Σφραγίς δωρεάς Πνεύματος Αγίου

ΧΡΙΣΜΑ: ΤΟ ΞΕΧΑΣΜΕΝΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ

Ας παραθέσουμε τήν εὐχή πού διαβάζεται στό μυστήριο τοῦ Χρίσματος, μόλις ὁ νεοφώτιστος βγεῖ ἀπό τήν κολυμβήθρα:

«Εὐλογητός εἶσαι, Κύριε, Θεέ Παντοκράτορα, πηγή τῶν ἀγαθῶν, ἥλιε δικαιοσύνης, πού ἔλαμψες σ' ἐκείνους πού ἦταν στό σκοτάδι φῶς σωτηρίας μέ τή φανέρωση τοῦ μονογενοῦς Σου Υἱοῦ καί Θεοῦ μας, καί χάρισες σ' ἐμᾶς τούς ἀνάξιους τή μακάρια κάθαρση μέ τό ἅγιο Βάπτισμα καί τόν θεϊκό ἁγιασμό μέ τό ζωοποιό Χρῖσμα. Σύ πού καί τώρα θέλησες νά ἀναγεννήσης τόν δοῦλο Σου τό νεοφώτιστο μέ νερό καί Πνεῦμα καί νά τοῦ δωρίσης τήν ἄφεση τῶν ἑκουσίων καί ἀκουσίων ἁμαρτημάτων του, Σύ λοιπόν, Δέσποτα, εὔσπλαγχνε παμβασιλέα, χάρισέ του καί τήν σφραγῖδα τῆς δωρεᾶς τοῦ ἁγίου καί παντοδυνάμου καί προσκυνητοῦ Σου Πνεύματος, καί τήν μετάληψη τοῦ Ἁγίου Σώματος καί τοῦ Τιμίου Αἵματος τοῦ Χριστοῦ Σου. Φύλαξέ τον στόν δικό σου ἁγιασμό, στερέωσέ τον στἠν Ὀρθόδοξη πίστη, σῶσε τον ἀπό τόν πονηρό καί ἀπό ὅλα τά τεχνάσματά του, καί διατήρησε τήν ψυχή του μέ τόν σωτήριο φόβο σου σέ ἁγνότητα καί ἁγιότητα, ὥστε νά Σοῦ γίνεται ἀρεστός μέ κάθε ἔργο καί λόγο, καί νά γίνη γιός καί κληρονόμος τῆς ἐπουράνιας Βασιλείας Σου, διότι Σύ εἶσαι ὁ Θεός μας, Θεός πού ἐλεεῖς καί σώζεις, καί σέ Σένα ἀναπέμπουμε δόξα, στόν Πατέρα καί στόν Υἱό καί στό Ἅγιο Πνεῦμα, τώρα καί πάντοτε καί στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.»

Καί ὁ ἱερέας χρίει μέ ἅγιο μῦρο τό μέτωπο, τό στόμα, τούς κροτάφους, τό στῆθος, τά χέρια, τά πόδια, τήν πλάτη τοῦ νεοφωτίστου. 

Στήν ἀρχαία Ἐκκλησία ἦταν ἔντονη ἡ συνείδηση τῆς ἀνάγκης γιά τή λήψη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὡς ἀπόλυτη προϋπόθεση προκειμένου κάποιος νά εἶναι πραγματικός χριστιανός (σήμερα δυστυχῶς μόνο οἱ "χαρισματικοί" αἰσθάνονται αὐτή τήν ἀνάγκη): «Ἐνῶ ἦταν στήν Κόρινθο ὁ Ἀπολλώς, ὁ Παῦλος ἔφθασε στήν Ἔφεσο καί βρίσκοντας κάποιους μαθητές τούς ρώτησε: "Λάβατε Πνεῦμα Ἅγιο ὅταν πιστεύσατε;" Καί αὐτοί τοῦ εἶπαν: "Μά, ἀκόμα δέν ἀκούσαμε πώς ὑπάρχει Ἅγιο Πνεῦμα". Τότε τούς λέγει: "Σέ τί βαπτισθήκατε;" Καί αὐτοί ἀπάντησαν: "Εἰς τό βάπτισμα Ἰωάννου". Καί ἀπαντᾶ ὁ Παῦλος: "Ὁ Ἰωάννης βάπτισε βάπτισμα μετανοίας, λέγοντας στό λαό νά πιστέψουν αὐτόν πού ἔρχεται μετά ἀπ' αὐτὀν, δηλαδή στόν Ἰησοῦ Χριστό". Ὅταν ἄκουσαν αὐτό βαπτίσθηκαν στό ὄνομα τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ. Καί ἀφοῦ τοποθέτησε ὁ Παῦλος τά χέρια του πάνω τους ἦλθε τό Ἅγιο Πνεῦμα σ' αὐτούς καί μιλοῦσαν γλῶσσες καί προφήτευαν.» (Πράξ. ιθ' 1-6).

