Τρίτη 8 Μαΐου 2012

Έλα!


Έλα, σκοτάδι απλώνεται
Χριστέ μου, εσύ και μείνε κοντά μου,
Έλα και με ένα νεύμα σου,
φέρε Εσύ τη γαλήνη μες στην καρδιά μου.

Έλα σαν ήλιος σαν βροχή,
στην ταραγμένη μου ζωή
διώξε τα σύννεφα φανέρωσε τη μέρα.
Έλα και κράτα με σφιχτά
να μη φοβάμαι άλλο πια
μονάχα Εσύ μπορείς να δώσεις τη χαρά.


Τα λάθη Θεέ μου, αμέτρητα
οι πτώσεις πολλές, κακίες και πάθη.
Μα εσύ που είσαι φιλεύσπλαχνος,
σήκωσέ με ψηλά, να ζήσω ξανά



Δευτέρα 7 Μαΐου 2012

Όταν πιεις το ποτήρι της υπομονής μέχρι το κατακάθι...



ΔΙΚΑΙΟΣ ΙΩΒ Ο ΠΟΛΥΑΘΛΟΣ (6 Μαΐου)

Ο δίκαιος Ιώβ καταγόταν από την αρχαία πόλη Αυσίτιδα, που βρισκόταν στην Αραβία, κοντά στην σημερινή Δαμασκό. Είναι γνωστός για την θαυμαστή υπομονή του στους πειρασμούς και τις θλίψεις που αντιμετώπισε, καθώς επίσης γνωστή είναι και η φράση ιώβειος υπομονή, που δηλώνει την μεγάλη υπομονή στις δυσκολίες και τα λυπηρά της ζωής. Ευλογήθηκε πλούσια από τον Θεό με υλικά αγαθά, αλλά και διά της τεκνοποιΐας, αφού είχε επτά γυιους και τρεις θυγατέρες. Επέτρεψε όμως ο Θεός να πεθάνουν όλα μαζί τα παιδιά του, να χάσει όλα του τα υλικά αγαθά και στη συνέχεια να προσβληθεί από ανίατη ασθένεια, που ταλαιπωρούσε όλο του το σώμα. Οι πληγές του ήταν γεμάτες πύο, μύριζαν άσχημα και τον πονούσαν και γι’ αυτό τις έξυνε με ένα όστρακο καθισμένος «επί κοπρίας» μακριά από το σπίτι του και τους ανθρώπους. Όμως, παρά την μεγάλη του θλίψη και τον σωματικό του πόνο, συνέχισε να δοξολογεί τον Θεό. 

Στη γυναίκα του, που τον προέτρεψε να βλασφημήσει τον Θεό και να δώσει τέλος στην ζωή του, απάντησε: «γιατί μίλησες έτσι σαν μία ανόητη γυναίκα; εάν δεχθήκαμε τα αγαθά από τον Θεό, τα κακά δεν θα τα υπομείνουμε;». «Ο Κύριος έδωκεν, ο Κύριος αφείλετο· ως τω Κυρίω έδοξεν, ούτω και εγένετο· είη το όνομα του Κυρίου ευλογημένον εις τους αιώνας».

Κάποια στιγμή, βέβαια, συνομιλώντας με τους τρεις φίλους του που τον επισκέφθηκαν, λόγω του αβάσταχτου πόνου του, εξέφρασε κάποια παράπονα στον Θεό, αλλά μετενόησε και ο Θεός τον συγχώρεσε. Οι πειρασμοί έγιναν αφορμή να λάμψει η αρετή του Ιώβ και να ευλογηθεί περισσότερο απ’ ό,τι πριν τη δοκιμασία, αφού αξιώθηκε να δει τη δόξα του Θεού και να αποκτήσει άλλα παιδιά και περισσότερα αγαθά από όσα είχε προηγουμένως.

Ο βίος και η πολιτεία του πολυάθλου Ιώβ μας δίνουν την αφορμή να τονίσουμε τα ακόλουθα.
Πρώτον. Οι πειρασμοί δεν προέρχονται από τον Θεό, αλλά από τα πάθη, τα λάθη και τις αμαρτίες των ανθρώπων και από τον διάβολο. Ο Θεός είναι απείραστος και δεν πειράζει κανέναν. Επιτρέπει όμως τους πειρασμούς για να δοκιμασθεί η ελευθερία του ανθρώπου, για να αφυπνισθεί από τον λήθαργο της αμαρτίας και να υποκινηθεί στον αγώνα για την κάθαρση από τα πάθη, ούτως ώστε να μπορέσει να αποκτήσει κοινωνία με τον Θεό. Στους αγίους επιτρέπει ο Θεός τους πειρασμούς για να λάμψει η αρετή τους και για να καταστούν πρότυπα των πειραζομένων και παράδειγμα προς μίμηση.

Η υπομονή είναι δώρο του Θεού και δίδεται σε εκείνους οι οποίοι αγωνίζονται να την αποκτήσουν δείχνοντας υπομονή στους πειρασμούς και τις δυσκολίες της ζωής. Άλλωστε χωρίς την δύναμη και την Χάρη του Θεού κανείς δεν μπορεί να αντέξει τους πειρασμούς μέχρι το τέλος. Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει με όλα τα χαρίσματα τα οποία χορηγεί ο Θεός. Όσοι αγαπούν την προσευχή και προσπαθούν να προσεύχονται συνεχώς και αδιαλείπτως, αυτοί λαμβάνουν από τον Θεό το χάρισμα της αδιάλειπτης καρδιακής προσευχής. Σε εκείνους οι οποίοι έχουν ευαίσθητη καρδιά και προσπαθούν να δείχνουν αγάπη σε όλους, ιδιαίτερα δε στους πονεμένους, τους φτωχούς, τους ασθενείς κ.λπ., τους χορηγείται το χάρισμα της τέλειας αγάπης κ.ο.κ. Ο π. Παΐσιος έλεγε, με τον δικό του χαρακτηριστικό τρόπο, ότι προσευχόμαστε και παρακαλούμε τον Θεό να μας δίνει υπομονή, αγάπη, ταπείνωση, μετάνοια κ.λπ., και καλά κάνουμε. Αλλά πώς θα γίνει αυτό; Ο Θεός δεν είναι μπακάλης για να πάρει τη σέσουλα και να μας δώσει ένα κιλό υπομονή, ένα κιλό αγάπη, ένα κιλό ταπείνωση κ.λπ., αλλά επιτρέπει τους πειρασμούς, τις θλίψεις, τις δυσκολίες και τις αποτυχίες, για να ταπεινωθούμε, να δείξουμε υπομονή, αγάπη, να μετανοήσουμε ειλικρινά και τελικά να μπορέσουμε να πραγματοποιήσουμε τον σκοπό της ζωής μας, που είναι η θέωση και η σωτηρία.

