Η Ιεραποστολή ως έκφραση καρδιάς

Είναι θείο έργο

Η ιεραποστολή αποτελεί πορεία ζωής. Δεν είναι στιγμιαία πράξη, αλλά διαχρονική. Είναι έκφραση καρδιάς· είναι μία από τις κύριες μορφές φιλανθρωπίας και δεν περιορίζεται μόνο στην κήρυξη του Ευαγγελίου της αγάπης σε μακρινούς λαούς, σε ξένες χώρες. Η ιεραποστολή ξεκινά από το σπίτι μας, από τη γειτονιά μας, από το σχολείο μας, από το άμεσο κοινωνικό μας περιβάλλον. Αποτελεί ακρότατη έπαλξη της αρετής.

Ποιος είναι ιεραπόστολος; Μα αυτός που κατορθώνει με τον λόγο του να μεταβάλει έναν ανάξιο σε άξιο και το στόμα του μοιάζει με το στόμα του Θεού, όπως μας λέει ο Προφήτης Ιερεμίας. [...] Και συνεχίζει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος φέρνοντας στο στόμα του Προφήτη τα λόγια του Θεού: [...] Εκείνος [...] που φροντίζει να σώσει τον αμελή αδελφό και να τον αρπάξει από τον φάρυγγα του διαβόλου μιμείται, όσο είναι ανθρωπίνως δυνατό, τον Θεό. Τι θα μπορούσε να εξισωθεί μ' αυτό το έργο; Αυτό είναι απ' όλα τα κατορθώματα το μεγαλύτερο, αυτό είναι το αποκορύφωμα όλης της αρετής.

Είναι απόδειξη της αγάπης μας προς τον Θεό
Όταν ο Χριστός ρώτησε τον Απόστολο Πέτρο: «Πέτρε, φιλείς με;» και πήρε την απάντησή του: «Συ, Κύριε, γινώσκεις ότι φιλώ Σε», ο Χριστός μας δεν του είπε: -Δείξε μου το έμπρακτα, απαρνήσου τα χρήματά σου, ζήσε ασκητικά, νήστευε ή, ακόμη, ανάστησε νεκρούς ή διώξε δαιμόνια. Ούτε του υπέδειξε τρόπο ζωής ούτε του έδωσε θαυματουργικά χαρίσματα· του τόνισε μόνο: «Ποίμανε τα πρόβατά μου, βόσκε τα αρνία μου» (Ιω. κα' 16-17). Με τα λόγια αυτά ήθελε να δείξει ότι η μεγαλύτερη απόδειξη συμπάθειας προς το πρόσωπό Του είναι η εκδήλωση της αγάπης μας προς τα λογικά Του πρόβατα, προς κάθε πλάσμα των χεριών Του. Όποιος φροντίζει με στοργή γι' αυτά, φροντίζει για τη σωτηρία τους, αυτός είναι φίλος γνήσιος του Χριστού μας. Η φροντίδα αυτή είναι η ιεραποστολή, στην οποία δεν ενδιαφέρεται κανείς για τον εαυτό του, αλλά για τους άλλους, πολλές φορές και με κίνδυνο της ζωής του, όπως ο Απόστολος Παύλος, ο οποίος λέει: «καὶ γὰρ ὁ Χριστὸς οὐχ ἑαυτῷ ἤρεσεν» (Ρωμ. ιε' 3), δηλαδή, ο Χριστός μας δεν προτίμησε αυτά που του ήσαν αρεστά, αλλά εκείνα που ήσαν αρεστά και σωτήρια στους πολλούς. [...] Η οικοδομή της αρετής του πλησίον πρέπει να είναι πρωταρχικό μέλημά μας. Αυτή είναι και η γενική έννοια της ιεραποστολής. Δεν περιορίζεται μόνο στο κήρυγμα του Χριστού, αλλά το κήρυγμα αυτό συνοδεύεται από πράξεις αγάπης, αφού «ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεκρά ἐστιν» (Ιακ. β' 20) και ο Γέροντάς μας* τονίζει πάντοτε το τρίπτυχο της ζωής μας: «Ζώσα πίστη, βεβαία ελπίδα και ενεργό αγάπη».

Είναι καθήκον
Γράφει ο Άγιος Ιωάννης, ο Χρυσόστομος, (Εις Ματθ. Ομιλ. νθ' 5, ΕΠΕ 11, 382): «Αν αρκούμαστε μόνο στη δική μας σωτηρία, χωρίς να νοιαζόμαστε και για τη σωτηρία των άλλων, τότε κι αυτή την καταστρέφουμε. Αν ο στρατιώτης στη μάχη αποβλέπει μόνο στη φυγή και διάσωσή του, οδηγεί στην καταστροφή και τους άλλους, ενώ ο γενναίος, που αγωνίζεται και για τους άλλους, σώζει μαζί μ' αυτούς και τον εαυτό του.[...]».

Δεν έχουμε δικαίωμα, αγαπητοί μου, να κλείνουμε τα μάτια στα προβλήματα των άλλων. Όταν καίγεται το σπίτι του γείτονα, η φωτιά θα απλωθεί και στο δικό μου. [...] Αν ο γείτονας διψάει, δεν έχω δικαίωμα να σπαταλώ το νερό που τυχόν μου περισσεύει σε περιττές εργασίες. Όταν μένω ανενεργός και σκληρός στα προβλήματα των γύρω μου, τότε βουνό θα σηκωθούν τα προβλήματα και στην αυλή μου. Η ιεραποστολή αποτελεί κένωση του ψυχικού αποθέματος του ανθρώπου στην υπηρεσία του πλησίον. Εδώ είναι που ταυτίζεται ιεραποστολή και φιλανθρωπία. Αυτά τα δύο αποτελούν δύο όψεις του ιδίου νομίσματος, του νομίσματος της ευαγγελικής αλήθειας, του νομίσματος «πίστεως δι' ἀγάπης ἐνεργουμένης» (Γαλ. ε' 6).

