αυτά πιστεύω ότι πληγώθηκες, αλλ' όχι εξαιτίας της αγάπης! Εξαιτίας της ανεκπλήρωτης προσδοκίας που είχες να σε αγαπήσουν όταν αγάπησες. Ν' ανταμειφθείς, όταν αγάπησες. Να πάρεις ανταπόδοση κι ανταπόκριση όταν αγάπησες. Γι' αυτό πληγώθηκες. Επειδή περίμενες κάποια πράγματα που δεν στα 'δωσαν, πληγώθηκες. Όταν καταλάβεις όμως ότι η αγάπη, η αληθινή αγάπη, δεν ζητάει, δεν περιμένει, δεν θέλει, τότε δεν θα σε στενοχωρεί αν πάρεις ή αν δεν πάρεις. Όταν λαμβάνεις ανταπόκριση της αγάπης σου θα νιώθεις πάρα πολύ ωραία, θα χαίρεσαι. Αλλά κι όταν δεν λαμβάνεις, δεν θα υποφέρεις. [...]

Γιατί γίνεται τόσο έντονος ο πόνος όταν δεν σ' αγαπά κανείς; Νομίζω γιατί δεν έχουμε νιώσει αγαπημένοι του Θεού. [...] Όταν νιώθεις ότι είσαι αγαπημένος άνθρωπος, αγαπημένο πλάσμα του Χριστού είσαι τόσο πολύ χορτάτος, τόσο πολύ γεμάτη είναι η ψυχή σου, το δοχείο αυτό της καρδιάς σου ξεχειλίζει και μετά δεν σ' ενδιαφέρει να σου δώσουν άλλοι για να γεμίσει η καρδιά σου από αγάπη. Είναι ήδη γεμάτη. Οπότε όταν σου δίνουν, λες, σας ευχαριστώ πάρα πολύ. Και χαίρεσαι την αδελφική αγάπη, την κοινότητα με τους άλλους, την κοινή ζωή, το κοινό βλέμμα της ζεστασιάς, το φιλί του άλλου, την αγκαλιά, τα χαίρεσαι όλ' αυτά, γιατί είσαι άνθρωπος. Αλλά έχεις την καταπληκτική δυνατότητα και το προνόμιο, να μη σε πειράζει κι όταν δεν στα δώσουν! Γιατί έχεις προσηλωμένη την καρδιά σου και τον νου σου στη μοναδική αξία που σου δίνει ο Χριστός. Κι ακούς τη φωνή του Χριστού μέσα σου που σου λέει: Εγώ σ' αγαπώ... Σ' αγαπώ Εγώ, ο Πλάστης σου, ο Δημιουργός σου, ο Θεός που είναι απόλυτα ανιδιοτελης, ο Χριστός που έχει καθαρή αγάπη, ειλικρίνεια στη σχέση του μαζί μας, που μπορεί να μας σώσει, μπορεί να μας ζωογονήσει. [...]

Η αγάπη του Θεού που σου δίνει αξία είναι διαρκώς παρούσα στη ζωή σου. [...] Αν το 'νιωθες αυτό θα 'νιωθες πρίγκιπας και βασίλισσα και άρχοντας και πάμπλουτος και σπουδαίος άνθρωπος, μοναδική προσωπικότητα, όχι εγωιστικά, αλλά με την αίσθηση ότι είμαι παιδί του Ουράνιου Βασιλέως, παιδί του Θεού, είμαι πλάσμα της αγάπης του Χριστού. Έχω αξία. Κι αν όλοι με φτύσουν κι αν όλοι με μισήσουν κι αν όλοι θελήσουν το κακό μου, μ' αγαπάει ο Θεός μου! Μ' αγαπάει αυτός που αξίζει να μ' αγαπάει. Αυτός που είναι η αγάπη του αξιόπιστη, ζωοδότρα αγάπη, αληθινή αγάπη. Αυτό αν το καταλάβεις δεν θα πληγώνεσαι εύκολα, δεν θα στεναχωριέσαι υπερβολικά. Θα γυρίζεις τον νου σου στον αγαπημένο σου Θεό, στον αγαπημένο σου Χριστό. Θα νιώθεις την αγάπη του Ιησού στην καρδιά σου και δεν θα σε πειράζει τίποτα απ' τις αγάπες των ανθρώπων είτε σ' τις δίνουν, είτε δεν σ' τις δίνουν. Και τότε ξέρεις τι ωραία, θα ελκύεις και την ανθρώπινη αγάπη! [...]