Ἐξ ἄλλου μία ἄλλη εὐχή σημαντική γιά τό θέμα μας εἶναι ἐκείνη πού διαβάζεται κατά τόν καθαγιασμό τοῦ ἁγίου μύρου στό πατριαρχεῖο καί ἡ ὁποία εἶναι ἡ ἑξῆς: «Ἀνάδειξέ το, μέ τήν ἐπιφοίτηση τοῦ Ἁγίου καί προσκυνητοῦ Σου Πνεὐματος, ἔνδυμα ἀφθαρσίας καί σφραγῖδα τελειοποιό, πού ἐντυπώνει σ' ἐκείνους πού δέχονται τό θεῖο λουτρό Σου τήν θεϊκή Σου ὀνομασία καί τοῦ μονογενοῦς Σου Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὥστε νά εἶναι μπροστά Σου γνωστοί, οἰκεῖοι καί συμπολίτες, δοῦλοι δικοί Σου, ἁγιασμένοι σέ ψυχή καί σῶμα, ἀπαλλαγμένοι ἀπό κάθε κακία καί λυτρωμένοι ἀπό κάθε ἁμαρτία, καί νά ἀναγνωρίζωνται φορώντας τό ἔνδυμα τῆς ἄχραντης δόξας Σου, μέ τό ἅγιο αὐτό σημάδι, ἀπό τούς ἁγίους Ἀγγέλους καί Ἀρχαγγέλους καί ἀπό ὅλες τίς ἐπουράνιες δυνάμεις, νά προκαλοῦν δέ φόβο σέ ὅλους τούς πονηρούς καί ἀκάθαρτους δαίμονες· ὥστε νά εἶναι λαός περιούσιος, βασιλικό ἱερατεῖο, ἅγιο ἔθνος, σφραγισμένοι μέ αὐτό τό ἄχραντο Μυστήριό Σου, καί νά φέρουν τόν Χριστό Σου μέσα στήν καρδιά τους, ὥστε νά εἶναι κατοικία Σοῦ τοῦ Θεοῦ καί Πατέρα ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι.»

Ἀπό τίς δύο εὐχές πού παρέθεσα φαίνεται ὅτι κατά τό Μυστήριο τοῦ Χρίσματος λαμβάνουν χώρα θαυμαστά γεγονότα, ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στόν βαπτισθέντα. Οὐσιαστικά, μέ τό Μυστήριο τοῦ Χρίσματος πραγματοποιεῖται ἡ προφητεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἡ ὁποία ἔλεγε: «Μετά ἀπ' αὐτά θά ἔλθη ἐποχή πού θά ἐκχύσω τό Πνεῦμα Μου σέ κάθε ἄνθρωπο, καί οἱ γιοί καί οἱ θυγατέρες σας θά προφητεύσουν, καί οἱ γεροντότεροι θά λάβουν ἀποκάλυψη μέ ὄνειρα, καί οἱ νέοι σας θά δοῦν ὁράματα» (Ἰωήλ γ' 1). Περί αὐτῶν τῶν θαυμαστῶν σημείων θά μιλήσουμε ἀργότερα. Τό Μυστήριο, καί μάλιστα ἡ καθολικότητά του γιά ὅλους ἀνεξαιρέτως τούς πιστούς, ὑποσημαίνεται καί στήν προφητεία τοῦ Ἡσαΐα: «Καί ὁ Κύριος τῶν δυνάμεων θά παραθέση συμπόσιο πάνω στό ὄρος Σιών, ὅπου θά εὐφρανθοῦν, θά πιοῦν κρασί, θά χρισθοῦν μέ μύρο. Ἡ ἀπόφαση αὐτή εἶναι γιά ὅλα τά ἔθνη.» (Ἡσ. κε' 6-7). Ἡ νέα Σιών εἶναι ἡ Ἐκκλησία καί τό κρασί εἶναι ἡ Θεία Κοινωνία.