Είμαστε υπεύθυνοι για τη σωτηρί των άλλων και δεν σωζόμαστε, αν δεν φροντίζουμε γι' αυτήν
Μας προτρέπει ο Απόστολος Παύλος στην προς Φιλιππησίους Επιστολή του: «μὴ τὰ ἑαυτῶν ἕκαστος σκοπεῖτε, ἀλλὰ καὶ τὰ ἑτέρων» (Φιλιπ. β' 4). Μην επιδιώκετε, μας λέει, κάθε ένας τα συμφέροντά του ή εκείνα που του αρέσουν, αλλά ας επιζητεί και τα συμφέροντα των άλλων. Και συνεχίζει ο ιερός Χρυσόστομος: «Υπεύθυνος έκαστος ημών της του πλησίον σωτηρίας εστί», δηλαδή, ο καθένας μας είναι υπεύθυνος για τη σωτηρία του πλησίον. «Ουκ αρκεί εις σωτηρίαν ημίν η καθ' ημάς αυτούς αρετή, αλλά δει και ετέρους έχοντας απελθείν». Δεν αρκεί, λέει, για τη σωτηρία μας η προσωπική αρετή, αλλά χρειάζεται να φύγουμε από τον κόσμο αυτό, αφού έχουμε σώσει και άλλους. (Εις Ματθ. Ομιλ. νθ', 6, ΕΠΕ 11, 386). Τότε γίνεται χαρά στον ουρανό, όταν σωθεί μια ψυχή, και όταν εμείς σώσουμε μια ψυχή, τότε καλύπτουμε τις αμαρτίες μας και μας περιμένει το αμαράντινο στεφάνι της αιωνιότητας. «Ὁ ἐπιστρέψας ἁμαρτωλὸν ἐκ πλάνης ὁδοῦ αὐτοῦ σώσει ψυχὴν ἐκ θανάτου καὶ καλύψει πλῆθος ἁμαρτιῶν.» (Ιακ. ε' 20).

Πρέπει να επιμένουμε στο ιεραποστολικό έργο
«Όταν αδελφού σωτηρία προκέηται, μηδέν παραιτώμεθα. Ει γαρ ο Χριστός απέθανε δι' ημάς, άπαντα υπομένειν δι' αυτούς ημάς χρη» (Εις Ιουλιανόν, 5, ΕΠΕ 37, 240) μας λέει αλλού ο ιερός Χρυσόστομος. Όταν πρόκειται για τη σωτηρία κάποιου, δεν πρέπει να παραιτούμαστε από καμιά προσπάθεια. Γιατί, αν ο Χριστός μας πέθανε για μας, πρέπει κι εμείς όλα να τα υπομένουμε για τη σωτηρία των άλλων. Σκεφθείε να βρίσκεται σε κίνδυνο το παιδί μας ή ο αδελφός μας κι εμείς να κάνουμε μια προσπάθεια χωρίς επιμονή, για να τους σώσουμε. Πιστεύω ότι θα κάναμε το παν, ακόμη κι εμείς οι ίδιοι θα μπαίναμε σε κίνδυνο θανατηφόρο, για να τους σώσουμε. Η χαρά της προσφοράς και η αγάπη του προσώπου που κινδυνεύει διώχνει τη σκιά του κινδύνου και τον αψηφούμε. Ένα μόνο μας νοιάζει εκείνη τη στιγμή, να γλιτώσουμε το πρόσωπο που κινδυνεύει. [...]

Προσπαθώντας κι εμείς να μιμηθούμε αυτό θα πρέπει κάθε άνθρωπο που βρίσκεται σε άγνοια να τον φέρουμε στη γνώση, τη γνώση που οδηγεί στη σωτηρία. Κάθε έναν που πνίγεται στον βόρβορο της αμαρτίας, να τον σώσουμε πετάγοντάς του το σωσίβιο της πίστεως, το σωσίβιο της αγάπης του Θεού, το σωσίβιο της μετάνοιας και της αλλαγής τρόπου ζωής. Στην ιεραποστολή δεν ισχύει η κτητική αντωνυμία δικός μου, δική μου, δικό μου. Τίποτα δεν μου ανήκει. Όλα είναι δωρήματα του Θεού. [...]

Δεν κλείνουμε την πόρτα του σπιτιού μας αφήνοντας έξω τα προβλήματα των άλλων. Ούτε το σπίτι ούτε τα παιδιά ούτε η περιουσία ούτε κανένα αγαθό είναι δικό μας. Ο αγώνας μας θα πρέπει να είναι διαρκής για την ικανονοποίηση των συνανθρώπων μας και η καρδιά μας να κενούται στην αγάπη και την προσφορά για τον πλησίον. Προσοχή. Ο αγώνας μας είναι προσωπικός. Δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει αν και ο γείτονας εργάζεται, όπως εργαζόμαστε εμείς· ούτε να επιθυμούμε οι άλλοι να εργάζονται κι εμείς να απολαμβάνουμε. Σύνθημά μας να έχουμε ότι, όταν παίρνουμε, γεμίζουμε τα χέρια μας, ενώ, όταν δίνουμε, γεμίζουμε την καρδιά μας, σύμφωνα με το ρητό «Μακάριόν ἐστι μᾶλλον διδόναι ἢ λαμβάνειν» (Πράξ. κ' 35).

Ο Θεός ανταμείβει τους ιεραποστόλους
Μας λέει πάλι ο ιερός Χρυσόστομος: «Δύναται μία κερδηθείσα ψυχή μυρίων όγκον αμαρτημάτων αφανίσαι και γενέσθαι ημίν αντίψυχον εν εκείνη τη ημέρα» (Κατά Ιουδαίων, λόγος η' 9, ΕΠΕ, 34). Δηλαδή, μια ψυχή που κερδήθηκε με τη δική σου προσπάθεια μπορεί να εξαλείψει, όπως μας το λέει άλλωστε και ο Απόστολος Ιάκωβος, ο Αδελφόθεος, στην επιστολή του, τον όγκο άπειρων αμαρτημάτων σου και να γίνει αντίλυτρο για σένα στη μέλλουσα κρίση. Όπως ο έμπορος στοχεύει στο κέρδος και όλες οι ενέργειες συντείνουν στην επίτευξή του, έτσι και ο πιστός Χριστιανός, ο ιεραποστολικά σκεπτόμενος και όντως φιλάνθρωπος, στοχεύει στο νοητό κέρδος, στην αποταμίευση του ουρανού, όπου «κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν» (Ματθ. στ' 20), με την επιστροφή των πλανημένων συνανθρώπων του στον δρόμο της σωτηρίας. [...]

Πηγή: Δρ Χαράλαμπος Μ. Μπούσιας, Ιεραποστολή και Φιλανθρωπία κατά τον Ιερό Χρυσόστομο, έκδ. Φιλανθρωπικού και Ιεραποστολικού Ομίλου «Απόστολος Βαρνάβας», Αθήνα: 2008, σ. 9-18.

Σημ.: Ο συγγραφέας αναφέρεται στον γέροντα Γαβριήλ, καθηγούμενο της κατεχόμενης Ιεράς Μονής Αποστόλου Βαρνάβα και αντιπρόεδρο του Ομίλου «Απόστολος Βαρνάβας».

Ο άκτιστος κτίζεται!