Καταλαβαίνεις τελικά ότι η αγάπη πρέπει να κάνει υπερβάσεις. Η αγάπη θέλει κι ένα ρίσκο. Δεν γίνεται να τα 'χεις όλα σίγουρα στη ζωή σου. Η αγάπη θα πει να κάνεις κι ένα άλμα στο κενό! Να πεις, του λέω, του λέω, του λέω, δεν θέλει να μ' ακούσει! Το μόνο που μπορώ να συνεχίσω, είναι να το αγαπώ το παιδί μου. Δεν μπορώ να συνεχίζω να το καταπιέζω, να το κυνηγάω από πίσω, αλλά να το αγαπώ θα συνεχίσω. Κι αυτό καλύπτει την ψυχή του παιδιού, τη σκεπάζει, νιώθει την αγάπη, νιώθει την ελευθερία που του δίνεις. Είναι η καλύτερη επένδυση, η καλύτερη κίνηση! [...]

Δεν προβληματίζεσαι, ότι η αγάπη σου έχει τον τίτλο της αγάπης, αλλά δεν έχει την ποιότητα της αγάπης; Δεν αρκεί να κρατάς την πινακίδα που λέει «Αγάπη». Το θέμα είναι να βγάζεις αγάπη από μέσα σου κι ας φαίνεται ότι βγάζεις αδιαφορία. [...]

Όλοι έχουμε ανασφάλειες. Λέμε, άραγε μας αγαπάνε; [...] Δεν είναι εγωισμός το χάδι που κάνεις στην ψυχή του άλλου. Τα 'χουμε μπερδέψει μερικές φορές και γινόμαστε σκληροί, ενώ νομίζουμε ότι αυτό είναι ασκητικότητα. Γινόμαστε απόμακροι, ενώ νομίζουμε ότι αυτό είναι νηπτικότητα. [...] Δεν είναι αυτή η αγάπη, δεν είναι αυτή ούτε η άσκηση. Ο ασκητής είναι γλυκός άνθρωπος. [...]

Η σιωπή του Χριστού είναι πολύ συγκινητική. Δεν μιλάει γιατί είναι στον σταυρό πάλι και μας κοιτάει και δεν λέει τίποτα. Και λέει δεν μιλάει ο Χριστός αλλά θυμάμαι τι είχε πει «Πάτερ άφες αυτοίς». Αγάπη έβγαλε και στον σταυρό! [...] Αυτό κάνε κι εσύ, και πες Χριστέ μου [...], σε παρακαλώ, βοήθησέ με να 'χω την καρδιά μου σαν την καρδιά σου και δώσ' του (ενν. σ' αυτόν που μ' έβλαψε) τα δώρα της αγάπης σου. [...] Άλλαξέ με Κύριε και κάνε την καρδιά μου σαν την καρδιά σου και μάθε με ν' αγαπώ όπως αγαπάς Εσύ, αλλιώς δεν είμαι Χριστιανός! [...] Πώς θα παρουσιαστώ μπροστά σου; Τι θα πω, αν δεν μάθω ν' αγαπώ;

Νιώθεις τον άλλο αντίπαλο, δεν νιώθεις ότι είμαστε ένα, δεν είμαστε εχθροί. Τι θα χωρίσουμε; Τι έχουμε να χωρίσουμε; Μετά από εκατό χρόνια πού θα είσαι κι εσύ, πού θα είμαι κι εγώ; Πού θα είμαστε; Μπροστά στον Θεό δεν θα είμαστε; Γιατί να τσακωνόμαστε; Γιατί να μην αγαπιόμαστε; Γιατί να μη συγχωρεθούμε; Μα είμαστε βλάκες, δηλαδή!!! [...] Είμαστε βλάκες! Δεν αγαπάμε κι είναι βλακεία μας αυτό. Είναι βλακεία να μην αγαπάς κι είναι μεγάλη εξυπνάδα, είναι μεγάλη σοφία, είναι μεγάλη αγιότητα, είναι θεϊκό ν' αγαπάς. [...]