Πρόκειται γιά μονομερῆ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, χαριστική ἀποκλειστικά γιά τούς πιστούς; Εἶναι ἡ ὑπόλοιπη ἀνθρωπότητα ἀμέτοχη τῆς παρουσίας Του; Φυσικά ὄχι, ἐφ' ὅσον σέ ἐνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ὀφείλονται ἀκόμη καί οἱ φυσικοί νόμοι, συνεπῶς θά ἦταν παράλογο νά δρᾶ στά ἄψυχα καί νά λείπη ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ὁ Ἅγιος Μάξιμος μᾶς ἀπαντᾶ σ' αὐτό τό ἐρώτημα, συνδέοντας τήν παρουσία τοῦ Παρακλήτου μέ τήν ἀνθρώπινη φύση καθ' ἑαυτήν:

«Τό Πνεῦμα τό Ἅγιο δέν ἀπουσιάζει ἀπό κανένα ὄν, καί ἰδιαίτερα ἀπό ἐκεῖνα πού συμμετέχουν στόν λόγο. Διότι εἶναι στοιχεῖο συνεκτικό τῆς γνώσης τοῦ καθενός, ἀφοῦ ὡς Θεός καί Πνεῦμα Θεοῦ προχωρεῖ ἀνάμεσα ἀπό ὅλα μέ τή δύναμή Του προνοώντας, καί ἀνακινεῖ τό φυσικό λόγο τοῦ καθενός, καί ἔτσι ὁδηγεῖ σέ συναίσθηση ὅσων ἔπραξε ἐσφαλμένα ἔξω ἀπό τό νόμο τῆς φύσης αὐτόν πού αἰσθάνεται καί ἔχει προαίρεση πού ὑποχωρεῖ εὔκολα στήν ὑποδοχή τῶν ὀρθῶν λογισμῶν πού προκαλοῦνται ἀπό τή φύση. Καί πράγματι, βρίσκουμε πολλούς, καί ἀπό τούς ἐξαιρετικά βαρβάρους καί νομάδες, νά ἐκδηλώνουν αἰσθήματα καλοκαγαθίας καί ν' ἀθετοῦν τούς θηριώδεις νόμους πού ἐπικράτησαν ἀνέκαθεν σ' αὐτούς.»

Οἱ ἐνέργειες τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἶναι ποικίλες· μέ τό Χρῖσμα τίθενται σέ ἐφαρμογή οἱ ἁγιαστικές ἐνέργειες, κάτι πού ἀποτελεῖ προνόμιο τῶν πιστῶν. Μάλιστα, τό Μυστήριο αὐτό μᾶς παρέχει καί τήν ὀνομασία μας. «Δέν εἶναι κάτι τυχαῖο ὁ Χριστιανισμός. Μάθε τήν εὐγενική σου καταγωγή, διότι ἔχεις κληθῆ σέ βασιλικό ἀξίωμα, "γένος ἐκλεκτό, βασιλικό ἱερατεῖο, ἅγιο ἔθνος" (Α' Πέτρ. β' 9).  Διότι τό Μυστήριο τοῦ Χριστιανισμοῦ εἶναι ξένο πρός τόν κόσμο αὐτό.» (Αγιος Μακάριος).