Η ΕΝΑΘΡΩΠΗΣΙΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ

Αυτός ο ίδιος ο Λόγος του Θεού, ο προαιώνιος, ο αόρατος, ο απεριόριστος, ο ασώματος, η αρχή εκ της αρχής, το φως εκ του φωτός, η πηγή της ζωής και της αθανασίας, το αποτύπωμα του πρωτοτύπου κάλλους, η ακίνητος σφραγίς, η αμετάβλητος εικών, ο λόγος του Πατρός έρχεται εις την ιδικήν του εικόνα και ενδύεται το ανθρώπινον σώμα προς χάριν της ιδικής μου ψυχής, καθαρίζων το όμοιον με το όμοιον, και γίνεται άνθρωπος εις όλα, εκτός της αμαρτίας. [...]

Εκείνος, που υπάρχει, γίνεται [άνθρωπος], και ο άκτιστος [ο μη δημιουργηθείς] κτίζεται [δημιουργείται]... και εκείνος, που χορηγεί τον πλούτον, γίνεται πτωχός, προσλαμβάνει την πτωχείαν του [ανθρωπίνου] σώματός μου διά να λάβω εγώ τον πλούτον της Θεότητός του. Και αυτός, που είναι πλήρης [από τα αγαθά της θείας φύσεως], αποβάλλει το θείον μεγαλείον του, διότι αποξενώνεται επ' ολίγον χρόνον από την δόξαν του, διά να πάρω εγώ μέρος από τον ιδικόν του πλούτον.

Άγιος Γρηγόριος Ναζιανζηνός (ο Θεολόγος)

Πηγή: Άγιος Δημήτριος, Ορθόδοξο Χριστιανικό έντυπο πνευματικής ωφελείας του Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Ακροπόλεως, 25/12/2011.

Υ/γ. Όταν λογισμοί υπερηφάνειας και εγωισμού παρεισφρέουν μέσα μας, ας αναλογιζόμαστε την ταπείνωση με την οποία σαρκώθηκε, γεννήθηκε, έζησε επί της γης, δίδαξε και απέθανε μαρτυρικά ο ίδιος ο Θεός. Ας ολοκληρώσουμε τη σκέψη μας συνυπολογίζοντας ότι όταν λέμε «Θεός», δεν εννοούμε απλώς «ένα ανώτερο ον», αλλά τον χορηγό της Ζωής, τον Δημιουργό των απάντων -ορατών και αοράτων-, τον Αιώνιο και Παντογνώστη Παντοδύναμό μας Κύριο.

Η απόκτηση της εσωτερικής ειρήνης

Απόκτησε την εσωτερική ειρήνη και χιλιάδες ψυχές θα βρουν γύρω σου τη σωτηρία.

Η εσωτερική ειρήνη στην οποία αναφέρεται ο Σεραφείμ είναι η κατάσταση κατά την οποία το πνεύμα είναι γαλήνιο, δεν κλονίζεται από τους πειρασμούς, τη βιαιότητα, τις ταπεινώσεις και τις πληγές της ψυχής που είναι κοινή μοίρα όλων των ανθρώπων.

Όσο για την εξωτερική ειρήνη, η οποία σχετίζεται με τα κοινωνικά προβλήματα της Ρωσίας την εποχή του Σεραφείμ, αυτή βρίσκεται μακριά από τη σκέψη του μοναχού. Ωστόσο ο ίδιος θα διαισθανθεί προφητικά τα τραγικά γεγονότα της επανάστασης του 1917. Το πρόσωπό του θα σκοτεινιάσει και τα δάκρυα θα τρέξουν στα μάγουλά του: Η ζωή θα είναι σύντομη, είπε με αναστεναγμό. Οι άγγελοι δεν θα προλαβαίνουν να μαζέψουν τις ψυχές. (Ειρήνα Γκοραϊνόφ, Ο Σεραφείμ του Σαρώφ)

Υπάρχει, λοιπόν, από τη μια πλευρά η εσωτερική ειρήνη, την οποία καλείται να κατακτήσει κάθε άνθρωπος καταβάλλοντας κάθε προσπάθεια και από την άλλη πλευρά η εξωτερική ειρήνη -όπως η ειρήνη στην κοινωνία- για την οποία αρκεί να αφήσουμε τα πράγματα να εξελιχθούν μόνα τους; Ασχαλώς όχι. Σύμφωνα με το πνεύμα του Ευαγγελίου η εσωτερική και η εξωτερική ειρήνη είναι άρρηκτα συνδεδεμένες μεταξύ τους.

Ο στάρετς στέκεται στην εσωτερική ειρήνη ακριβώς επειδή καθοδηγείται από το φως του Ευαγγελίου. Διότι κάθε κακό που προξενεί ταραχή στον άνθρωπο πηγάζει από τα βάθη της ύπαρξής του: «γιατί από την καρδιά βγαίνουν πονηρές σκέψεις, φόνοι, μοιχείες, πορνείες, κλοπές, ψευδομαρτυρίες, βλασφημίες» (Ματθ. ιε' 19). Η καρδιά του ανθρώπου είναι συνεπώς η εσωτερική πηγή από όπου πηγάζει το ποτάμι του κακού για να εξαπλωθεί στη συνέχεια στον εξωτερικό κόσμο.

Με τη διδασκαλία του ο γέροντας έδινε σε όσους τον επισκέπτονταν συγκεκριμένα όπλα για να πολεμήσουν κάθε είδους θλίψη και απογοήτευση:

Η ψυχή που έχει κυριευτεί από θλίψη χάνει κάθε καλή διάθεση, εξασθενεί και δεν μπορεί ούτε να δεχτεί μια συμβουλή από κάποιο φωτισμένο άνθρωπο ούτε και να αποκριθεί με ηρεμία. Η θλίψη είναι ένα σκουλήκι που σιγοτρώει την καρδιά. Αυτός που έχει πολεμήσει τα πάθη του βγαίνει νικητής από τη θλίψη. Όμως εκείνος που παραμένει υποταγμένος σε αυτά δεν θα αποφύγει τον εναγκαλισμό με τη θλίψη... Όπως η φωτιά καθαρίζει τον χρυσό έτσι και το κατά Θεόν πένθος καθαρίζει την καρδιά του αμαρτωλού.

Για τις παθολογικές καταστάσεις όπως η στεναχώρια και η απογοήτευση υπάρχει θεραπεία και είναι η προσευχή, η αποχή από τις ανούσιες κουβέντες, η χειρονακτική εργασία στο μέτρο των δυνατοτήτων καθενός, η ανάγνωση του λόγου του Θεού και η υπομονή. Η αρρώστια αυτή γεννιέται από τη μικροψυχία, την οκνηρία και από τις ανώφελες συζητήσεις. (Βλαντιμήρ Ίλιν, Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ. Στο εξής: Β.Ι.)