Δεύτερον. Οι φίλοι του Ιώβ, παρά το ότι είχαν την πρόθεση να τον παρηγορήσουν, εν τούτοις άθελά τους τον στενοχώρησαν και κατά κάποιον τρόπο τον ανάγκασαν να αντιδράσει έντονα και να εκφράσει κάποια παράπονα στον Θεό, όταν του είπαν ότι υποφέρει εξ αιτίας των αμαρτιών του, ενώ στην πραγματικότητα ήταν δίκαιος και ενάρετος. Σίγουρα, εκείνος ο οποίος δεν έχει βιώσει στο «πετσί» του τον πόνο και τη θλίψη, δεν είναι σε θέση να βοηθήσει ουσιαστικά τους πονεμένους και παρά την καλή του πρόθεση είναι δυνατόν να τους κάνει να πονέσουν περισσότερο, αντί να τους παρηγορήσει. Αντίθετα, εκείνος ο οποίος έχει πειρασθεί, αυτός «δύναται τοις πειραζομένοις βοηθήσαι».

Πρέπει να μάθουμε να στηρίζουμε πάντοτε τις ελπίδες μας στον Θεό και από Αυτόν να περιμένουμε δύναμη και παρηγοριά στις θλίψεις, επειδή οι άνθρωποι, ακόμη και αυτοί που μας συμπαθούν, είναι δυνατόν, παρ’ όλη την καλή τους διάθεση, να μας πληγώσουν και να μας απογοητεύσουν. Ο Θεός, που επιτρέπει τις δοκιμασίες και τις θλίψεις, Αυτός δίνει και την δύναμη στον άνθρωπο να τις αντέξει. Περιμένει να δει τον αγώνα του, όπως κάνει ο καλός προπονητής με τον αθλητή και την κατάλληλη στιγμή όταν ο άνθρωπος κοντεύει να αποκάμει, επειδή έχει πιει το ποτήρι της υπομονής μέχρι το κατακάθι, τότε τον επισκέπτεται, τον αγκαλιάζει με την Χάρη Του, του γλυκαίνει τον πόνο, τον δυναμώνει, τον παρηγορεί και τον γεμίζει με πνευματική χαρά και αγαλλίαση.

Αξίζει να μελετούμε συνεχώς τον βίο και την πολιτεία του πολυάθλου Ιώβ, για να διδασκόμαστε και να εμπνεόμαστε από την αυθεντική αγάπη του, την ακλόνητη πίστη του, και την αταλάντευτη ελπίδα του στον Θεό, που ήσαν οι αστείρευτες πηγές από τις οποίες αντλούσε την υπομονή του.


πρωτ. π. Γεώργιος Παπαβαρνάβα
Πηγή: Παρέμβασις (Μάιος 2006), έκδ. Ιεράς Μητροπόλεως Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου.


Υ/γ. Συγχώρησέ μας, Κύριε, που από εγωισμό κι αδυναμία δεν μπορούμε να δεχτούμε την απόσυρση των δώρων σου, ειδικά όσων θεωρούμε ιδιαίτερα πολύτιμα και σημαντικά στη ζωή μας. Συγχώρησέ μας, Κύριε, που τόσο εύκολα σε δοξολογούμε στην προσφορά και τόσο δύσκολα στη δοκιμασία. Δώσε μας τη δύναμη να δεχτούμε το θέλημά Σου, όποιο κι αν είναι αυτό, όσο κι αν διαφέρει απ' το δικό μας κι απ' τα δικά μας όνειρα. Βοήθησέ μας, μέσα από τις δοκιμασίες να αποκτήσουμε απόλυτη πίστη σε Σένα, εμπιστοσύνη στην Αγάπη Σου, την Παντογνωσία Σου και την Παντοδυναμία Σου.

Κυριακή 6 Μαΐου 2012

Τι θα ψηφίσουμε;



ΤΙ ΘΑ ΨΗΦΙΣΟΥΜΕ, ΓΕΡΟΝΤΑ; (ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ)

Ρώτησε κάποιος τον Γέροντα, τι πρέπει να ψηφίσει στις βουλευτικές εκλογές. Eκείνος του απάντησε παραβολικά: «Η Ορθόδοξη Εκκλησία είναι σαν την κλώσσα: Κάτω από τα φτερά της σκεπάζει και άσπρα πουλάκια και μαύρα πουλάκια». Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν πολιτικοποιείται και πολύ περισσότερο δεν κομματικοποιείται. Σκεπάζει με την αγάπη όλους, χωρίς να ταυτίζεται με φατρίες.

Κάποτε ο Γέροντας με ρώτησε πώς πάνε τα πολιτικά πράγματα. Του απάντησα ότι γενικά δεν πάνε καλά. Κι ο Γέροντας είπε: «Τι να σου κάνουν οι πολιτικοί; Είναι μπερδεμένοι με τα ψυχικά πάθη τους. Όταν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να βοηθήσει τον εαυτό του, πώς θα μπορέσει να βοηθήσει τους άλλους; Φταίμε κι εμείς για την κατάσταση αυτή. Αν ήμασταν αληθινοί χριστιανοί, θα μπορούσαμε να στείλουμε στη Βουλή, όχι βέβαια χριστιανικό κόμμα, αλλά χριστιανούς πολιτικούς, και τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά».
 


ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΣΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΠΟΙΟ ΚΟΜΜΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΨΗΦΙΣΟΥΝ ΟΙ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ

Σε ερώτηση ποιο κόμμα πρέπει να ψηφίζουν οι χριστιανοί, ο Γέροντας Παΐσιος απάντησε αλληγορικά: «Να προτιμάτε τις ελιές που δεν έχουν δάκο. Αν δεν υπάρχουν τέτοιες, να προτιμάτε εκείνες που έχουν λιγότερο δάκο. Φαίνονται αυτές ποιες είναι». Είπε άλλη φορά ο Γέροντας: «Το κράτος πολλές φορές από αετός που πρέπει να είναι, γίνεται κόρακας που κατασπαράσσει τους πολίτες του. Μπορεί με τα λόγια να κόβεται γι’ αυτούς, αλλά δεν κάνει τίποτε».
 