Αὐτή ἡ ἰδιαίτερη τάξη τῶν πιστῶν προφητεύθηκε ἐπίσης στήν Παλαιά Διαθήκη, ἰδίως δέ ἡ πρόνοια καί ἡ φροντίδα τοῦ Θεοῦ γι' αὐτούς: «Πολλοί εἶναι ἐκεῖνοι πού ὀνομάσθηκαν χριστοί ἐπειδή χρίσθηκαν ἀπό τόν Θεό κατά διαφόρους τρόπους· ἄλλοι μέν χρίσθηκαν βασιλεῖς, ἄλλοι δέ προφῆτες, ὅσοι δέ λάβαμε τήν λύτρωση ἀπό τόν ἴδιο τόν Χριστό τόν Σωτῆρα ὅλων μας καί χρισθήκαμε μέ Ἅγιο Πνεῦμα, ἀποκτήσαμε τήν προσωνυμία τοῦ χριστοῦ. Ἔχει λεχθῆ λοιπόν στούς ψαλμούς γιά τούς παλιούς: "Μήν ἐγγίζετε τούς χριστούς μου" (Ψαλμ. ρδ' [104] 15), καί γιά μᾶς διά στόματος τοῦ Ἀββακούμ: "Ἐξῆλθες γιά τή σωτηρία τοῦ λαοῦ σου, νά σώσης τούς χριστούς σου" (3: 13)» (Άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας).

Πρόκειται γιά πραγματική ἐπιφοίτηση ὅπως κατά τήν Πεντηκοστή: «Ἀλλά καί σ' αὐτόν πού ἔχει ἁγιασθῆ μέ τήν ἱερότατη τελετή τῆς θείας γέννησης (Βαπτίσματος), ἡ τελειωτική χρίση τοῦ μύρου δωρίζει τήν ἐπιφοίτηση τοῦ θεαρχικοῦ Πνεύματος» (Περί εκκλησιαστικής ιεραρχίας). Ἡ ἀλλοίωση πού ἐπιφέρει στόν πιστό παριστάνεται χαρακτηριστικά ὡς μόνιμο ἐντύπωμα στήν καρδιά του: «Τό Πνεῦμα τό Ἅγιο, ὡς γλῶσσα τοῦ Θεοῦ καί Πατρός καί "κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου" (Ψαλμ. μδ' 2), ἀποτυπώνει τό σημεῖο τοῦ Χριστοῦ, ὄχι μέ χαρτί καί μελάνι ἀλλά μέ τό μῦρο τῆς χρίσεως, καί χαράζει στίς καρδιές τῶν πιστῶν σάν σέ καινούργιο βιβλίο τό σταυρό τοῦ Χριστοῦ, ὅπως εἶπε καί ὁ προφήτης: "Καί ἔγραψα τό νόμο μου στίς καρδιές τους" (Ἱερεμ. λα' 33)» (Άγιος Γερμανός Κωνσταντινουπόλεως).

Ποιητικά στήν Παλαιά Διαθήκη εἶχε ἀποδοθῆ μέ τήν ὑπέροχη φράση «Βάλε με σφραγῖδα στήν καρδιά σου» (Ἆσμα Ἀσμάτων η' 6), ὅπου ὁ ἐραστής Χριστός ἀπευθύνεται στήν ἀγαπημένη Του ψυχή. «Σφραγίς: εἶναι ἡ ἀποτύπωση πάνω μας Αὐτοῦ πού μᾶς κατέχει· εἶναι ἡ σφραγίς πού διατηρεῖ καί ὑπερασπίζεται πάνω μας τό πολύτιμο περιεχόμενο καί ἄρωμα Του·  εἶναι τό σημεῖον τῆς ὑψηλῆς καί μοναδικῆς μας κλήσης» (π. Αλέξανδρος Σμέμαν).