Σύμφωνα με τα λόγια του μοναχού τα πάθη φιλοξενούν τη ρίζα των ασθενειών της ψυχής, καταστρέφουν τον άνθρωπο και αποσχηματίζουν μέσα του την εικόνα και την ομοίωσή του με τον Θεό. Από τη στιγμή που θα υποταχθεί στα πάθη ο άνθρωπος χάνει στην ουσία την ελευθερία του. Άλλωστε η λέξη πάθος έλκει τη ρίζα της από το «πάσχω» που σημαίνει υποφέρω.

Σήμερα αυτές οι παρεκκλίσεις προς τη θλίψη αντιμετωπίζονται ως ψυχικά νοσήματα ή εξετάζονται από ηθική άποψη, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η αναγκαιότητα μιας ιατρικής θεραπείας, που θα τα αντιμετωπίζει ως σύνθετες ψυχικές και πνευματικές ασθένειες των οποίων οι βλαβερές συνέπειες στερούν τον άνθρωπο από την εσωτερική του ελευθερία και τον κάνουν να ξεχνά ότι είναι άξιος να ακολουθήσει τη θέωση.

Επιμένοντας στη σημασία της εσωτερικής ειρήνης ο στάρετς δεν επιδιώκει να κλείσει τον άνθρωπο σε ένα χρυσό παλάτι από όπου θα μάχεται μόνος και απομακρυσμένος από τον κόσμο αλλά θέλει να βάλει τον άνθρωπο σε μια μάχη για την ειρήνη μέσα στον κόσμο και ακόμα περισσότερο μια μάχη για τη σωτηρία του κόσμου. 

Τα πάντα εναπόκεινται στην απόκτηση της σωτήριας ειρήνης τόσο μέσα στην Εκκλησία, όσο και στην κοινωνία μέσω της συγχώρεσης των αμαρτημάτων, της αποχής από την κατάκριση και της εσωτερικής γαλήνης που περικλείει όλα αυτά. Και ο ίδιος ο Σεραφείμ αφού κατάφερε να απαλλαχθεί από κάθε ίχνος βίας θέτει στην υπηρεσία των ανθρώπων την εσωτερική του ειρήνη ακόμα και μέσα από τον τάφο: «Όταν θα έχω πεθάνει, έλεγε, ελάτε στον τάφο μου και θα σας ανακουφίσω, η καρδιά σας θα βρει την ειρήνη.» (Β.Ι.)

Δεν υπάρχει τίποτε ανώτερο από την εν Χριστώ ειρήνη μέσω της οποίας αποκρούονται οι επιθέσεις των πνευμάτων από γη και αέρα. «Γιατί δεν έχουμε να παλέψουμε με ανθρώπους αλλά με αρχές, με εξουσίες, με τους κοσμοκράτορες του σκοτεινού αυτού κόσμου, με τα πονηρά πνεύματα στους ουρανούς.» (Εφεσ. στ' 12).

Ο απόστολος Παύλος, τον οποίο επικαλείται εδώ ο Σεραφείμ, έζησε την τρομακτική εμπειρία να αντιμετωπίσει τα πνεύματα του κακού που εγκλωβίζουν στα δίχτυα τους τον κόσμο. Το να αρνούμαστε την ύπαρξη αυτών των υπερφυσικών πνευμάτων είναι σαν να κλείνουμε τα μάτια σε μια από τις βασικές αιτίες του κακού που πλήττει την ανθρωπότητα μέσα σε αυτό τον απαράμιλλο αγώνα του αντιπάλου του Θεού, του Σατανά, με τον βασιλέα του κόσμου, τον Δημιουργό και το ίδιο το δημιούργημά του. Άλλωστε ο Μπωντλαίρ δεν έλεγε ότι η μεγαλύτερη δολιότητα του διαβόλου είναι να μας κάνει να πιστεύουμε ότι δεν υπάρχει;

Πώς, όμως, θα αποκτήσουμε την εσωτερική ειρήνη;

Ένας νουνεχής άνθρωπος κατευθύνει το πνεύμα στα εσωτερικά της ύπαρξής του και ψάχνει βαθιά μέσα στην καρδιά του. Έτσι φωτίζεται από τη χάρη του Θεού και περιέρχεται σε μια κατάσταση γαλήνης και κάτι ακόμα περισσότερο: έχει γαλήνη επειδή υπάρχει μέσα του ειρήνη αλλά είναι περισσότερο από γαλήνιος, διότι τον επισκιάζει η χάρη του Αγίου Πνεύματος. (Β.Ι.)

Ο μοναχός Σεραφείμ δεν σταματά να επαναλαμβάνει και να τονίζει ότι η απόκτηση των δωρεών του Αγίου Πνεύματος είναι ο δρόμος για να κατοικήσει μέσα μας η ειρήνη. Όσοι ακολούθησαν το κίνημα του ησυχασμού δίδασκαν ότι μπορούμε μέσω της προσευχής να κάνουμε το πνεύμα να κυριαρχήσει στην καρδιά. Από τους πρώτους αιώνες οι ησυχαστές μοναχοί μέχρι και σήμερα πλήθος μοναχών και λαϊκών αφοσιώνονται σε αυτή την προσευχή στο όνομα του Ιησού που βρίσκει μέσα στην καρδιά τους πρόσφορο έδαφος.

Πρόκειται για την προσευχή που κάνει το όνομα του Ιησού -μια λέξη που φέρει την ιερή του παρουσία- να κατεβαίνει στα βάθη της καρδιάς, στον πυθμένα της ανθρώπινης ύπαρξης και να εκτοπίζει τα ακάθαρτα παράσιτα που φωλιάζουν εκεί και προξενούν ταραχή στη συνείδηση.

Η καρδιά δεν είναι στη σκέψη του Σεραφείμ απλώς ένα σαρκικό όργανο αλλά ένας μεταφυσικός τόπος, εκεί όπου παίρνουμε τις μεγάλες αποφάσεις της ζωής, εκεί όπου ο χριστιανός διεξάγει τον αγώνα της πίστης.

Και ασφαλώς η απόκτηση της ειρήνης κάθε άλλο παρά άκοπη είναι καθώς αποτελεί κατάληξη εξαντλητικής μάχης: 

Πρέπει να δεινοπαθήσεις για να αποκτήσεις την ειρήνη. Αυτός που θέλει να είναι αρεστός στον Θεό οφείλει να περάσει από δοκιμασίες. 

Το κακό μεταδίδεται πολύ εύκολα. Και ο άνθρωπος τείνει «ευήκοον ους» στους πειρασμούς ή στις σειρήνες της ηδονής. Όμως εξίσου μεταδοτικό μπορεί να είναι και το καλό. 

