Η προσευχή και η αγάπη ζουν σε συνεργασία μεταξύ τους

«Ἰδοὺ δέδωκα πρὸ προσώπου σου σήμερον τὴν ζωήν καὶ τὸν θάνατον, 

τὸ ἀγαθὸν καὶ τὸ κακόν... τὴν εὐλογίαν καὶ τὴν κατάραν· 

ἔκλεξαι τὴν ζωὴν...» (Δευτ. λ' 15, 19)

Στην προσευχή «Κύριε, ελέησον» απλώνεσαι προς την ελευθερία γιατί ο Κύριος είναι ελεύθερος από το παροδικό, είναι απεριόριστος. Το απλωμένο σου χέρι δεν σταματάει σ' ένα φευγαλέο φαινόμενο. Πιάνει αυτό που υπάρχει πάντοτε και παντού, το αιώνιο. Έτσι απελευθερώνεται η ελπίδα σου από την ύλη τη δεμένη με τον χώρο και τον χρόνο. Χωνεύεις στην παροδική σου αναπνοή το αιώνιο και το μόνιμο. Όταν όμως λες «ελέησόν με», θέτεις τον εαυτό σου σε εξάρτηση. Τον εξαρτάς όχι από γήινες, αλλά από ουράνιες σχέσεις.

Παρακαλείς για έλεος γιατί συνεχώς παρεκκλίνεις ξανά και ξανά από τα ουράνια, από τον Κύριο, για να υποκύψεις στην υπακοή των γήινων, στην παροδική ηδονή, μια ηδονή που σου δίνει μια τυχαία ευχαρίστηση, που όμως τη διαδέχεται η ανοστιά, η πίκρα και η αηδία. Και όσο περισσότερο ασχολείσαι μ' αυτήν, τόσο πιο πολύ ανακαλύπτεις στο βάθος την αναξιοπιστία της. Θέλεις να απελευθερωθείς απ' αυτήν, θέλεις να αποδεσμευθείς από το δέσιμό σου με την αναξιοπιστία της. Γι' αυτό και παρακαλείς: «Ελέησόν με». Γρήγορα παρατηρείς, ότι αυτή η προσευχή σε βοηθάει στην προσπάθειά σου. Τότε ξυπνάει μέσα σου η αγάπη στον Κύριο που σου δίνει τη βοήθεια. Κι η αγάπη αυτή, αυξάνει σιγά-σιγά.

Τώρα η προσευχή σου και η αγάπη σου ζουν σε συνεργασία μεταξύ τους. Όσο πιο πολύ προσεύχεσαι, τόσο πιο πολύ αγαπάς. Και όσο πιο πολύ αγαπάς, τόσο πιο πολύ προσεύχεσαι. Τι αγαπάς; Ποιον; Αγαπάς Αυτόν που σου δίνει την προσευχή, αφού η προσευχή σε οδηγεί κοντά Του.

πηγή: Τίτο Κολλιάντερ (2006), Κουβεντιάζοντας με τον πόνο, εκδ. «Ακρίτας», 36-37.

Η ευγνωμοσύνη μας προς τους αθέους!

Τα βιβλία που διατυπώνουν αθεϊστικές απόψεις βρίσκονται σήμερα στην κορυφή της λίστας των ευπώλητων, ενώ όλο και περισσότεροι είναι οι αναγνώστες που φαίνεται ότι τα προτιμούν. Όσοι διαφωνούν προσπαθούν να πολεμήσουν το επιστημονικό δόγμα με το θρησκευτικό δόγμα. Ίσως, όμως, θα ήταν προτιμότερο να επικαλεσθούν την εμπειρία του ζωντανού Θεού, η οποία μπορεί να μην επιδέχεται απόδειξη, για όσους όμως αφιερώνουν τη ζωή τους σ' αυτήν είναι αδιάψευστη και αδιαμφισβήτητη. (...)

Η όλη συζήτηση μεταξύ αυτού που ονομάστηκε "νέο-αθεϊσμός" και της παραδοσιακής Χριστιανοσύνης χρειάζεται κάποιες βασικές παρατηρήσεις. Πρώτον, είναι σαφές ότι ο κόσμος είναι απείρως πολυπλοκότερος απ' όσο οι επιστήμονες ή οι θεολόγοι μπορούν να φανταστούν, και πολύ περισσότερο να περιγράψουν. Από την αλληλεπίδραση μεταξύ ύλης και ενέργειας μέχρι την ποικιλία των μυστικών εμπειριών, η πραγματικότητα στην πληρότητά της απλώς δεν μπορεί να γίνει αντιληπτή, είτε από τον ανθρώπινο νου είτε από τη θρησκευτική διαίσθηση. Να γιατί οι μεγάλοι θεολόγοι της Εκκλησίας πάντοτε υποστήριζαν ότι ο Θεός είναι πέρα απ' την ύπαρξη, πέρα από κάθε αντίληψη που θα μπορούσαμε να έχουμε γι' Αυτόν (εξ ου και η σημασία της Ορθόδοξης "αποφατικής θεολογίας", η οποία μόνη οδηγεί στην αληθινή γνώση του Θεού).