π. Ανδρέας Κονάνος 
Πηγή ομιλίας: Αθέατα Περάσματα 

Υ/γ. Σε σένα ένα μεγάλο ευχαριστώ για την υπέροχη ομιλία που μου έστειλες μα και για όλα!

Απαντώντας την τραγικότητα ενός συνθήματος...

Αὕτη ἐστὶν ἡ ἐντολὴ ἡ ἐμή, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους καθὼς ἠγάπησα ὑμᾶς. 
μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ. 
ὑμεῖς φίλοι μού ἐστε, ἐὰν ποιῆτε ὅσα ἐγὼ ἐντέλλομαι ὑμῖν.
οὐκέτι ὑμᾶς λέγω δούλους, ὅτι ὁ δοῦλος οὐκ οἶδε τί ποιεῖ αὐτοῦ ὁ κύριος· ὑμᾶς δὲ εἴρηκα φίλους, ὅτι πάντα ἃ ἤκουσα παρὰ τοῦ πατρός μου ἐγνώρισα ὑμῖν.
οὐχ ὑμεῖς με ἐξελέξασθε, ἀλλ' ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς, καὶ ἔθηκα ὑμᾶς ἵνα ὑμεῖς ὑπάγητε καὶ καρπὸν φέρητε, καὶ ὁ καρπὸς ὑμῶν μένῃ, ἵνα ὅ,τι ἂν αἰτήσητε τὸν πατέρα ἐν τῷ ὀνόματί μου, δῷ ὑμῖν.

ταῦτα ἐντέλλομαι ὑμῖν, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους. 

εἰ ὁ κόσμος ὑμᾶς μισεῖ, γινώσκετε ὅτι ἐμὲ πρῶτον ὑμῶν μεμίσηκεν. 

εἰ ἐκ τοῦ κόσμου ἦτε, ὁ κόσμος ἂν τὸ ἴδιον ἐφίλει· ὅτι δὲ ἐκ τοῦ κόσμου οὐκ ἐστέ, ἀλλ' ἐγὼ ἐξελεξάμην ὑμᾶς ἐκ τοῦ κόσμου, διὰ τοῦτο μισεῖ ὑμᾶς ὁ κόσμος. 
μνημονεύετε τοῦ λόγου οὗ ἐγὼ εἶπον ὑμῖν· οὐκ ἔστι δοῦλος μείζων τοῦ κυρίου αὐτοῦ.
εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν, καὶ ὑμᾶς διώξουσιν· εἰ τὸν λόγον μου ἐτήρησαν, καὶ τὸν ὑμέτερον τηρήσουσιν.
ἀλλὰ ταῦτα πάντα ποιήσουσιν ὑμῖν διὰ τὸ ὄνομά μου, ὅτι οὐκ οἴδασι τὸν πέμψαντά με. 

(Κατά Ιωάννην, ιε' 12-21)

Ἠκούσατε ὅτι ἐρρέθη, ἀγαπήσεις τὸν πλησίον σου καὶ μισήσεις τὸν ἐχθρόν σου.

ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν διωκόντων ὑμᾶς, 

ὅπως γένησθε υἱοὶ τοῦ πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν οὐρανοῖς, ὅτι τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλει ἐπὶ πονηροὺς καὶ ἀγαθοὺς καὶ βρέχει ἐπὶ δικαίους καὶ ἀδίκους. 

ἐὰν γὰρ ἀγαπήσητε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, τίνα μισθὸν ἔχετε; 

οὐχὶ καὶ οἱ τελῶναι τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; 

καὶ ἐὰν ἀσπάσησθε τοὺς ἀδελφοὺς ὑμῶν μόνον, τί περισσὸν ποιεῖτε; 

οὐχὶ καὶ οἱ ἐθνικοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσιν; 
ἔσεσθε οὖν ὑμεῖς τέλειοι ὡς ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος τέλειός ἐστιν. 