Όταν ένας άνθρωπος αποκτά την ειρήνη, μπορεί να διαχύσει στους γύρω του το φως που καταυγάζει το πνεύμα του.

Πηγή: π. Μιχαήλ Ευδοκίμωφ, «Είδα τις ακτίνες του φωτός...»: Ο άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ και ο έσω άνθρωπος, εκδ. «Εν πλω», Αθήνα: 2010, σ. 105-112.

Αγάπησε τον Θεό και βάλε στην ψυχή σου τον Παράδεισο!

Κάθε μέρα θεώρησέ την σαν την τελευταία της ζωής σου και πέρασέ την με εγκράτεια, με φόβο Θεού, προετοιμαζόμενος για τη φοβερή απολογία, για όλη τη ζωή σου και όλες τις αμαρτίες σου. Κάθε έργο σου αγίασέ το με την προσευχή, με την επίκληση του ονόματος του Θεού. Θυμήσου εκείνο που ειπώθηκε: «Χωρίς εμού ου δύνασθε ποιείν ουδέν».

Αγάπησε πολύ τον Θεό και βάλε στην ψυχή σου τον Παράδεισο. Αγάπησε τους πλησίον στο όνομα του θεού, σαν τέκνα του θεού, αρνούμενος τον εαυτό σου σύμφωνα με την εντολή του Θεού και όλοι θα είναι φίλοι σου. Όποιος αγαπά τον εαυτό του, εκείνος δεν μπορεί να αγαπά τον Θεό και δεν μπορεί να υπηρετήσει τον πλησίον του με αυταπάρνηση.

Όλες οι αμαρτίες προέρχονται από την αγάπη στον εαυτό μας. Αρχή κάθε καλού είναι να αρνηθείς τον εαυτό σου, να σταυρώσεις τη σάρκα με τα πάθη, να υπομείνεις τις θλίψεις, τις προσβολές και τις συμφορές. Οι αμαρτίες καθαρίζονται με τη μετάνοια, τα δάκρυα και την υπομονή στις αδικίες «εν πνεύματι πραότητος». Γι’ αυτό μη κάμπτεσαι από τις αδικίες, μη στερείς τον εαυτό σου από τα στεφάνια, μη φεύγεις από τη θεραπεία της ψυχής σου. Όποιος δικαιολογείται και προσπαθεί να αποδείξει το δίκιο του και την αθωότητά του, ίσως μπορέσει να βρει αυτό το δίκιο. Όποιος αναζητεί ηρεμία, σ’ αυτόν δεν μπορεί να παραμείνει το Πνεύμα το Άγιο. Όπου θλίψη, εκεί και ο Θεός.

Η κυριότερη θυσία στον Θεό είναι «πνεύμα συντετριμμένον, καρδίαν συντετριμμένην και τεταπεινωμένην ο Θεός ουκ εξουδενώσει». Η ταπείνωση αποκτάται με βαριούς κόπους, με υπομονή στη δυστυχία, στις αρρώστιες, στις αδικίες και τη φτώχεια. Υπομένοντας εξωτερικά τις θλίψεις, στην ψυχή θα έχεις παρηγοριά από το πνεύμα του Θεού.

Το να δείχνεις αγάπη στον πλησίον , να τον διακονείς, είναι ανώτερο από τον κανόνα της προσευχής και τις μετάνοιες. Ακολουθείς τους λογισμούς; Εδώ βρίσκεται η αρχή της αμαρτίας. Κάθε υπηρεσία κάνε την ως διακόνημα από τον Θεό, χωρίς γογγυσμό. Αγάπησε πολύ την προσευχή, τη νηστεία, την ευσπλαχνία . Αυτά ανοίγουν τους ουρανούς.

Κανένα μην κατακρίνεις και δεν θα κατακριθείς . Κρίνοντας τον πλησίον σου, διαγράφεις τον εαυτό σου από το Βιβλίο της Ζωής και δεν βλέπεις τις αμαρτίες σου, γιατί τις κρύβει ο διάβολος. Συχνά νήστευε, μελέτα τον λόγο του Θεού και πνευματικά βιβλία γιατί σ’ αυτά βρίσκεται η πηγή της ζώσης πίστεως. Να έχεις πνευματικό καθοδηγητή, να αγαπάς την αποκάλυψη των λογισμών σου και τότε άνετα θα αποκτήσεις τη Βασιλεία των Ουρανών.

Από το βιβλίο: Στάρετς Σάββας ο Παρηγορητής, εκδ. Αθως

Πηγή: Εις δόξαν Θεού

Η ειρήνη του Χριστού

Χριστός ἐστιν ἡ εἰρήνη ἡμῶν, ὁ ποιήσας τὰ ἀμφότερα ἓν καὶ τὸ μεσότοιχον τοῦ φραγμοῦ λύσας, τὴν ἔχθραν, ἐν τῇ σαρκὶ αὐτοῦ τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας, ἵνα τοὺς δύο κτίσῃ ἐν ἑαυτῷ εἰς ἕνα καινὸν ἄνθρωπον ποιῶν εἰρήνην, καὶ ἀποκαταλλάξῃ τοὺς ἀμφοτέρους ἐν ἑνὶ σώματι τῷ Θεῷ διὰ τοῦ σταυροῦ, ἀποκτείνας τὴν ἔχθραν ἐν αὐτῷ· καὶ ἐλθὼν εὐηγγελίσατο εἰρήνην ὑμῖν τοῖς μακρὰν καὶ τοῖς ἐγγύς, ὅτι δι' αὐτοῦ ἔχομεν τὴν προσαγωγὴν οἱ ἀμφότεροι ἐν ἑνὶ Πνεύματι πρὸς τὸν πατέρα. ἄρα οὖν οὐκέτι ἐστὲ ξένοι καὶ πάροικοι, ἀλλὰ συμπολῖται τῶν ἁγίων καὶ οἰκεῖοι τοῦ Θεοῦ, ἐποικοδομηθέντες ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τῶν ἀποστόλων καὶ προφητῶν, ὄντος ἀκρογωνιαίου αὐτοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐν ᾧ πᾶσα ἡ οἰκοδομὴ συναρμολογουμένη αὔξει εἰς ναὸν ἅγιον ἐν Κυρίῳ· ἐν ᾧ καὶ ὑμεῖς συνοικοδομεῖσθε εἰς κατοικητήριον τοῦ Θεοῦ ἐν Πνεύματι. (Εφεσ. β' 14-22)