Και τότε, γίνεται φανερό ότι οι άθεοι, εξ ορισμού, αρνούνται κάτι για το οποίο δεν γνωρίζουν τίποτε. Υποθέτουν, λανθασμένα, ότι αν αυτοί δεν έχουν επαληθεύσιμη γνώση περί του Θεού, δεν μπορεί να έχει και κανένας άλλος. Αυτό το συμπέρασμα θεμελιώνεται στην πεποίθηση ότι η γνώση μπορεί να αποκτηθεί μόνο μέσα από την επιστημονική έρευνα. Και πράγματι, η επιστήμη είναι το μοναδικό μέσον για να καταλάβουμε την εμπειρική πραγματικότητα. Το ζήτημα όμως είναι ότι, εμπειρική, υπάρχει μία Πραγματικότητα, στην οποία δεν έχει πρόσβαση η ορθολογική, επιστημονική έρευνα. Ωστόσο, και αυτή η Πραγματικότητα μπορεί να γίνει γνωστή ακόμη και μεθεκτή από τον άνθρωπο εκείνο που την προσεγγίζει με έναν συγκεκριμένο τρόπο, με μια συγκεκριμένη προοπτική και διάθεση.

Πράγματι, αυτόν τον θεό που οι άθεοι αρνούνται, ίσως θα έπρεπε να τον αρνούνται και οι ενσυνείδητοι Χριστιανοί -να τον απορρίπτουν ως σκέτη καρικατούρα. (...)

Αληθινά, δεν θα έπρεπε καθόλου να μας προβληματίζει το γεγονός ότι αυτοί οι "νέο-άθεοι" αποκτούν δημοσιότητα, έστω κι αν το κίνητρο πίσω από κάποια έργα τους είναι να δημιουργήσουν σκάνδαλο, να "σπάσουν" τα ταμπού και να δρέψουν τα κέρδη. Στην πραγματικότητα, θα έπρεπε να νιώθουμε ευγνωμοσύνη για την απήχηση που έχουν. Μας αναγκάζουν να κάνουμε μια γερή και εις βάθος έρευνα για το ποια είναι η δική μας αντίληψη για τον Θεό και να αναρωτηθούμε μήπως αυτή η αντίληψη, αυτή η πολύτιμη εικόνα που κάποτε κρατάει από τα παιδικά μας χρόνια, είναι "πολύ μικρή" για Κείνον. Και αν κάτι τέτοιο συμβαίνει, τότε άθελά μας τοποθετούμαστε στο στρατόπεδο των απίστων. Ευθυγραμμιζόμαστε με τους κατ' εξοχήν αθέους, τους οποίους απορρίπτουμε. Διότι, στην περίπτωση αυτή, πιστεύουμε σ' ένα θεό ή σε κάποιους θεούς δικής μας κατασκευής μάλλον παρά στον Θεό που αποκαλύπτει τον Εαυτό Του εν Χριστώ Ιησού ως Δημιουργό και Λυτρωτή. "Ούτος εστιν ο αληθινός Θεός και αιώνιος ζωή" μας λέει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης (Α' Ιω. 5:20), ο οποίος ενσαρκώνει άπειρη δύναμη και δόξα, φιλανθρωπία και αγάπη.

π. Ιωάννης Μπρεκ, Στα χέρια του Θεού: Κείμενα πίστης και ελπίδας,
εκδ. Εν πλω, σ. 111-17

Ο βασιλιάς και ο ασκητής

Ο Χριστός είναι η Μεγάλη Απόκριση σε όλες τις απορίες· όλα ξηγούνται, φωτίζουνται, μπαίνουν σε τάξη, κι η ψυχή ησυχάζει. Ρωτάει, αγωνιάει, χάνει το δρόμο του, απελπίζεται μονάχα ο άπιστος.

Ύστερα από λίγες μέρες, στο Άγιον Όρος, ένας ασκητής μεσοπάλαβος, έξαλλος, σκαρφαλωμένος σε μια σπηλιά απάνω από τη θάλασσα, μου 'πε ένα λόγο και με αποστόμωσε.
-Έχασες το μυαλό σου, δυστυχισμένε, του 'πα για να τον πειράξω.
 Κι αυτός γέλασε:
-Έδωκα το μυαλό μου, είπε, και πήρα το Θεό· πάει να πει: έδωκα μια κάλπικη πεντάρα κι αγόρασα τον Παράδεισο. Τι λες, τέκνον μου, ψώνισα καβαλάρης;

Σώπασε μια στιγμή, και σε λίγο:
-Να σου πω και τούτο, για να ξέρεις, είπε. Μια φορά ήταν ένας μεγάλος βασιλιάς, όμορφος, φαγάς, γλεντζές, με 365 γυναίκες στο χαρέμι του. Κάποτε πήγε σ' ένα μοναστήρι, είδε έναν ασκητή:
«Πόσο μεγάλη η θυσία που κάνεις!» του 'πε και τον κοίταξε με συμπόνια.
«Εσένα η θυσία είναι πιο μεγάλη, βασιλιά μου», του αποκρίθηκε ο ασκητής.
«Πώς αυτό; - Γιατί εγώ απαρνιέμαι τον εφήμερο κόσμο, ενώ εσύ τον αιώνιο.»

Νίκου Καζαντζάκη (2009), Αναφορά στον Γκρέκο, εκδ. Καζαντζάκη, σ. 199