Πηγή: πρεσβ. Διονυσίου Τάτση, Υπαίθριο Αρχονταρίκι: Καταγραφή διδαχών του π. Παϊσίου, σ. 48, 50.
Αποδελτίωση: Θρησκευτικά (23/4/2012)



Σάββατο 5 Μαΐου 2012

Καλή ψήφο... Προπαντός καλή μετάνοια!




Με αφορμή τις αυριανές εκλογές στην Ελλάδα ακούσαμε μια χειμαρρώδη συνομιλία από τον ραδιοσταθμό της Πειραϊκής Εκκλησίας, που δημοσιεύθηκε σήμερα στα Άπαντα Ορθοδοξίας. (Για να την ακούσετε πατήστε εδώ.)

Μπορεί να ζούμε εκτός Ελλάδος, αλλά πονάμε μαζί σας αδέλφια. Έστω κι αν οι δονήσεις της κρίσης φτάνουν εδώ -προς το παρόν- εξουθενωμένες, προβληματιζόμαστε για το μέλλον της Μητέρας μας, για το μέλλον του Ελληνισμού.

Ίσως είναι λάθος να αναλωθούμε από εδώ στο ποιος φταίει και ποιος όχι. Η Εκκλησία είναι Μάνα όλων και στα λάθη τους. Ας θυμηθούμε πως ο Χριστός ήρθε για τους αμαρτωλούς, για τους παράνομους, γι' αυτούς κυρίως ήρθε! Ας μην κατακρίνουμε, λοιπόν, με σκληρότητα και φανατισμό. Μόνο ο Θεός ξέρει βαθύτερα τις καρδιές των ανθρώπων και το τέλος του καθενός... Και είναι συνάμα τραγικό (τραγικό και γελοίο μαζί!) να επιρρίψουμε όλη την ευθύνη στους ξένους, στα δικά τους (υπαρκτά) συμφέροντα, έστω κι αν το «μαζί τα φάγαμε» δεν έχει κανένα αντίκρισμα στον άνθρωπο που ζει στα όρια της φτώχειας. Μα κάναμε λάθη αδέλφια, πρέπει να το συνειδητοποιήσουμε ως νεότερος Ελληνισμός πως την Ελλάδα μας δεν την κτίσαμε με τα καλύτερα και αγνότερα υλικά.

Αν θέλατε ακούστε λίγο και τις δικές μας σκέψεις, όπως βγαίνουν απ' ευθείας απ' την καρδιά μας... Πιστεύουμε πως είναι το ελάχιστο χρέος του κάθε Έλληνα πολίτη σ' αυτές τις εκλογές να ψηφίσει με βάση:
  • όχι το ατομικό του συμφέρον, όχι το κομματικό, αλλά το συμφέρον ολόκληρου του λαού 
  • την εντιμότητα και την ειλικρίνεια του προσώπου
  • την πίστη του στον Θεό και την Εκκλησία
  • την ποιότητα των θέσεων του κόμματος και τη σταθερότητα σ' αυτές
  • την εμπιστοσύνη την οποία μπορεί ο λαός να τους δείξει για τη διαχείριση των μεγάλων εθνικών θεμάτων. Και πιστεύουμε ότι η κακή διαχείριση του οικονομικού χρέους με εκχώρηση κυριαρχίας στους ξένους, είναι ίσως το πιο κρίσιμο εθνικό θέμα της σημερινής Ελλάδας!
  • την έγνοια τους για το πραγματικό καλό της νεολαίας και του συνόλου του λαού (και όχι των «ημετέρων» και των μεγαλοσυμφερόντων)
  • τον σεβασμό τους στην μακραίωνη ελληνική ιστορία και στην άρνησή τους να ακολουθήσουν τον μανιώδη «εκσυγχρονιστικό» ευρωμιμητισμό σε όλα
Δεν είμαστε Δεξιοί, ούτε Σοσιαλιστές, ούτε Αριστεροί, ούτε Κεντρώοι. Δεν θέλουμε απαραίτητα έξοδο από την Ευρωζώνη και την Ε.Ε., ούτε και πάση θυσία παραμονή. Αν θέλετε να μας ταμπελώσετε, θα είναι ο πιο εύκολος τρόπος να κλείσετε τ' αφτιά και να μην αφουγκραστείτε την έγνοια, τον προβληματισμό και τον πόνο των εκτός Ελλάδας Ελλήνων, που ΔΕΝ ψηφίζουν σ' αυτές τις εκλογές και, αν μη τι άλλο, ΔΕΝ έχουν συμφέρον από αυτές τις εκλογές στην Ελλάδα μας. 

Είμαστε Ορθόδοξοι και είμαστε Έλληνες κι ας προσευχηθούμε όλοι ώστε ο Θεός της αγάπης να μας λυπηθεί και να φωτίσει τον Ελληνισμό στο σύνολό του, λαό και άρχοντες, εντός και εκτός Ελλάδος...

Περισσότερο απ' όλα να θυμόμαστε πως δεν πρέπει να φοβόμαστε την κρίση, αλλά να φοβόμαστε την απομάκρυνσή μας από τον Θεό!


Καλή ψήφο αδέλφια.
Προπαντός... καλή μετάνοια σε όλους μας!

Παρασκευή 4 Μαΐου 2012

Πώς με τύλιξε το τσουνάμι της αγάπης


O συγγραφέας του best-seller “Χιλιάδες μίλια προς τον τόπο της καρδιάς”, Κλάους Κένεθ, σε μια εξομολόγηση ζωής στον “Φ”. Βρέθηκε πρόσφατα στην Κύπρο και περιγράφει πώς βίωσε τον εφιάλτη της κόλασης μέσα από τις πιο οδυνηρές εμπειρίες για να τον σηκώσει τελικά ένα τσουνάμι αγάπης και να τον απογειώσει σ’ έναν αλλιώτικο παράδεισο.