Ἕνας ἄλλος τρόπος νά ἀντιληφθοῦμε τή σπουδαιότητα τοῦ Μυστηρίου εἶναι νά κατανοήσουμε ὅτι πρόκειται γιά χειροτονία. Γράφει ὁ ἅγιος Νικόλαος Καβάσιλας: «Ἀφοῦ, λοιπόν, πήραμε τήν πνευματική μας ὕπαρξη καί γεννηθήκαμε μέ τόν τρόπο αὐτό (μέ τό Βάπτισμα), εἶναι φυσικό ν' ἀποκτήσουμε καί τήν κατάλληλη ἐνέργεια καί κίνηση. Αὐτή τήν ἐνέργεια καί κίνηση μπορεῖ νά μᾶς τή δώση τό μυστήριο τοῦ θειοτάτου μύρου. Καί πράγματι. Τό ἅγιο μῦρο δραστηριοποιεῖ τίς πνευματικές μας ἐνέργειες δυναμώνοντας στόν ἕνα αὐτήν, στόν ἄλλο τήν ἄλλη καί στόν τρίτο περισσότερες... Πρῶτα ὁ νόμος τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἔχριε καί τούς βασιλεῖς καί τούς ἱερεῖς μέ τόν ἴδιο τρόπο. Τώρα ὁ θεσμός τῆς Ἐκκλησίας ἀναδεικνύει βασιλεῖς ἐκείνους πού χρίονται με μῦρο, στούς δέ ἱερεῖς ἐπιθέτει τά χέρια τοῦ ἀρχιερέως καί εὔχεται τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τοῦτο θέλει νά δείξη ἀκριβῶς ὅτι καί τό ἕνα Μυστήριο καί τό ἄλλο, τῆς χειροτονίας, ὁδηγοῦν καί τά δύο στό ἴδιο ἀποτέλεσμα καί ἔχουν μέσα τους τήν ἴδια δύναμη.»

Ἴδιο ἀποτέλεσμα, ἴδια δύναμη! Εἶναι ἀνυπολόγιστη ἡ ἐκκλησιολογική σημασία αὐτῆς τῆς ἀλήθειας. Ἐκκλησία εἶναι πλέον ἡ ἐν Χριστῷ σύναξη τῶν χειροτονημένων! Ἡ ἀρχική παροχή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος γίνονταν μόνο ἀπό τούς ἀποστόλους καί ἀπό ἐπισκόπους. Γι' αὐτό τό λόγο τό ἅγιο μῦρο μπορεῖ νά ἁγιασθῆ μόνο ἀπό ἐπίσκοπο. Ἔτσι, παρά τό γεγονός πώς ἡ χρίση τελεῖται καί ἀπό τόν ἱερέα, ἐπέχει θέση χειροτονίας, τήν ὁποία φυσικά τελεῖ μόνο ὁ ἐπίσκοπος.

Μέ ἄλλα λόγια, μόλις ὁ βαπτισθείς ἐξέλθη ἀπό τήν κολυμβήθρα, ἔρχεται ἡ ὥρα τῆς χειροτονίας του. Δέχεται τήν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὥστε νά ἀναλάβη τό ἔργο τοῦ λαϊκοῦ, νά εἶναι μέλος τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ. «Ὅλες οἱ χειροτονίες στά βασικά δομικά λειτουργήματα τῆς Ἐκκλησίας (λαϊκοῦ, διακόνου, πρεσβυτέρου καί ἐπισκόπου) λαμβάνουν χώρα ἀπαραιτήτως μέσα στή Θ. Εὐχαριστία. Τό Βάπτισμα καί τό Χρῖσμα, πού εἶναι ἡ "χειροτονία" τῶν λαϊκῶν- γιατί λαϊκός δέν εἶναι, ὅπως συνήθως νομίζεται, ὁ μή χειροτονημένος, ἀλλά αὐτός πού μέ τό Βάπτισμα καί τό Χρῖσμα εἶναι τακτικό μέλος τῆς εὐχαριστιακῆς συνάξεως μέ ὅλα τά δικαιώματα καί τίς ὑποχρεώσεις πού αὐτό συνεπάγεται- αὐτά τά δύο Μυστήρια ἦταν ἑνωμένα μέ τήν Εὐχαριστία στήν ἀρχαία Ἐκκλησία, καί ἦταν ἀδιανόητα χωρίς αὐτήν, ὅπως καί οἱ χειροτονίες.» (Μητροπολίτης Περγάμου Ιωάννης)

Ἄν προσέξουμε τήν εὐχή τοῦ Χρίσματος πού εἴδαμε στήν ἀρχή, εἶναι αὐτό τό Μυστήριο πού καθιστᾶ δυνατή τή Θεία Κοινωνία. Αὐτή ἡ ξεχασμένη «λεπτομέρεια» μᾶς διασαφηνίζει, ὄχι μόνο τή σημασία τοῦ Χρίσματος, ἀλλά καί τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ἀφοῦ αὐτή λαμβάνει χώρα μόνο ἐνώπιον τῶν χαρισματούχων καί χειροτονημένων, καί ἐξ αἰτίας τους, καί πρός χάριν τους! 