Η ειρήνη του Χριστού
Ο Απόστολος [ενν. της Κυριακής ΙΓ' Λουκά] μάς μιλάει για την ειρήνη του Χριστού, την ειρήνη της αγάπης, την ειρήνη του Σταυρού του· την ειρήνη εκείνου που ήλθε για να αποκαταστήσει την ειρήνη ανάμεσα στον Θεό Πατέρα και τον αυτοεξορισμένο από την πατρική αγάπη άνθρωπο. Επί αιώνες φαινόταν ακατάλυτο «το μεσότειχον της έχθρας», καθώς φύλακας και φρυκτωρός του ήταν ο διάβολος, που επιχαίρει όταν λείπει η ειρήνη από τις καρδιές των ανθρώπων. Ο Θεός της ειρήνης, όμως, καθώς ψάλλουμε ήδη στις καταβασίες της μεγάλης εορτής που πλησιάζει, ονομάζει παιδιά του όλους τους ειρηνοποιούς αυτού του κόσμου, και προχωρεί ακόμη περισσότερο μακαρίζοντας τους πράους, τους ανθρώπους δηλαδή που τους χαρακτηρίζει η πραότητα, η μητέρα της ειρήνης, και αποκαλώντας τους κληρονόμους της γης. Όχι βεβαίως τυχαία· σύμφωνα με τη λογική του κόσμου, αν ψάξουμε όλα τα είδη του πολέμου, είτε μεταξύ λαών, είτε σε διαπροσωπικό επίπεδο, πάντοτε επικρατεί ο νόμος του ισχυρότερου, το μεγάλο και δυνατό ψάρι τρώει το μικρό και αδύναμο, η φωτιά και το σίδερο νικούν και κατακυριεύουν έθνη και εδάφη, ανθρώπους και συνειδήσεις. 

Ο Χριστός επομένως κομίζει μια διαφορετική ειρήνη, που ξεκινά από την καρδιά των ανθρώπων και απλώνεται παντού· την ειρήνη των γνήσιων τέκνων του Θεού, που δεν χωρίζεται από τον ίδιο τον Χριστό. Ο Χριστός, η αγάπη δηλαδή, είναι το κριτήριο, και η αγάπη του δεν γνωρίζει την αδικία, δεν ανέχεται την υποκρισία, δεν επιχαίρει για τον πόνο του αδελφού, αλλά αντίθετα αγωνιά για την περιπέτεια, τον πόνο και τη δυστυχία του.

Η μόνη λύση
Να λοιπόν τι λείπει από τις καρδιές των διαπραγματευτών και των μάγων της ειρήνης, με αποτέλεσμα το αυθεντικό αυτό αγαθό να έχει γίνει τόσο δυσεύρετο. Ο άνθρωπος που αγαπά τον Χριστό είναι κατεξοχήν ειρηνικός και ειρηνοποιός· ο άνθρωπος που αγαπά τον Χριστό δεν έχει εχθρούς. Εχθρεύεται και μισεί την αμαρτία, αυτό δηλαδή που τον χωρίζει από τον Θεό και τον συνάνθρωπό του. Εργάζεται επομένως ώστε να εξαλείφεται ό,τι τον χωρίζει από τον Θεό και την εικόνα του, και αυτή είναι ουσιαστικά η εργασία της ειρήνης. Εάν λοιπόν ποθούμε πραγματικά την ειρήνη στον κόσμο και τη ζωή μας δεν έχουμε παρά να αγαπήσουμε λίγο περισσότερο τον Χριστό.

Αρχιμ. Α.Α.

Πηγή: Φωνή Κυρίου, έκδ. Αποστολικής Διακονίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρ. φύλ. 48 (3052), 27/11/2011

Στη θάλασσα της πίστης

Εγώ ειμί

Μετά την τελευταία πέτρα,

το βάδισμα πάνω στη θάλασσα της πίστης.

Εκεί, ο καθένας

και οι δισταγμοί του.

Όμως, «θαρσείτε».

Αυτός, μετά τον χορτασμό,

«περιπατών

επί της θαλάσσης»,

έρχεται.

Ενάντιος ο άνεμος

αλλά «μη φοβείσθε».

Ώρα «τετάρτη δε

φυλακή της νυκτός».

Μια νύχτα λευκή,

σαν την αγρύπνια

της φωτογραφίας.

Γεννάει φαντάσματα.

«Ελθέ».

Και εγώ, ολιγόπιστος,

σαν άλλος Πέτρος,

ανταποκρίνομαι

στο κάλεσμα Του.

Έπειτα, βυθίζομαι, κραυγάζοντας,

«Κύριε, σώσον με».

Νίκος Μανωλόπουλος

Πηγή: Σταυροδρόμι (19/8/2011)

«Παράλογη» υπακοή

 

Οι «παράλογες» εντολές του γέροντα αποκτούν νόημα αργότερα, όταν αποκαλύπτεται η αξία της υπακοής και της ταπείνωσης στην πνευματική ζωή. 

«Η υπακοή είναι μεγαλύτερη αρετή από τη νηστεία και την προσευχή!»

 

«Η ψυχή δεν πρέπει να συγχύζεται ούτε από τον έπαινο, ούτε από τον θυμό, ούτε από τις προσβολές.»

 

Περισσότερα στο απόσπασμα της ταινίας «Ψυχοφελείς Ιστορίες και Παραβολές», λευκορωσικής παραγωγής.

Μετάφραση: Ευγενία Τελιζένκο.
Υποτιτλισμός: Ενορία Ιερού Ναού Κοιμήσεως της Θεοτόκου 40 Εκκλησιών, Ιεράς Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης.

Πηγή: κανάλι Pankrestos

Η καρδιά μου ξεχειλίζει από ανείπωτη χαρά!

- Δεν καταλαβαίνω πάντοτε πώς μπορώ να είμαι βέβαιος ότι ζω σύμφωνα με το Άγιο Πνεύμα.
- Φίλε του Θεού, απάντησε ο Σεραφείμ, δεν υπάρχει τίποτε πιο εύκολο από αυτό. Σας έχω ήδη εξηγήσει με λεπτομέρεια πώς μπορεί ο άνθρωπος να βιώσει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος και πώς μπορεί να αναγνωρίσει την παρουσία της μέσα του. (Διάλογοι)

Ο Μοτοβίλοφ γίνεται σχεδόν φορτικός με τις επίμονες ερωτήσεις του. Όμως σιγά-σιγά φτάνουμε στο σημείο της κορύφωσης του διαλόγου όπου όλα ανατρέπονται:

Τότε ο πατέρας Σεραφείμ με έπιασε σφιχτά στους ώμους και μου είπε: Κοίταξε! Ζούμε και οι δύο -ακόμα και αυτή τη στιγμή που μιλάμε- με στην πληρότητα της χάρης του Αγίου Πνεύματος! Γιατί δεν με κοιτάζεις στα μάτια; Πατέρα, του είπα, δεν μπορώ να σας κοιτάξω. Τα μάτια σας αναβλύζουν ένα εκθαμβωτικό φως. Το πρόσωπό σας είναι πιο αστραφτερό από τον ήλιο! Τα μάτια μου καίνε σαν κάρβουνα! (Διάλογοι)

[...] Ο στάρετς δεν απαντά στις πιεστικές ερωτήσεις του νεαρού άνδρα με λόγια λογικά τεκμηριωμένα ή με θεολογικά επιχειρήματα για το τρισυπόστατο του Θεού. Γνωρίζει ότι η θεολογία δεν μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της σκέψης. Έτσι, λοιπόν, γίνεται φως για να δώσει στον μαθητή του να καταλάβει ότι και το Άγιο Πνεύμα είναι φως και ότι αυτός ο ταπεινός μοναχός ακτινοβολεί διότι μέσα του κατοικεί το Πνεύμα. [...]