Ερ: Στη ζωής σας αποστραφήκατε τον Χριστιανισμό και ασπασθήκατε ανατολικές θρησκείες και τον αποκρυφισμό. Όμως εγκαταλείψατε τελικά και αυτούς τους χώρους. Πού βρίσκεται τελικά η αλήθεια;

Κλάους: Θα μιλούσα στους ανθρώπους για την αλήθεια. Την αλήθεια για τον Ινδουισμό, την αλήθεια για τον Ζωροαστρισμό. Θα τους έλεγα πιθανόν ότι δεν γνωρίζετε πραγματικά τι είναι η Ορθοδοξία. Γιατί αν τη γνωρίζατε δεν θα την αφήνατε. Γιατί αν κανείς έχει ένα θησαυρό, τότε για ποιο λόγο να ψάξει για ένα φθηνό μέταλλο. Αν κανείς ψάχνει για ευτυχία και η Ορθοδοξία έρχεται και σου δίνει την τέλεια ευτυχία, τότε δεν θα υπάρχει λόγος να πας κάπου αλλού για να ψάξεις για πιο φθηνή ευτυχία. Αυτό σημαίνει ότι θα προσπαθούσα να τους αποκαλύψω την αλήθεια, όχι όμως όπως αυτή εκφράζεται με ένα θεωρητικό τρόπο, αλλά μέσα από τις εμπειρίες της ζωής που είχα και στις δύο φάσεις της ζωής μου. Στον Αποκρυφισμό δηλαδή με όλους τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένη η ψυχή σου, εκτεθειμένη στα πνεύματα που σου δίνουν ψεύτικη ζωή, ένα είδος υποκατάστατου δηλαδή. Προφανώς επειδή κάποιους ανθρώπους δεν τους ικανοποιεί η Ορθοδοξία, γι’ αυτό και ψάχνονται αλλού. Γιατί όμως είναι απογοητευμένοι με την Ορθοδοξία; Πιθανόν, επειδή έχουν απογοητευτεί από κάποιους ορθόδοξους ανθρώπους, είτε από κάποιο σύστημα και δεν προσπάθησαν να ανακαλύψουν τι κρύβεται πίσω από τις κουρτίνες. Το πνευματικό βάθος δηλαδή των πατέρων μας και της σοφίας που κρύβει αυτή η αγάπη που βίωσαν.

Ερ: Τι ήταν εκείνο που ψάχνατε στο πέρασμα σας αυτό;

Κλάους: Αυτό που έψαχνα ήταν η αγάπη. Στις άλλες θρησκείες δεν βρήκα αγάπη. Στο Ισλάμ συνάντησα τον νομικισμό, δηλαδή την επιβολή του νόμου. Στον Ινδουισμό συνάντησα ένα είδος σοφίας, αλλά που στο τέλος όμως με 33.000 θεούς που πρέπει να πιστεύω, μπερδεύτηκα. Οι θρησκείες αυτές είναι ανθρώπινα επινοήματα, δεν μπορούν να σου δώσουν αγάπη. Σου προσφέρουν απλά ωραίες φιλοσοφίες, κάτι που ίσως μοιάζει με τον Χριστιανισμό, όμως ο βασικός θεός του Ινδουισμού ο Κρίσνα, αναφέρει πως “εγώ ήλθα για να καταστρέψω τους αμαρτωλούς”. Και επειδή ένιωθα και αμαρτωλός και κατεστραμμένος από την παιδική μου ηλικία, θα έλεγα πως ο Ινδουισμός δεν μου προσέφερε την αγάπη που έψαχνα. Γι’ αυτό το λόγο και εισήχθην σε ένα βουδιστικό μοναστήρι. Πρέπει να αναφέρω εδώ πως συνάντησα ένα είδος ανώτερης φιλοσοφίας. Και ξέρετε, δεν είναι μία ανοησία ο βουδισμός, είναι κάτι που προσφέρεται περισσότερο για τους διανοούμενους, δεν είναι για απλούς ανθρώπους. Αλλά και πάλι στο μοναστήρι έπρεπε να υποταχθούμε σε 2.200 νόμους, χωρίς αγάπη. Κυριαρχούσε ένα είδος εγωκεντρισμού. Νομίζω όμως πως η αγάπη έχει να κάνει με το “εσύ”, ενώ στο Βουδισμό όλα έχουν να κάνουν με το εγώ, εγώ, εγώ! Είναι κάτι που περιστρέφεται μόνο γύρω από τον εαυτό σου. Δεν μπορείς να επικοινωνήσεις με τον άλλο χωρίς αγάπη. Έχουμε τον Τριαδικό Θεό και η αγάπη ρέει από το ένα πρόσωπο στο άλλο. Ο Αλλάχ από την άλλη είναι μόνος του. Στον Βουδισμό επίσης, η αγάπη απουσιάζει παντελώς. Αποσύρεσαι από τον κόσμο για να συγκεντρωθείς στον εαυτό σου και να αφεθείς στο Νιρβάνα σου, δηλαδή στον μηδενισμό. Έτσι ούτε αυτό μπορούσε να με ικανοποιήσει. Ο Θεός λοιπόν που γνώριζα πως ψάχνω για την πραγματική αγάπη και την αλήθεια, οδήγησε τα βήματά μου στην αληθινή πίστη. Ο ρωμαιοκαθολικισμός και ο προτεσταντισμός κινούνται πολύ επιφανειακά. Έχουν και οι δύο ασφαλώς την ίδια Αγία Γραφή, τους λείπει όμως η εμπειρία. Όταν γνώρισα τον γέροντα Σωφρόνιο του Έσσεξ, σύντομα αντιλήφθηκα πως ο ίδιος ήταν μία “ζωντανή Βίβλος”. Κοντά του ταυτόχρονα είχα την εμπειρία της ζωής και αυτό με άγγιξε τόσο βαθιά.