πρωτοπρεσβύτερος Βασίλειος Θερμός

Πηγή: πρωτοπρεσβ. Βασίλειος Θερμός,Το ξεχασμένο Μυστήριο: Εκκλησιολογικές συνέπειες του Αγίου Χρίσματος, εκδ. Γρηγόρη.
Αποδελτίωση: Αναστάσιος (4/6/2012)

Τι μας χαρίζει το Άγιο Πνεύμα

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΤΙ ΔΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα εἶναι ὁ Θεός, τὸ τρίτο πρόσωπο τῆς Ἁγίας Τριάδος, παντοδύναμο ὅπως ὁ Πατέρας καὶ ὁ Υἱός. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα ζωογονεῖ, ἐμψυχώνει καὶ ἐνδυναμώνει τὰ πλάσματα. Αὐτὸ δίνει στὰ ζῶα τὴ ζωή, στοὺς ἀνθρώπους τὸ νοῦ καὶ στοὺς χριστιανοὺς τὴν ἀνώτερη ζωή, τὴν πνευματική. Αὐτὸ φωτίζει τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν βοηθάει νὰ μπεῖ στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δίνεται στὸν καθένα μας ὄχι σύμφωνα μὲ τὴν ἀξία τῶν καλῶν ἔργων του, ἀλλὰ δωρεάν, σύμφωνα μὲ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ, γιὰ τὴ σωτηρία του.

Στὴ συνέχεια θὰ δοῦμε τί χαρίζει στὸν ἄνθρωπο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. 

1. Ὅταν κατοικήσει μέσα στὸν ἄνθρωπο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, τοῦ δίνει πίστη καὶ φωτισμό. Χωρὶς Αὐτό, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει ἀληθινὴ καὶ ζωντανὴ πίστη. Χωρὶς τὸ φωτισμό Του, καὶ ὁ πιὸ σοφὸς καὶ μορφωμένος ἄνθρωπος εἶναι ὁλότελα τυφλὸς ὡς πρὸς τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν κτίση Του. Ἀπεναντίας, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μπορεῖ νὰ φωτίσει ἐσωτερικὰ καὶ τὸν πιὸ ἀμόρφωτο καὶ ἁπλοϊκὸ ἄνθρωπο, νὰ τοῦ ἀποκαλύψει ἄμεσα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τοῦ προσφέρει τὴ γλυκειὰ γεύση τῆς βασιλείας Του. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, αἰσθάνεται στὴν ψυχή του ἕνα ἀσυνήθιστο φῶς, ποὺ τοῦ ἦταν ὁλότελα ἄγνωστο μέχρι τότε. 

2. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα γεννάει στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου τὴν ἀληθινὴ ἀγάπη. Ἡ ἀληθινὴ ἀγάπη εἶναι σὰν μία καθαρὴ φωτιά, μία πηγὴ θερμότητας, ποὺ ζεσταίνει τὴν καρδιά. Εἶναι μία ρίζα, ποὺ βλαστάνει μέσα στὴν καρδιὰ ὅλα τὰ καλὰ ἔργα. Γιὰ τὸν ἄνθρωπο ποὺ ἔχει ζωογονηθεῖ ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ ἀγάπη, τίποτα δὲν εἶναι δύσκολο, φοβερὸ ἢ ἀδύνατο. Γι' αὐτὸν κανένας νόμος δὲν εἶναι βαρύς, καμιὰ ἐντολὴ δὲν εἶναι ἀνεφάρμοστη. Ὅλα του εἶναι εὔκολα.

Ἡ πίστη καὶ ἡ ἀγάπη, ποὺ χαρίζει στὸν ἄνθρωπο τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, εἶναι τόσο μεγάλα καὶ δυνατὰ ὄπλα στὰ χέρια του, πού, ἂν τὰ ἔχει, μπορεῖ εὔκολα, ἄνετα, μὲ χαρὰ καὶ γαλήνη νὰ βαδίσει τὸ δρόμο ποὺ βάδισε ὁ Χριστός. 

3. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δίνει ἀκόμα στὸν ἄνθρωπο δύναμη, γιὰ ν' ἀντιστέκεται στοὺς πειρασμοὺς τοῦ κόσμου. Ἔτσι, χρησιμοποιεῖ βέβαια τὰ ἐπίγεια ἀγαθά, ἀλλὰ σὰν περαστικὸς ταξιδιώτης, χωρὶς νὰ κολλάει σ' αὐτὰ τὴν καρδιά του. Ἀντίθετα, ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ὅσο μορφωμένος καὶ ἔξυπνος κι ἂν εἶναι, μένει πάντα δοῦλος καὶ αἰχμάλωτος τοῦ κόσμου. 

4. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δίνει στὸν ἄνθρωπο καὶ σοφία. Αὐτὸ τὸ βλέπουμε κατεξοχὴν στοὺς ἁγίους ἀποστόλους, πού, πρὶν λάβουν τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ἦταν ἀγράμματοι καὶ ἁπλοϊκοὶ ἄνθρωποι, ὕστερα ὅμως κανεὶς δὲν μποροῦσε ν' ἀντισταθεῖ στὴ σοφία καὶ τὴ δύναμη τοῦ λόγου τους.

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα χαρίζει σοφία ὄχι μόνο στὰ λόγια τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ στὶς πράξεις του. Ἔτσι, λ.χ., ἐκεῖνος ποὺ ἔχει μέσα του τὸ Πνεῦμα, πάντα θὰ βρεῖ τὸ χρόνο καὶ τὸν τρόπο νὰ φροντίσει γιὰ τὴ σωτηρία του, ἀκόμα καὶ μέσα στὸ θόρυβο τοῦ κόσμου. 

5. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα χαρίζει τὴν ἀληθινὴ χαρά, τὴν καρδιακὴ εὐτυχία καὶ τὴν ἀσάλευτη εἰρήνη. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ποτὲ δὲν μπορεῖ νὰ χαρεῖ ἀληθινά, νὰ εὐχαριστηθεῖ καθαρά, νὰ νιώσει τὴν εἰρήνη ποὺ γλυκαίνει τὴν ψυχή. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι κάπου κάπου χαίρεται. Μὰ ἡ χαρά του εἶναι στιγμιαία καὶ ὄχι καθαρή. Κάπου-κάπου διασκεδάζει. Μὰ οἱ διασκεδάσεις του εἶναι πάντα κενές, ἀνούσιες, καὶ μετὰ ἀπ' αὐτὲς τὸν κυριεύει μία ἀκόμα μεγαλύτερη στενοχώρια. Κάπου-κάπου εἶναι ἤρεμος. Μὰ ἡ ἠρεμία του δὲν εἶναι ἡ πνευματικὴ εἰρήνη, εἶναι νάρκη τῆς ψυχῆς. Καὶ ἀλίμονο σ' ἐκεῖνον ποὺ δὲν προσπαθεῖ καὶ δὲν θέλει νὰ ξυπνήσει ἀπ' αὐτὴ τὴ νάρκη! 

6. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δίνει καὶ τὴν ἀληθινὴ ταπείνωση. Ὁ ἄνθρωπος, ἀκόμα καὶ ὁ πιὸ γνωστικός, δὲν μπορεῖ νὰ γνωρίσει τὸν ἑαυτό του ὅσο πρέπει, ἂν δὲν ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Γιατί χωρὶς τὴ θεία βοήθεια, δὲν μπορεῖ νὰ δεῖ τὴν πραγματικὴ κατάσταση τῆς ψυχῆς του. Ἂν εἶναι τίμιος καὶ κάνει κανένα καλὸ στοὺς συνανθρώπους του, νομίζει πῶς εἶναι δίκαιος ἢ καί, σὲ σύγκριση μὲ τοὺς ἄλλους, τέλειος καὶ πῶς δὲν τοῦ χρειάζεται τίποτ' ἄλλο!

Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, ὅταν κατοικήσει μέσα μας, μᾶς ἀποκαλύπτει ὅλη τὴν ἐσωτερική μας φτώχεια καὶ ἀδυναμία. Καὶ ἀνάμεσα στὶς ἀρετές μας, προβάλλει ὅλες τὶς ἁμαρτίες μας, τὴν ἀμέλειά μας, τὴν ἀδιαφορία μας γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἄλλων, τὴν ἰδιοτέλειά μας ἀκόμα καὶ ἐκεῖ ποὺ φαινόμαστε μεγαλόψυχοι, τὴν παχυλὴ φιλαυτία μας ἀκόμα καὶ ἐκεῖ ποὺ ποτὲ δὲν τὴν ὑποπτευόμασταν. 