(Κατά Ματθαίον, ε' 43-47)

Ἀλλὰ ὑμῖν λέγω τοῖς ἀκούουσιν· ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς, 

εὐλογεῖτε τοὺς καταρωμένους ὑμῖν, προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς. 

τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν σιαγόνα πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντός σου τὸ ἱμάτιον καὶ τὸν χιτῶνα μὴ κωλύσῃς.
παντὶ δὲ τῷ αἰτοῦντί σε δίδου, καὶ ἀπὸ τοῦ αἴροντος τὰ σὰ μὴ ἀπαίτει.

καὶ καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως. 

καὶ εἰ ἀγαπᾶτε τοὺς ἀγαπῶντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί; 
καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τοὺς ἀγαπῶντας αὐτοὺς ἀγαπῶσι. 
καὶ ἐὰν ἀγαθοποιῆτε τοὺς ἀγαθοποιοῦντας ὑμᾶς, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί;
καὶ γὰρ οἱ ἁμαρτωλοὶ τὸ αὐτὸ ποιοῦσι.
καὶ ἐὰν δανείζητε παρ' ὧν ἐλπίζετε ἀπολαβεῖν, ποία ὑμῖν χάρις ἐστί;
καὶ γὰρ ἁμαρτωλοὶ ἁμαρτωλοῖς δανείζουσιν ἵνα ἀπολάβωσι τὰ ἴσα.
πλὴν ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καὶ ἀγαθοποιεῖτε καὶ δανείζετε μηδὲν ἀπελπίζοντες, καὶ ἔσται ὁ μισθὸς ὑμῶν πολύς, καὶ ἔσεσθε υἱοὶ ὑψίστου, ὅτι αὐτὸς χρηστός ἐστιν ἐπὶ τοὺς ἀχαρίστους καὶ πονηρούς. 
γίνεσθε οὖν οἰκτίρμονες καθὼς καὶ ὁ πατὴρ ὑμῶν οἰκτίρμων ἐστί.
καὶ μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε· μὴ καταδικάζετε, καὶ οὐ μὴ καταδικασθῆτε· ἀπολύετε, καὶ ἀπολυθήσεσθε· 
δίδοτε, καὶ δοθήσεται ὑμῖν· μέτρον καλὸν, πεπιεσμένον καὶ σεσαλευμένον καὶ ὑπερεκχυνόμενον δώσουσιν εἰς τὸν κόλπον ὑμῶν· τῷ γὰρ αὐτῷ μέτρῳ, ᾧ μετρεῖτε, ἀντιμετρηθήσεται ὑμῖν.

(Κατά Λουκάν, στ' 27-38)

Η αγάπη ως υπέρβαση της δικαιοσύνης

Με την Ευαγγελική περικοπή που είναι παρμένη από την επί του Όρους ομιλία του Κυρίου μας (αναγιγνώσκεται την Κυριακή Β' Λουκά), η μητέρα μας Εκκλησία μάς βοηθά να προσεγγίσουμε μια σπουδαία αλήθεια, η οποία μπορεί να διαποτίζει όλες τις δραστηριότητες της καθημερινής μας ζωής. Η αλήθεια που αποκαλύπτεται ως πραγματικότητα και δυνατότητα αληθινής ζωής, είναι ότι κριτήριο της αγάπης μας στον Θεό είναι το πρόσωπο του κάθε συναθρώπου μας.

Ακούσαμε κατ' αρχήν τον Κύριο να μας λέει: «Καθὼς θέλετε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ποιεῖτε αὐτοῖς ὁμοίως.» Δηλαδή όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι έτσι να φέρεστε κι εσείς σ' αυτούς.

Η δικαιοσύνη
Μπορούμε να πούμε ότι η απόδοση των ίσων συνιστά και την αρχή της δικαιοσύνης. Με απλά λόγια όταν θέλουμε να μας αγαπούν οι άλλοι, έτσι και εμείς πρέπει να αγαπούμε τους συνανθρώπους μας. Εάν δεν θέλουμε να μας αδικούν ούτε κι εμείς δεν πρέπει να τους αδικούμε. Αυτήν την αρχή τη συναντούμε στην εποχή της Παλαιάς Διαθήκης.