Ερ: Βασική αιτία για τη μεταστροφή σας λοιπόν στην Ορθοδοξία ήταν ο γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ. Τι είδους άνθρωπος ήταν;

Κλάους: Ήταν η ενσάρκωση της αγάπης. Κάτι απίθανο. Ακτινοβολούσε την αγάπη γύρω του. Εσύ αμέσως ένιωθες αυτή τη ζέση της. Όταν με είδε για πρώτη φορά και άνοιξε τα χέρια του, ήταν σαν να με τύλιγε ένα τσουνάμι αγάπης. Αυτή τη αγάπη την νιώθω σήμερα ακόμα μέσα μου. Γιατί επρόκειτο για μία αυθεντική αγάπη. Βλέπετε, είναι αυτό που ψάχνουν οι νέοι σήμερα, και σε κάθε ερωτικό τραγούδι που ακούνε, τις περισσότερες φορές μιλά για την αιώνια αγάπη. Η αγάπη αυτή όμως, σύντομα καταρρέει επειδή είναι ανθρώπινη. Η αγάπη του Θεού όμως παραμένει γιατί έχει αιώνια προοπτική. Το ίδιο ήταν και η αγάπη του γέροντος Σωφρονίου. Όταν ακόμα πηγαίνω σήμερα και τον συναντώ κάτω στην κρύπτη του τάφου του, νιώθω την αγκαλιά του να με τυλίγει μ’ αυτή την αγάπη. Όταν βρίσκομαι σε οποιοδήποτε μέρος του πλανήτη και μιλάω γι’ αυτόν, νιώθω ότι πάντοτε είναι μαζί μου. Το ένα σημείο ήταν αυτό. Το δεύτερο είναι ότι είχε χιούμορ. Ήταν διασκεδαστικός. Και αυτό μου άρεσε πολύ. Ξέρετε, υπάρχουν πολλοί θρήσκοι άνθρωποι όχι μόνο ορθόδοξοι αλλά και από άλλες θρησκείες, ο οποίοι είναι πολύ αυστηροί που τρέμει κανείς όταν τους αντικρίζει. Ο γέροντας Σωφρόνιος όμως ήταν πολύ ταπεινός, κατέβηκε στο δικό μου επίπεδο. Χαμήλωσε, όπως χαμήλωσε και ο Χριστός στο δικό μας γήινο επίπεδο. Βλέπετε, αυτό είναι το μυστήριο της αγάπης, που δυστυχώς λείπει σε αρκετούς χριστιανούς, ακόμα και κληρικούς.

Ερ: Κάποιοι ίσως θα μπορούσαν να ισχυριστούν ότι και η Ορθοδοξία ίδια είναι με τις άλλες θρησκείες.

Κλάους: Ο Χριστός είπε στους μαθητές του “ελάτε να δείτε”, δεν τους δίδαξε μόνο. Έτσι λοιπόν θα έλεγα κι εγώ σ’ αυτούς τους ανθρώπους “πηγαίνετε να δείτε από μόνοι σας”. Αλλά θα τους έλεγα επίσης: “βάλτε τον Χριστό στην καρδιά σας, αλλά σας παρακαλώ, μην κρίνετε τους ανθρώπους”, γιατί και εγώ ο ίδιος, αυτός που δίνει τώρα αυτή τη συνέντευξη, είναι ένας κακός χριστιανός, γι’ αυτό και μην με εκλαμβάνετε ως ένα καλό παράδειγμα προς μίμηση. Καλύτερα να πάρετε τους πατέρες, τον Χριστό σαν υπόδειγμα. Πάρτε ως παράδειγμα τους αγίους. Υπάρχουν και σήμερα άγιοι.

Ερ: Γνωρίζουμε ότι η Ορθοδοξία στηρίζεται στην Ανάσταση. Τι σημαίνει για σας;

Κλάους: Η Ανάσταση είναι ασφαλώς το πιο σημαντικό γεγονός στη ζωή μου. Κάποτε φώναζα στον Βούδα και δεν αποκρινόταν, φώναζα στους Ινδουιστές Θεούς, στον Κομφούκιο, στον Αλλάχ, κανείς όμως δεν μου απαντούσε. Ο Χριστός όμως, ήταν αυτός μου μπορούσε να νικήσει το θάνατο. Όταν λέω “Χριστός Ανέστη”, για μένα αυτό έχει τόσο βαθύ νόημα. Δεν είναι δηλαδή μία φράση που πρέπει απλά να προφέρω επειδή είναι Πάσχα. Είναι πολύ σημαντικό να εννοούμε πραγματικά αυτό που λέμε επειδή είμαστε ενωμένοι μαζί Του. Με τον αναστημένο Χριστό ο άνθρωπος γεμίζει από αγάπη, γεμίζει από ζωή, σε αντίθεση με άλλες καταστάσεις, όπου ο άνθρωπος διαλύεται και καταλήγει στο μηδενισμό.

---
Ποιος είναι ο Κλάους Κένεθ;
Ο ΚΛΑΟΥΣ Κένεθ γεννήθηκε στην Τσεχοσλοβακία το 1945. Την παιδική του ηλικία σημάδεψαν οι κακουχίες και η γονεϊκή εγκατάλειψη. Κακοποιήθηκε σεξουαλικά από ένα ρωμαιοκαθολικό ιερέα, πράγμα που τον κάνει να αποστραφεί βαθιά τον Χριστιανισμό. Έφηβος, εξωθείται σε αντικοινωνικές συμπεριφορές. Τριγυρνά με συμμορίες σε όλη τη Γερμανία. Βυθίζεται στον κόσμο των ναρκωτικών. Γνωρίζει τον Ισλαμισμό, τον Ινδουισμό και τον Βουδισμό και θητεύει για χρόνια στις τάξεις τους. Καταφεύγει στον λατινοαμερικάνικο αποκρυφισμό και τη μαγεία. Μεταστρέφεται στον Χριστιανισμό και το 1983 γνωρίζει τον γέροντα Σωφρόνιο. Το 1986 βαπτίζεται Ορθόδοξος στη Γενεύη. Μεταφράζει στα γερμανικά πληθώρα πατερικών έργων. Το 2000 ιδρύει την Ακαδημία του Βασιλέως Σολομώντα στην Κένυα, καθώς και το Ίδρυμα του Αγίου Σάββα στη Σερβία. Μέσα από το πρώτο ιδρύει σχολεία και ορφανοτροφεία στην Αφρική, ενώ μέσα από το δεύτερο προσπαθεί να επουλώσει τις πληγές ορφανών πολέμου.


Πέμπτη 3 Μαΐου 2012

Θα μπορούσαμε να σπάσουμε τη μέση μας παρά να σταθούμε όρθιοι!