Κοντολογίς, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μας τὰ δείχνει ὅλα, ὅπως πραγματικὰ εἶναι. Καὶ τότε ἀρχίζουμε ν' ἀποκτᾶμε τὴν ἀληθινὴ ταπείνωση. Τότε ἀρχίζουμε νὰ χάνουμε τὴν ἐμπιστοσύνη μας στὶς δικές μας δυνάμεις καὶ ἀρετές. Τότε ἀρχίζουμε νὰ θεωροῦμε τὸν ἑαυτό μας χειρότερο ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Καὶ ταπεινωμένοι μπροστὰ στὸν Ἰησοῦ Χριστό, ἀρχίζουμε νὰ μετανοοῦμε εἰλικρινὰ καὶ νὰ ἐλπίζουμε μόνο σ' Ἐκεῖνον. 

7. Τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μᾶς διδάσκει, τέλος, τὴν ἀληθινὴ προσευχή. Κανένας δὲν μπορεῖ νὰ κάνει προσευχὴ πραγματικὰ εὐάρεστη στὸ Θεό, πρὶν λάβει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα. Γιατί ἂν ἀρχίσει νὰ προσεύχεται, χωρὶς νὰ ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, θὰ δεῖ τὸ νοῦ του νὰ μὴν μπορεῖ νὰ συγκεντρωθεῖ. Ἐπιπλέον, δὲν γνωρίζει, ὅπως πρέπει, οὔτε τὸν ἑαυτό του οὔτε τὶς ἀνάγκες του οὔτε τί νὰ ζητήσει οὔτε πῶς νὰ τὸ ζητήσει ἀπὸ τὸ Θεό. Καλὰ-καλὰ δὲν ξέρει οὔτε τί εἶναι ὁ Θεός. Ὅποιος, ὅμως, ἔχει μέσα του τὸ Ἅγιο Πνεῦμα, γνωρίζει τὸ Θεό, βλέπει ὅτι Αὐτὸς εἶναι ὁ Πατέρας του καὶ ξέρει πῶς νὰ Τὸν πλησιάσει, πῶς νὰ Τὸν παρακαλέσει καὶ τί νὰ Τοῦ ζητήσει. Οἱ σκέψεις του στὴν προσευχὴ εἶναι εὔτακτες, καθαρές, προσηλωμένες μόνο στὸν Κύριο. Ἕνας τέτοιος ἄνθρωπος μπορεῖ μὲ τὴν προσευχή του νὰ πετύχει τὰ πάντα, ἀκόμα καὶ βουνὰ νὰ μετακινήσει.

Νά, λοιπόν, τί χαρίζει τὸ Ἅγιο Πνεῦμα σ' ἐκεῖνον ποὺ Τὸ ἔχει λάβει. Βλέπετε ὅτι, χωρὶς τὴ βοήθεια καὶ τὴ συνέργεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, εἶναι ἀδύνατον ὄχι μόνο νὰ μποῦμε στὴν οὐράνια βασιλεία, ἀλλὰ κι ἕνα βῆμα νὰ κάνουμε στὸ δρόμο ποὺ ὁδηγεῖ ἐκεῖ. Γι' αὐτὸ εἶναι ἀπαραίτητο νὰ ποθοῦμε καὶ νὰ ζητᾶμε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα• εἶναι ἀπαραίτητο νὰ Τὸ ἀποκτήσουμε καὶ νὰ Τὸ ἔχουμε πάντα μέσα μας, ὅπως Τὸ εἶχαν οἱ ἅγιοι ἀπόστολοι.

Πηγή: Άγιος Ιννοκέντιος (Βενιαμίνωφ), Υπόδειξη του δρόμου προς τη βασιλεία των ουρανών Μετάφραση: Orthodox Fathers / Ἱερὰ Μονὴ Παρακλήτου Ὠρωποῦ Ἀττικῆς