Το φως που ακτινοβολεί μέσα από τον στάρετς είναι ένα φως «άκτιστο». Δεν έχει καμία σχέση με το φυσικό φως όπως αυτό του ήλιου και των αστεριών, ούτε όμως και με το τεχνητό φως που παράγεται με τον ηλεκτρισμό. [...] Το φως αυτό δεν σταματά να λάμπει, όμως τα σκοτεινά μάτια των αμαρτωλών δεν είναι ικανά να αντιληφθούν την παρουσία του και μόνο λίγοι μεγάλοι άγιοι καταφέρνουν διά της χάριτος να το αντικρίσουν. [...]

Αυτό το φως είναι ακριβώς το ίδιο με το φως της μέλλουσας βασιλείας, είναι το φως του ίδιου του Θεού.

- Τι αισθάνεστε τώρα; με ρώτησε ο πατέρας Σεραφείμ.
- Αισθάνομαι εξαιρετικά καλά!
- Όμως τι σημαίνει «καλά»;
- Αισθάνομαι τόση γαλήνη και ειρήνη στην ψυχή μου που δεν μπορώ να την περιγράψω με λέξεις.
- Φίλε του Θεού, είπε ο Σεραφείμ, αυτή είναι η ειρήνη για την οποία μιλούσε ο Κύριος στους μαθητές Του όταν τους έλεγε: «Σας δίνω τη δική μου ειρήνη, όχι του κόσμου» (Διάλογοι)

Σε αυτές τις τελευταίες στιγμές του διαλόγου το ουράνιο με το επίγειο συμπλέκονται διαρκώς. Ο Μοτοβίλοφ κατακλύζεται από άφατη ειρήνη. Όταν προσευχόμαστε για την ειρήνη, είτε για τον κόσμο, είτε στην Εκκλησία, για το περιβάλλον μας ή για την ψυχή μας, τότε επιβεβαιώνουμε την πίστη μας. Πιστεύουμε ότι ο Θεός, του οποίου η ειρήνη υπερβαίνει κάθε εμπόδιο, θα δεχτεί την παράκλησή μας αν και δεν γνωρίζουμε ποια συνέχεια θα δώσει σε αυτή. Η προσευχή μας, ακόμα κι εκείνη του Σεραφείμ, δεν μπορεί φυσικά να θέσει τέλος στους πολέμους που διεξάγονται στα πεδία των μαχών, στα μίση και στην απελπισία που κυριαρχεί στον κόσμο. Όμως με τον μοναχό του Σαρώφ η ειρήνη γίνεται μια απτή πραγματικότητα που μπορεί κανείς να τη νιώθει με το αίσθημα μιας ανείπωτης αφθονίας και ευτυχίας. 

- Όμως, ρώτησε ξανά ο πατέρας Σεραφείμ, τι άλλο αισθάνεστε εκτός από ειρήνη;
- Μια υπέροχη γαλήνη.
- Ναι... μας γεμίζει και τους δύο με μια μακαριότητα που δεν περιγράφεται με λέξεις. (Διάλογοι)

Μακάριοι οι καθαροί τη καρδία, ότι αυτοί τον Θεό όψονται. Αυτός είναι ο Θεός που έχει καθαρή και ταπεινή καρδιά. Είναι καιρός να διαλύσουμε μέσα μας την εικόνα ενός Θεού που τρομοκρατεί και ενός Πατέρα που μεταχειρίζεται βία που τόσο κακό έχουν προκαλέσει στη χριστιανική πίστη. Μπορούμε με τη σαρκική καρδιά μας να αισθανθούμε αυτή την πραότητα, την τρυφερότητα του Θεού.

- Και τι άλλο αισθάνεστε;

- Ολόκληρη η καρδιά μου ξεχειλίζει από ανείπωτη χαρά...

Ό,τι αγγίζει το Άγιο Πνεύμα το αναγεννά γεμίζοντάς το χαρά. Αν από αυτή τη στιγμή αισθανόμαστε μέσα μας αυτή τη γαλήνη, την αγαλλίαση και την ευτυχία τότε πώς θα είναι η χαρά που περιμένει στους ουρανούς όσους εδώ κάτω είναι δυστυχείς; Κι εσείς, φίλε του Θεού, έχετε χύσει πολύ δάκρυ στη ζωή σας πάνω σ' αυτή τη γη. Μπορείτε, λοιπόν, να νιώσετε από τώρα με ποια χαρά θα σας ανακουφίσει ο Κύριος! (Διάλογοι) 

Η πνευματική χαρά αποτελεί θείο δώρο. Και με αυτή αποφεύγουμε δύο σκοπέλους: από τη μια να βυθιστούμε σε μια περιδίνηση γοητευτικών αλλά ψεύτικων συναισθημάτων και από την άλλη να φορέσουμε ένα προσωπείο αυστηρότητας και βαθιάς σοβαρότητας. Ο μόνος Κύριος της χαράς μας, από τον οποίο κανείς δεν μπορεί να μας αρπάξει, είναι το Πνεύμα που αναγεννά μέσα μας τη χαρά. Η χριστιανική πίστη εξαπλώθηκε στον κόσμο με τέτοια ταχύτητα ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο: επειδή είναι φορέας ενός αισθήματος απερίγραπτης χαράς.

- Φίλε του Θεού, τι άλλο νιώθετε;
- Μια εξαιρετική ζεστασιά, αποκρίθηκα. Μια θέρμη όμοια με αυτή που νιώθει κανείς σε ένα θερμό λουτρό όταν τον τυλίγει ο θερμός αέρας. (Διάλογοι)

Μέσα σε ένα απόλυτα χειμωνιάτικο σκηνικό όπου το χιόνι πέφτει μέσα στο δάσος και καλύπτει τους ώμους των δύο ανδρών εκδηλώνονται απρόσμενα αισθήματα και πρώτο από όλα η θέρμη που νιώθει ο Μοτοβίλοφ. 