Ο ΚΥΡΙΟΣ ΧΤΥΠΑΕΙ ΤΟΝ ΛΑΟ ΜΑΣ, ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΕΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΞΕΝΕΣ ΚΑΜΠΙΕΣ

Παραπονέθηκε ο Κύριος για τον εκλεκτό λαό Του λέγοντας: Τους χτυπώ άλλα δεν τους πονάει.

Χτύπησε ο Κύριος την Ευρώπη στον αιώνα μας [ενν. 20ό αι.] με δύο πολέμους και δεν γνωρίζουμε αν την πόνεσε. Χτύπησε ο Κύριος τη χώρα μας [ενν. Σερβία] και στους δύο παγκόσμιους πολέμους πιο βαριά από κάθε άλλη χώρα. Πόνεσε ο λαός μας; Πόνεσε και κατάλαβε πως τον χτύπησε ο Κύριος, λόγω των αμαρτιών του. Έτσι κατάλαβε πως είναι καλό να αλλάξει, να εξαγνιστεί, να ισιώσει. Τι σημαίνει ισιώνω; Ισιώνει εκείνος που στράβωσε, κύρτωσε. Η Δύση ολόκληρη είναι κυρτωμένη σαν εκείνη την συγκύπτουσα γυναίκα, που για δεκαοκτώ χρόνια περπατούσε έχοντας το κεφάλι της στα γόνατα. 

Ο λαός μας στην αρχή κοίταζε την Ευρώπη με τρόμο και λύπη, άλλα στη συνέχεια συνήθισε την περηφάνια της και μετά και ο ίδιος καμπούριασε. Στην αρχή οι Σέρβοι έλεγαν: Δεν πρέπει να είμαστε απλοί Βαλκάνιοι, άλλα να είμαστε σύγχρονοι, να παρακολουθούμε τη μόδα και την Ευρώπη. 

Πρέπει να κυρτώσουμε, να καμπουριάσουμε... υπάρχει στο καμπούριασμα μία ομορφιά που δεν μπορούν να τη δουν οι απλοί Βαλκάνιοι... Έτσι σκεφτόταν ο σερβικός λαός και λησμόνησε τον ηρωισμό του, ξέχασε πως δοξάστηκε ακριβώς για τον λόγο ότι στεκόταν όρθιος, ξέχασε πως δοξάστηκε, επειδή για πεντακόσια χρόνια δεν έσκυψε το κεφάλι του στους Τούρκους. Όταν όμως ελευθερώθηκε από τους Ασιάτες, σε πενήντα χρόνια κύρτωσε υπό την επιρροή της Ευρώπης, τόσο που ούτε τα παιδιά αναγνώριζαν τους παππούδες τους, ούτε οι παππούδες τα εγγόνια τους. Όλα αυτά τα είδε το μάτι του Κυρίου και γι' αυτό τον λόγο το χέρι Του μας χτύπησε βαριά για να εγκαταλείψουμε τον λανθασμένο δρόμο που πήραμε. 

Εμείς όμως δεν τον εγκαταλείψαμε. Τόσο στραβώσαμε, κυρτώσαμε τα τελευταία εβδομήντα χρόνια, που θα μπορούσαμε να σπάσουμε τη μέση μας παρά να σταθούμε όρθιοι. Αλλά, δεν κύρτωσαν και δεν καμπούριασαν όλοι οι Σέρβοι, υπήρχαν και πολλοί που έμειναν όρθιοι και αυτοί με απορία αναρωτιόντουσαν: 

Τι είναι η Ευρώπη; Γιατί μας προσέλκυσε τόσο; Για ποιό λόγο η Δύση έγινε πιο ελκυστική από την Ανατολή; Τι θα γίνει στη συνέχεια; Θα γίνει η Ευρώπη η δεύτερη Ιεριχώ; Το πρώτο παιδί της Ευρώπης είναι ο πάπας και το δεύτερο παιδί της είναι ο άθεος. Έχουν πει για την παλιά Ιεριχώ: «Με τον θάνατο του πρωτοτόκου παιδιού του θα τον θεμελιώσει και με τον θάνατο του νεοτέρου παιδιού του θα ανεγείρει τις πύλες της» (Ιησούς του Ναυή 6, 26). 

Τι είναι η Ευρώπη; Αίρεση; Είναι αίρεση. Αρχικά ήταν παπική αίρεση, στη συνέχεια λουθηρανική αίρεση και μετά καλβινική αίρεση... Το τέλος αυτών των αιρέσεων είναι ο αθεϊσμός, δηλαδή οι ευρωπαίοι άθεοι που δεν υπήρχαν ποτέ μέχρι τώρα στην ιστορία της ανθρωπότητας. Δηλαδή ο πρώτος γυιος είναι αιρετικός και ο δεύτερος γυιος είναι άθεος. Πώς μπορεί μία τέτοια πόλη να επιβιώσει; Πώς μπορεί να είναι καλό παράδειγμα η νέα Ιεριχώ; Σε κανένα δεν μπορεί να είναι παράδειγμα, παρά μόνο στους ανόητους. Πώς βρέθηκαν ανάμεσα στους ανόητους και οι Σέρβοι; Αυτή είναι μία ερώτηση στην οποία είναι δύσκολο να βρούμε απάντηση. Υπάρχουν τρεις δυνατές απαντήσεις. 

Η πρώτη απάντηση είναι, επειδή τα τέκνα της Σερβίας πήγαιναν για σπουδές στη Δύση. Μαθαίνοντας να πίνουν από ψεύτικα ποτήρια μίσησαν τις διάφανες πηγές της πατρίδας τους. Η δεύτερη απάντηση είναι, επειδή τα τέκνα της Σερβίας άρχισαν να παντρεύονται ξένες γυναίκες. Ή τρίτη απάντηση είναι, επειδή τα μορφωμένα τέκνα των Σέρβων απομακρύνθηκαν από τους πατέρες τους και τους μίσησαν λόγω της πίστης τους. Αυτά τα τρία δηλητήρια, δηλητηρίασαν τη δική μας προσωπική, οικογενειακή, κοινωνική και δημόσια ζωή. 