Η υπέρβαση της αγάπης
Ο Χριστός όμως μέσα από την όλη παιδαγωγική του προσέγγιση προχωρεί πολύ πιο πέρα τονίζοντας τη μεγάλη σημασία της αγάπης. Και ακριβώς μέσα από την αλήθεια του Ευαγγελίου μας μπορούμε να διαπιστώσουμε πέραν πάσης αμφιβολίας ότι η αγάπη είναι εκείνη που υπερβαίνει την ανθρώπινη δικαιοσύνη. Με τη δυναμική της φθάνουμε σε τέτοια ύψη όπου μπορούμε να αγαπούμε ακόμη και τους εχθρούς μας. Όταν μισούμε αυτόν που μας αγαπά, αυτό μπορεί να θεωρηθεί σαν μια παρά φύσιν κατάσταση. Όταν αγαπούμε αυτόν που μας αγαπά, αυτό εντάσσεται μέσα στη σφαίρα του φυσικού. Το να αγαπούμε όμως αυτόν που μας εχθρεύεται και μας καταδιώκει και μας κυνηγά, αυτό μπορεί να θεωρείται σαν μια υπέρ φύσιν ζωή. Σ' αυτή λοιπόν τη ζωή μάς οδηγεί η αγάπη του Κυρίου μας. Ο ίδιος ο Χριστός τονίζει: «Και αν αγαπάτε εκείνους που σας αγαπούν τι σπουδαίο κάνετε; Και οι κακοί αγαπούν εκείνους που τους αγαπούν. Και αν κάνετε το καλό σ' εκείνους που σας κάνουν καλό τι σπουδαίο κάνετε; Και οι κακοί το ίδιο κάνουν.» Στη συνέχεια τονίζει ότι πρέπει να μοιάζουμε στον Θεό Πατέρα μας που είναι οικτίρμων και αγαπά όλους τους ανθρώπους.

Επομένως η δικαιοσύνη του Θεού ξεπερνά εκείνη των ανθρώπων και ταυτίζεται με την αγάπη και τη φιλανθρωπία. Την ταύτιση αυτή τονίζει πολύ εμφαντικά ο μεγάλος Πατέρας της Εκκλησίας μας Νικόλαος Καβάσιλας ο οποίος αναφέρει ότι «δικαιοσύνην λέγοντες (εννοούμεν) την ενθεωρουμένην τοις μυστηρίοις σοφίαν του Θεού και φιλανθρωπίαν...» Αυτήν τη δικαιοσύνη του Θεού εγκολπώθηκαν στη ζωή τους οι Άγιοι της Εκκλησίας μας που λάμπουν τώρα στο Ορθόδοξο Χριστιανικό στερέωμα και καθοδηγούν με ασφάλεια τη ζωή μας. [...] Με το ισχυρό παράδειγμά τους μας δίνουν τη δυνατότητα να ιχνηλατήσουμε διόδους αληθινής ζωής που παραπέμπουν στην αιώνια αγάπη του Κυρίου και Θεού μας.

Αγαπητοί αδελφοί, με τα επαναστατικά μηνύματα που μας αποκαλύπτει η περικοπή τροφοδοτείται η ψυχή του ανθρώπου για να ακολουθήσει την πραγματική δικαιοσύνη του Θεού και όχι εκείνη των ανθρώπων που ιδιαίτερα σήμερα βλέπουμε να μας οδηγεί σε χρεοκοπίες και πνευματικά ελλείμματα. Στην προοπτική αυτή η αναζήτηση της δικαιοσύνης κινείται στις συχνότητες της εντολής του Κυρίου μας «αγαπάτε τους εχθρούς υμών».

Πηγή: Άγιος Δημήτριος: Ορθόδοξο χριστιανικό έντυπο πνευματικής οικοδομής, έκδ. Ι.Ν. Αγ. Δημητρίου Ακροπόλεως, 3/10/2010.