Μου είπατε μόλις ότι νιώθετε ζεστασιά όπως σε ένα ατμόλουτρο. Κι όμως κοιτάξτε γύρω σας! Βλέπετε; Το χιόνι που μας σκεπάζει ή αυτό που βρίσκεται κάτω από τα πόδια μας δεν λειώνει. Συνεπώς αυτή η ζεστασιά δεν βρίσκεται στην ατμόσφαιρα αλλά μέσα μας. Είναι αυτή ζεστασιά που μας ωθεί να ζητήσουμε το Άγιο Πνεύμα στην προσευχή μας όταν απευθυνόμαστε στον Θεό: «το Πνεύμα σου το Άγιον μη αντανέλης απ' εμού». (Διάλογοι)

Γονατισμένος στον βράχο του ο μοναχός είχε αντιμετωπίσει τόσο το παγερό κρύο του χειμώνα όσο και την καυτή ζέστη του καλοκαιριού. Μόνο η παρουσία του Πνεύματος μπορούσε να τον κάνει να αντέξει αυτές τις διακυμάνσεις της θερμοκρασίας. Ο ίδιος έλεγε ότι οι παλιοί αναχωρητές δεν φοβούνταν τη χειμωνιάτικη παγωνιά γιατί τους τύλιγε με «ζεστή γούνα» η χάρη του Αγίου Πνεύματος.

- Και η οσμή που αισθάνεστε, μοιάζει κι αυτή με αρωματικό λουτρό;
- Όχι, όχι καθόλου! Τίποτε πάνω στη γη δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτό το άρωμα.
- Φίλε του Θεού έχετε δίκαιο, τίποτε δεν συγκρίνεται με αυτό το άρωμα, την ευωδία του Αγίου Πνεύματος που μας περιβάλλει. Ποιο γήινο αντικείμενο θα μπορούσε να συγκριθεί μαζί του; (Διάλογοι)

[...] Ξαφνικά ο στάρετς αρχίζει να αναδίδει μια ευχάριστη οσμή που όμοιά της δεν υπάρχει στη γη, είναι το «αρωματικό του Αγίου Πνεύματος». Όλες οι ανθρώπινες αισθήσεις ενεργοποιούνται για να τον οδηγήσουν στην κατά το Άγιο Πνεύμα ζωή. Η εν Χριστώ ζωή βρίσκει στο πρόσωπό του το πλήρες νόημά της. Είναι η ζωή που δεν στηρίζεται σε λογικές υποθέσεις ούτε και στην ηθική των αρετών αλλά σε μια ταπεινή απλότητα που μεταβάλλει την ύπαρξη και παραδίδει το σώμα και το πνεύμα σε μια μεταμορφωτική δύναμη που αποτελεί πρόγευση της Βασιλείας των ουρανών.

Με τις λέξεις «Βασιλεία των ουρανών» ο Κύριος εννοούσε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ναι, πρόκειται για τη Βασιλεία που βρίσκεται ήδη μέσα μας και είναι η χάρη του Αγίου Πνεύματος εκείνη που μας φωτίζει και μας ζεσταίνει. Είναι η ίδια που αρωματίζει τον αέρα με τις μυρωδιές της, που τέρπει τις αισθήσεις μας με ουράνιες ηδονές και ραίνει την καρδιά μας με ανείπωτη χαρά (Διάλογοι).

Η Βασιλεία των ουρανών βρίσκεται εντός μας (Λουκ. ιζ' 2). Με τη λέξη Βασιλεία ο Κύριος, όπως μας λέει ο στάρετς, εννοούσε τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Σε μια παλαιότερη εκδοχή του «Πάτερ ημών» η φράση «ελθέτω το Πνεύμα σου το Άγιο» βρισκόταν στη θέση του «ελθέτω η Βασιλεία σου» που λέμε σήμερα. Το βασίλειο αυτό είναι η χάρη του Αγίου Πνεύματος που περιέβαλε τους δύο άνδρες στη μέση του δάσους με πραότητα και ειρήνη ενώ γέμιζε τις καρδιές τους με απερίγραπτη χαρά.

Η εμπειρία που έζησε ο Μοτοβίλοφ δεν ήταν παραίσθηση αλλά πρόγευση της μεταμόρφωσης ολόκληρου του ανθρώπου στον μέλλοντα κόσμο. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία εδώ είναι η συμμετοχή όλων των αισθήσεων. Δεν έχουν νεκρωθεί, ούτε έχουν αντικατασταθεί από ένα νέο αισθητήριο όργανο, έχουν μεταμορφωθεί, δηλάδή έχουν υψωθεί σε ένα καινούργιο τρόπο λειτουργίας. Η χάρη που γίνεται αντιληπτή ως ειρήνη, ευτυχία, θέρμη, φως και ευωδία προαναγγέλλει την κατάσταση των αισθήσεων στη νέα ζωή. [...]

Είχε έρθει πλέον ο καιρός ο μυστικός διάλογος που είχε για χρόνια ο στάρετς με το θείο να συνεχιστεί δημοσίως και αυτό έγινε με τη διαμεσολάβηση του Μοτοβίλοφ. Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να γνωρίσουν ότι είναι ικανοί να λάβουν χωρίς διακρίσεις την κλήση της ένωσης με τον Θεό η οποία δεν προορίζεται αποκλειστικά για εκείνους που διαλέγονται μέρα και νύχτα με τον Θεό αλλά μπορεί να καλλιεργηθεί επίσης από εκείνους που ζουν στον κόσμο, παντρεμένοι ή όχι, και έχουν τις ιδιαίτερες ασχολίες τους. [...] 

Όσο για τη μεταξύ μας διαφορά -εγώ είμαι μοναχός, εσείς λαϊκός- μην ανησυχείτε καθόλου. Το μόνο που απασχολεί τον Θεό είναι η ειλικρινής πίστη σε Εκείνον και τον Υιό Του τον ομοούσιο. Αυτή η απλή πίστη ανταμείβεται από τους ουρανούς με τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Ο Θεός θέλει μια καρδιά γεμάτη με αγάπη για Εκείνον και τον πλησίον. Αυτός είναι ο θρόνος που θέλει να κάθεται ο Θεός και πάνω σε αυτόν λαμπρύνεται το μεγαλείο της ουράνιας δόξας Του. (Διάλογοι)

Πηγή: π. Μιχαήλ Ευδοκίμωφ, «Είδα τις ακτίνες του φωτός...»: Ο Άγιος Σεραφείμ του Σαρώφ και ο έσω άνθρωπος, εκδ. «Εν πλω», Αθήνα: 2010, σ. 129-151.