Όπως ο οικοδεσπότης χτυπάει τα δέντρα δυνατά για να πέσουν τα φύλλα και σπάει τα κλαδιά για να πέσουν οι κάμπιες από το δέντρα, έτσι και ο Οικοδεσπότης του κόσμου. Ο Κύριος χτυπάει τον λαό μας, για να τον καθαρίσει από τις ξένες κάμπιες.  

Η Ευρώπη είναι αίρεση. Η χριστιανική αίρεση είναι χειρότερη από την ειδωλολατρία. Επειδή η εμπειρία επιβεβαίωσε πως είναι πιο εύκολο να πάρουμε με το μέρος του Χριστού τους ειδωλολάτρες παρά τους αιρετικούς. Μέχρι τη στιγμή που εμείς θα ονομαζόμαστε Ορθόδοξοι δεν είναι καλό να έχουμε τους αιρετικούς για παράδειγμα. Η αποστολή των ορθόδοξων λαών δεν είναι να τρέμουν μπροστά στους αιρετικούς λαούς, αλλά αποστολή τους είναι να τους φέρουν στον σωστό δρόμο.  

Στην εποχή μας αποσυντίθεται και σαπίζει ό,τι είναι αιρετικό. Ας ξεσηκωθούν οι ορθόδοξοι λαοί και ας παίξουν δυνατά τις σάλπιγγες στους αιρετικούς για να επιστρέψουν στην αλήθεια και στην τιμιότητα. Αυτό είναι το αποστολικό έργο του καιρού μας. Αν θα το κάνουμε αυτό, θα μας ευλογήσει ο Χριστός, ο Θεός μας, στον οποίο ας είναι η δόξα, εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.


Πηγή: Αγίου Νικολάου Βελιμίροβιτς Επισκόπου Αχρίδος, Εμπνευσμένα Κείμενα Ορθοδόξου Πνευματικότητος, εκδ. «Ορθόδοξος Κυψέλη»
Αναδημοσίευση: Άπαντα Ορθοδοξίας (26/2/2012) 

Υ/γ. Ο Άγιος μιλά έχοντας στον νου του το παράδειγμα του δικού του λαού, του σερβικού...  Μα πόσο ταιριάζουν αυτά τα λόγια και για μας; Κυρτώσαμε μετά την απελευθέρωσή μας στην Ελλάδα, κυρτώσαμε με την «ανεξαρτησία» μας στην Κύπρο... Μα ο καλός Οικοδεσπότης σπάει τα κλαδιά να πέσουν οι κάμπιες. Να εύχεστε να πέσουν σύντομα!!!

Τετάρτη 2 Μαΐου 2012

Εξακολουθώ να ξέρω ποια είναι!



«ΔΕΝ ΜΕ ΓΝΩΡΙΖΕΙ, ΑΛΛΑ ΕΓΩ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΩ ΝΑ ΞΕΡΩ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ»

Ήταν πρωί, περίπου 8:30, όταν ένας ηλικιωμένος περίπου 80 χρονών, με ράμματα στον αντίχειρά του, έφτασε στο νοσοκομείο. Είπε ότι ήταν βιαστικός, και ότι είχε ένα άλλο ραντεβού στις 9:00. Η νοσοκόμα που τον ανέλαβε τον έβαλε να καθίσει κάπου, γνωρίζοντας ότι θα έπαιρνε πάνω από μια ώρα για να τον δει κάποιος γιατρός. Τον είδε να κοιτάει επίμονα το ρολόι του και επειδή δεν ήταν και πολύ απασχολημένη αποφάσισε να δει τη πληγή του. Αφού το εξέτασε προσεκτικά, είδε ότι η πληγή στον αντίχειρα είχε επουλωθεί και έτσι μίλησε με τους γιατρούς για να αφαιρέσουν τα ράμματα.

Ενώ του φρόντιζε τα ράμματα, τον ρώτησε αν είχε άλλο ραντεβού με γιατρό σήμερα. Ο ηλικιωμένος είπε πως δεν είχε ραντεβού με γιατρό, αλλά έπρεπε να πάει στο γηροκομείο για να φάει πρωινό με τη σύζυγό του. 

Η νοσοκόμα τον ρώτησε σε τι κατάσταση ήταν η υγεία η σύζυγός του. Ο ηλικιωμένος απάντησε ότι η γυναίκα του ήταν θύμα της νόσου Alzheimer. Της είπε ακόμα ότι η γυναίκα του δεν ήξερε ποιος ήταν και ότι δεν μπορούσε να τον αναγνωρίσει τα τελευταία 5 χρόνια. 

Η νοσοκόμα έμεινε έκπληκτη, και τον ρώτησε, «Και γιατί συνεχίζεις και πας κάθε πρωί, αφού δεν ξέρει ποιος είσαι;» 

Ο ηλικιωμένος χαμογέλασε, χάιδεψε το χέρι της νοσοκόμας και είπε: «Δεν με γνωρίζει, αλλά εγώ εξακολουθώ να ξέρω ποια είναι.»
 

Τρίτη 1 Μαΐου 2012

Η αμαρτία φέρνει τις συμφορές


- Έριξες φάρμακο για τις κάμπιες;

- Έριξα, Γέροντα.

- Τόσες καλόγριες ούτε μια κάμπια δεν μπορείτε να σκοτώσετε! Στην Κατοχή, όταν είχε πέσει ακρίδα, είχαν βγάλει εδώ στην Χαλκιδική την Αγία Ζώνη από την Μονή Βατοπεδίου και η ακρίδα έπεφτε σύννεφα-σύννεφα στην θάλασσα. Στην Ήπειρο, θυμάμαι, ήταν σαν το χιόνι. Κάναμε όλοι προσωπική εργασία· με τα σεντόνια την μαζεύαμε και μετά την πετούσαμε. Ήταν και η πείνα..., μην τα ρωτάς! Τα σιτάρια είχαν ξαναδώσει, αλλά είχαν σακατευθεί.

Οι ακρίδες, οι πόλεμοι, η ανομβρία, οι αρρώστιες είναι μάστιγα. Όχι ότι ο Θεός θέλει να παιδαγωγήσει έτσι τον άνθρωπο, αλλά είναι συνέπεια της απομακρύνσεως του ανθρώπου από τον Θεό. Όλα αυτά συμβαίνουν, γιατί ξεφεύγει ο άνθρωπος από τον Θεό. Έρχεται η οργή του Θεού, για να θυμηθεί ο άνθρωπος τον Θεό και να ζητήσει βοήθεια. Δεν είναι ότι ο Θεός τα κανονίζει έτσι και βγάζει μια διαταγή να έρθει κάποια συμφορά στον άνθρωπο, αλλά ο Θεός βλέπει μέχρι πού θα φθάσει η κακία των ανθρώπων και ότι δεν θα αλλάξουν, και γι' αυτό επιτρέπει να συμβεί μια συμφορά, για να συνετισθούν. Όχι ότι τα κανόνισε έτσι ο Θεός.

Στον Ιησού του Ναυή (Ι. Ναυή ιγ' 1-2 και Κριτ. γ' 1-4) είχε πει ο Θεός να μην εξαφανίσουν μια φυλή, τους Φιλισταίους, γιατί αυτή θα ήταν μάστιγα για τους Εβραίους, όταν θα ξεχνούσαν τον Θεό. Όταν λοιπόν οι Εβραίοι απομακρύνονταν από τον Θεό, είχε δικαιώματα ο διάβολος και έβαζε τα «ξαδέρφια» του, τους Φιλισταίους, και ορμούσαν στους Εβραίους. Έπαιρναν τα παιδιά των Εβραίων και τα χτυπούσαν πάνω στην πέτρα, για να τα σκοτώσουν. Κάποτε όμως που οι εχθροί ήρθαν, χωρίς να φταίνε οι Ισραηλίτες, πολέμησε γι' αυτούς ο Θεός. Έριξε χαλάζι σαν πέτρες (Ι. Ναυή ι' 11.) και τους εξόντωσε, γιατί τότε οι Ισραηλίτες δικαιούνταν τη θεία επέμβαση.

Πόσες υποσχέσεις είχε δώσει ο Θεός για τον Ναό του Σολομώντος, και όμως πόσες φορές κάηκε, ρήμαξε. Όταν ξέφευγε ο λαός του Ισραήλ, οι Προφήτες φώναζαν-φώναζαν οι Ισραηλίτες τίποτε! Ανέπαυαν τον λογισμό τους: «Αφού, όταν έκτισε ο Σολομών τον Ναό, έδωσε τόσες ευλογίες ο Θεός και είπε ότι από εδώ θα ευλογούνται και θα αγιάζονται όλοι οι άνθρωποι (Γ΄ Βασ. θ' 1-9), άρα θα μείνουν όλα αυτά, και τα τείχη μας και ο Ναός μας. Τέτοια υπόσχεση έδωσε ο Θεός»! Ό Θεός έδωσε τέτοια υπόσχεση, αλλά εφόσον και οι Ισραηλίτες θα ζούσαν σωστά. Είχε δώσει Χάρη στον Ναό του Σολομώντος, αλλά, όταν οι Ισραηλίτες δεν τηρούσαν τις εντολές, επέτρεπε και καιγόταν ή καταστρεφόταν ο Ναός και, όταν μετανοούσαν, πάλι τον έχτιζαν. Όταν λ.χ. ξέφυγαν επί βασιλέως Σεδεκίου, έρχεται ο Ναβουχοδονόσορ, βάζει φωτιά στον Ναό του Σολομώντος, γκρεμίζει και τα τείχη, τους δένει και τους πηγαίνει στη Βαβυλώνα αιχμάλωτους (Δ΄ Βασ. κδ' κ.ε.). Φυσικά, πήγαν και αυτοί που δεν έφταιγαν αλλά αυτοί είχαν καθαρό μισθό. Οι άλλοι που έφταιγαν πολύ, ξόφλησαν. Όσοι έφταιγαν λίγο και ταλαιπωρήθηκαν, είχαν και λιγάκι μισθό. Όταν ένας γίνεται αιτία να έρθει η οργή του Θεού και να ταλαιπωρηθούν και άλλοι που δεν έφταιγαν, ακόμη και μισθό να έχουν, αυτό είναι εγκληματικό, γιατί οι άλλοι θα κληρονομούσαν την Ουράνια Βασιλεία χωρίς να βασανισθούν, ενώ τώρα βασανίζονται.

Πρέπει να ξέρουμε ότι οι πιστοί πού τηρούν τις εντολές του Θεού δέχονται τη Χάρη του Θεού, και ο Θεός -πώς να πει κανείς;- είναι υποχρεωμένος να τους βοηθάει μέσα σ' αυτά τα δύσκολα χρόνια. Στην Αμερική είχα ακούσει πως παρουσιάσθηκε μια νέα αρρώστια (ο Γέροντας εννοεί το έιτζ), ειπώθηκε τον Νοέμβριο του 1984. Πολλοί που ζουν μια αφύσικη, αμαρτωλή ζωή, μολύνονται από αυτήν και πεθαίνουν. Τώρα έμαθα ότι παρουσιάσθηκε και εδώ αυτή η αρρώστια. Βλέπετε, δεν καταστρέφει ο Θεός τους ανθρώπους· μόνοι τους εξαφανίζουν το σόι τους και καταστρέφονται. Δεν είναι δηλαδή ότι τους τιμωρεί ο Θεός, αλλά την τιμωρία τη δημιουργούν μόνοι τους με την αμαρτωλή ζωή τους. Και βλέπει κανείς να εξαφανίζονται εκείνοι οι άνθρωποι που δεν έχει νόημα η ζωή τους.

- Γέροντα, γιατί δεν βρίσκεται το φάρμακο του καρκίνου; Δεν επιτρέπει ο Θεός ή οι άνθρωποι δεν επικαλούνται τη θεία βοήθεια;

- Το κακό είναι ότι και να βρεθεί το φάρμακο για τον καρκίνο, θα βγει άλλη αρρώστια. Ήταν η φυματίωση· βρήκαν το φάρμακο για τη φυματίωση, παρουσιάσθηκε τώρα αυτή. Και αν βοηθήσει σ' αυτή, θα βγει άλλη αρρώστια. Οι ίδιοι οι άνθρωποι θα γίνουν αιτία να παρουσιασθεί κάποια άλλη μετά, και δεν έχει τελειωμό!


Πηγή: Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι Α': Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο, εκδ. Ιερού Ησυχαστηρίου «Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης 1998, σ. 112-116.
Αποδελτίωση: Πεμπτουσία (12/5/2011)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...